II FZ 114/22

Dnia 3 lutego 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 września 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 713/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 6 września 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 713/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. Z. (dalej jako "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej") z dnia 15 kwietnia 2022 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na ww. decyzję. Skarga została podpisana przez doradcę podatkowego S. K. (dalej jako "pełnomocnik"). W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 lipca 2022 r. pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym lub przed sadami administracyjnymi, z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 5 sierpnia 2022 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał w dniu 12 sierpnia 2022 r. Pismem z dnia 12 sierpnia 2022 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego) pełnomocnik poinformował, że pełnomocnictwo zostało wysłane do Sądu w dniu 13 lipca 2022 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w związku z brakiem korespondencji od pełnomocnika w aktach sprawy, ustalono w biurze podawczym Sądu, że w okresie od dnia 13 lipca 2022 r. do dnia 11 sierpnia 2022 r. nie wpłynęła żadna przesyłka do sprawy I SA/Gd 713/22 w formie papierowej bądź elektronicznej. Pełnomocnik do pisma z dnia 12 sierpnia 2022 r. nie przedłożył dowodów potwierdzających wysłanie pełnomocnictwa. Biorąc pod uwagę powyższe, mimo skutecznego doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, które nastąpiło w dniu 5 sierpnia 2022 r. (k. 36), pełnomocnik nie wykonał nałożonego na niego obowiązku i nie uzupełnił braków formalnych skargi. Zakreślony w wezwaniu termin upłynął bezskutecznie w dniu 12 sierpnia 2022 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucił mu naruszenie art. 65 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepodjęcie informacji o wniesieniu podania z uzupełnieniem braków formalnych skargi do niewłaściwego organu, tj. organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 25 maja 2022 r. Skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W dniu 13 lipca 2022 r. pełnomocnik nadał przesyłką pocztową (dowód nadania w załączeniu) pełnomocnictwo procesowe na adres Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Następnie dnia 5 sierpnia pełnomocnik otrzymał z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. do przedłożenie pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącego. W dniu 12 sierpnia pełnomocnik Skarżącego poinformował Sąd o nadaniu pełnomocnictwa w lipcu. W ocenie pełnomocnika, podanie zawierające uzupełnienie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zostało złożone z zachowaniem terminu. Organ pierwszej instancji, jako organ niewłaściwy w sprawie, nie dochował należytej staranności poprzez nie przekazanie do organu drugiej Instancji wniesionego w dniu 13 lipca 2022 r. podania. Ponadto, organ drugiej Instancji wydając zaskarżane postanowienie naruszył art. 65 § 2 k.p.a., poprzez nieposiadanie informacji jako organ właściwy o uzupełnieniu w terminie braku formalnego zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W toku postępowania sądowoadministracyjnego zasadą jest prowadzenie korespondencji bezpośrednio z sądem, przed którym toczy się postępowanie. Z całokształtu unormowań powołanej ustawy jednoznacznie wynika, że tryb pośredni wnoszenia pism stanowi ściśle określony w ustawie wyjątek, który wiąże się z koniecznością dokonania dodatkowych czynności bądź realizacji określonych uprawnień przez organ pośredniczący w przekazaniu pisma. Ustawodawca w art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a" przewidział pośredni tryb wnoszenia do sądu administracyjnego skargi. Organ (pośrednik) jest wówczas zobligowany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, może również już na danym etapie skorzystać z uprawnień autokontrolnych (art. 54 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Tryb pośredni stanowi odstępstwo od zasady bezpośredniego kierowania pism do sądu i nie może znajdować zastosowania w sytuacjach nie przewidzianych przez ustawodawcę. Jak każde odstępstwo od zasady, pośrednictwo organu musi znaleźć swoje odzwierciedlenie w przepisach prawa np. art. 87 § 3 P.p.s.a. W świetle przedstawionych uwag Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego skargi, czego pełnomocnik nie uczynił w zakreślonym terminie. Tym samym odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie w terminie jej braków, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., należało ocenić jako w pełni uzasadnione. Na marginesie należy jedynie wskazać, że Sąd nie jest organem administracji publicznej i nie ma do niego zastosowania Kodeks postępowania administracyjnego. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. [pic]