II FZ 118/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf- Kalamala po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia PL na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 473/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi PL na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 5 września 2023 r., I SA/Łd 473/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę PL (zwanej dalej Skarżącą). Sąd wskazał, że mimo wezwania Skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. Sąd pierwszej instancji podniósł, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z 21 czerwca 2023 r. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi lub nadesłanie jej podpisanego egzemplarza, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono adresatce 28 czerwca 2023 r. Zakreślony termin upłynął bezskutecznie z dniem 5 lipca 2023 r. W dniu 6 lipca 2023 r. Skarżąca nadesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowe pismo do sprawy, w którym wypowiedziała się na temat wezwania do uzupełniania braków formalnych skargi. W wyznaczonym terminie brak nie został uzupełniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. W obowiązującym systemie prawnym dostęp do sądu jest ograniczony m.in. koniecznością zachowania warunków formalnych, koniecznych dla nadania sprawie dalszego biegu. Strona – decydując się na wszczęcie postępowania sądowego – musi liczyć się z koniecznością podjęcia pewnej aktywności procesowej, respektując zasady i tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Trafnie wskazał sąd pierwszej instancji, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Przepis nie wskazuje, że sąd "może odrzucić", ale stanowi, że sąd odrzuca – jest do tego zobligowany. Trafnie sąd pierwszej instancji odrzucił pismo, którego braków nie uzupełniono w terminie. Nie mogły zostać w tej sprawie uwzględnione podniesione w zażaleniu argumenty odnoszące się do kwestii pouczenia Skarżącej występującej – na etapie wnoszenia skargi - bez profesjonalnego pełnomocnika. Stanowią one bowiem materialnoprawną (merytoryczną) polemikę z treścią postanowienia WSA o odrzuceniu skargi, podczas gdy na obecnym etapie postępowania przedmiotem rozstrzygnięcia przez NSA jest zgodność z prawem postanowienia WSA o odrzuceniu skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż wniesione zażalenie jest niezasadne, gdyż zaskarżone w niniejszym postępowaniu postanowienie o odrzuceniu skargi odpowiada prawu. W odniesieniu do wniosku pełnomocnika Skarżącej ustanowionej w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej. Orzeka o tym w oparciu o przepisy art. 258-261 P.p.s.a. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 P.p.s.a.). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługują odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i 2 P.p.s.a.) lub zażalenie (art. 227 P.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia