II FZ 116/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 października 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 294/25 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 9 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego w formie karty podatkowej za 2022 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 27 października 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 294/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") odmówił M. M. (dalej jako: "skarżący") przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 2 września 2025 r. w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z 9 maja 2025 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego w formie karty podatkowej za 2022 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sprawie, nie budzi zastrzeżeń dopełnienie przez stronę wymogów formalnych wniosku. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Za moment ustania przyczyny uchybienia terminu sąd uznał bowiem datę 21 października 2025 r., kiedy skarżący dowiedział się o wydaniu wyroku. Wniosek o przywrócenie terminu nadał na poczcie w tym samym dniu. W niniejszej sprawie jako przyczynę uchybienia terminowi do złożenia wniosku wnioskodawca podał okoliczność braku wiedzy o rozpoznaniu sprawy na rozprawie, a w konsekwencji o wydaniu wyroku 2 września 2025 r. Zdaniem sądu skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy. Wbrew twierdzeniom skarżącego przesyłka zawierająca zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na 2 września 2025 r. o godz. 14:00 z informacją o stawiennictwie nieobowiązkowym odebrał osobiście w dniu 9 października 2024 r. (potwierdzenie odbioru k. 37 akt adm.). W zawiadomieniu tym zawarto pouczenie m.in. o terminie na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie, w której skargę oddalono i konsekwencjach uchybienia temu terminowi. Dlatego Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, by uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że w niniejszym stanie faktycznym nie jest zasadne przywrócenie terminu do dokonania czynności wystąpienia z wnioskiem o uzasadnienie wyroku podczas gdy z wnioskiem tym wystąpił w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia jak stwierdził sąd w uzasadnieniu postanowienia a wniosek ten był kompletny, bez braków formalnych. Skarżący wniósł o zmianę przedmiotowego postanowienia poprzez przywrócenie skarżącemu terminu do wystąpienia z wnioskiem o uzasadnienie skarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja przywrócenia terminu ma na celu wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę czy uczestnika postępowania zobowiązanego do dokonania określonej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Jak bowiem stanowi art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z przywołanych regulacji wynika, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a. przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto to na stronie spoczywa obowiązek wskazania okoliczności, które mogą potwierdzać, że dana czynność procesowa nie została dokonana w terminie bez jej winy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym wniesieniu skargi. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (np. klęski żywiołowe, nagła choroba). Tego rodzaju okolicznościami nie jest błędne zrozumienie pouczenia zawartego w zawiadomieniu, które zostało sformułowane w sposób jasny i precyzyjny. Sąd wyraźnie pouczył skarżącego o terminie na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie, w której skargę oddalono i konsekwencjach uchybienia temu terminowi. Przesłane pouczenie zostało ujęte w sposób zrozumiały dla osób nieposługujących się specjalistyczną wiedzą prawniczą, a w przypadku jakichkolwiek wątpliwości skarżący mógł zwrócić się do sądu o jego wyjaśnienie. Należy podkreślić, że strona decydując się na wszczęcie postępowania sądowego musi liczyć się z koniecznością podjęcia pewnej aktywności procesowej, w tym spełnienia szeregu wymogów o charakterze formalnym. Strony wnoszące skargę muszą respektować zasady i tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, zaś w przypadku niedopełnienia tych obowiązków muszą liczyć się z zamknięciem dostępu do sądu. Z powyższych względów zażalenie nie mogło zostać uwzględnione i podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 197 § 1 p.p.s.a.