II FZ 123/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1145/14 oddalające wniosek J.A. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi J.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia oddalić zażalenie.

Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1145/14, mocą którego oddalono wniosek J.A. (dalej: skarżący) o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 września 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. W motywach orzeczenia Sąd podał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący wskazał na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku konieczności zapłaty zaległości podatkowych wynikających z decyzji wymiarowej. Podał, że obecnie uzyskuje dochody w wysokości 18.375 zł miesięcznie, z czego kwota 16.570 zł stanowi miesięczne koszty utrzymania. Do kosztów tych skarżący zaliczył spłatę kredytów bankowych w kwocie 11.000 zł (miesięcznie). Wykonanie decyzji może spowodować niemożność zapłaty wymagalnych rat kredytowych. To zaś może skutkować wypowiedzeniem przez banki zawartych umów kredytowych i żądaniem natychmiastowej spłaty. Wystąpią trudne do odwrócenia skutki, w tym ryzyko wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Skarżący w swoim wniosku przedstawił zestawienie miesięcznych kosztów utrzymania, w tym wysokość rat poszczególnych kredytów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał treść art. 61 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) i nie uznał wniosku za zasadny. Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd stwierdził brak podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia okoliczności potwierdzających wystąpienie niekorzystnych z punktu widzenia jego interesów następstw wykonania decyzji. Przedstawił jedynie obawy i wskazał ogólnie na skutki, które mogą nastąpić. Nie uprawdopodobnił jednak, że mogą one się spełnić w przewidywalnej przyszłości. Sąd zauważył, że jak wynika z oświadczeń skarżącego, uzyskuje on znaczne dochody (ponad 18.000 zł miesięcznie), z których spłaca zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytów bankowych) o wartości ok. 11.000 zł miesięcznie. Zobowiązania te nie mogą jednak w ocenie Sądu korzystać z pierwszeństwa przed zobowiązaniami wobec Skarbu Państwa, takimi jak chociażby zapłata zaległego podatku, której skutkiem będzie uszczuplenie majątku skarżącego jako zwykłe następstwo decyzji organu podatkowego. Skoro skarżący osiąga miesięczne dochody w kwocie ponad 18.000 zł, stanowiącej wielokrotność zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji (7.383 zł) oraz nie wykazał, że podjął działania zmierzające do prolongaty zobowiązań prywatnoprawnych, to brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji organu podatkowego. Skarżący nie wykazał, że grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, jak również że do odwrócenia skutku realizacji tej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Sąd uznał zatem obawy skarżącego za przedwczesne. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący stwierdził, że z zestawienia jego dochodów i wydatków wynika niezbicie, że jednorazowa zapłata ponad 11.000 zł (zobowiązanie podatkowe i odsetki) nie może odbyć się dla uszczerbku dla spłacanych rat kredytowych, co będzie dla banków podstawą do wymagalności całego zobowiązania. Skarżący uważa, że uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji. Dodał, że wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z wnioskiem o rozłożenie należności na raty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Jak stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. mający zastosowanie w tej sprawie, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Podkreślenia wymaga, że ostateczne decyzje administracyjne co do zasady podlegają wykonaniu (por. art. 61 § 1 P.p.s.a.). Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, prowadzące do wyjątku od tej zasady, jest inicjowane wnioskiem strony. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy jeszcze raz podkreślić – jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a. Art. 61 § 3 P.p.s.a. wskazuje na dwie przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Immanentną cechą decyzji wymiarowej jest bowiem dodatkowe obciążenie finansowe dla jej adresata. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Tymczasem skarżący, jak prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji, wymogowi temu nie sprostał. Skarżący wskazał, że wykonanie decyzji spowoduje niemożność spłaty rat kredytowych, co może skutkować wypowiedzeniem zawartych umów kredytowych przez banki i żądanie natychmiastowej spłaty, co w dalszej kolejności może prowadzić do postępowań egzekucyjnych. Ze względu na fakt, że skarżący powołuje się na konsekwencje niemożności realizacji dotychczas zaciągniętych zobowiązań, niezbędne jest odwołanie się do jego sytuacji materialnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z przedstawionych przez skarżącego informacji nie wynika, by groziło mu ryzyko wyrządzenia jakiejkolwiek szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Miesięczny dochód skarżącego wynosi ponad 18.000 zł, a miesięczne wydatki określił na około 16.000 zł. Tymczasem nieporozumieniem jest zaliczanie do comiesięcznych ‒ niezbędnych ‒ wydatków obciążeń z kart kredytowych i nazywanie ich "ratą kredytu". Naczelny Sąd Administracyjny nie będzie w tym miejscu opisywać zasad korzystania z kart kredytowych, bowiem skoro skarżący posiada dwie takie karty, to ma świadomość, że podane przez niego kwoty ‒ 750 zł i 5000 zł ‒ stanowią albo aktualne zadłużenie na karcie, albo przyznany limit kredytowy, a nie comiesięczną ratę. Żadna z tych kwot nie stanowi comiesięcznego obciążenia skarżącego. W konsekwencji już tylko z tej przyczyny oczywiste jest, że przy obecnych dochodach skarżącego uiszczenie należności wynikającej z zaskarżonej decyzji nie spowoduje dla niego żadnych niebezpiecznych konsekwencji, lecz co najwyżej zmusi go do poczynienia ograniczeń w wydatkach. Pozostałe raty dotyczą kredytu hipotecznego (2.100 zł) i dwóch kredytów ‒ najpewniej gotówkowych ‒ (2.900 zł łącznie). Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżący może też np. ubiegać się o tzw. wakacje kredytowe. Nie sposób więc przyjąć, że przy takich dochodach skarżący nie będzie w stanie zapłacić rat tych kredytów. Zagrożenia, na które powołał się skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji są w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego hipotetyczne. Skarżący nie opisał też, czy prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, co oznaczałoby, że wydatki opisane we wniosku musi ponosić samodzielnie, nie wspomniał też o posiadanych oszczędnościach czy innych składnikach majątku. Ponadto skarżący wystąpił o rozłożenie należności podatkowej na raty. Wszystkie wyżej opisane okoliczności dowodzą, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia ryzyka wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., zażalenie oddalił.