Sygnatura
II FZ 113/26
Postanowienie NSA z 4 listopada 2026 r., II FZ 113/26 – podatek dochodowy od osób fizycznych
Wynik
Oddalono zażalenie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 4 listopada 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. i E. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 sierpnia 2026 r. sygn. akt I SA/Bd 368/26 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. K. i E. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia 29 maja 2026 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1.1. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2026 r., sygn. akt I SA/Bd 368/26, w sprawie ze skargi K. K. i E. K. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia 29 maja 2026 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, zaś nieprzedstawienie takiego dokumentu stanowi brak formalny. Ponadto Sąd wskazał, że zgodnie z art. 46 § 2 p.p.s.a. pismo strony powinno zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie: numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku (lit. b). Składając skargę pełnomocnik Skarżących nie dołączył pełnomocnictwa ani nie wskazał ich numeru PESEL, w związku z czym został wezwany do uzupełnienia tych braków w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że pełnomocnik Skarżących w wyznaczonym terminie złożył pismo zawierające informacje o numerze PESEL Skarżących, jednakże nie przedłożył odpowiedniego pełnomocnictwa lub jego odpisu, pomimo że w liście załączników do pisma przewodniego wymieniał także pełnomocnictwo. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę. 1.2 Pełnomocnik Skarżących na powyższe postanowienie wniósł zażalenie zaskarżając je w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 i § 3 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi wskutek przyjęcia, że Skarżący nie uzupełnili w wyznaczonym terminie jej braku formalnego w postaci przedłożenia pełnomocnictwa do działania przed sądami administracyjnymi, w sytuacji gdy wraz z pismem z dnia 3 sierpnia 2026 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, pełnomocnik Skarżących przedłożył i przesłał do Sądu udzielone mu pełnomocnictwo wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej, a tym samym brak formalny skargi został uzupełniony w zakreślonym terminie; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez przedwczesne zastosowanie sankcji odrzucenia skargi, pomimo że treść terminowo złożonego pisma z dnia 3 sierpnia 2026 r. jednoznacznie wskazywała na wykonanie wezwania również poprzez przedłożenie pełnomocnictwa, co w razie powzięcia przez Sąd wątpliwości co do faktycznego dołączenia tego dokumentu wymagało uprzedniego wyjaśnienia powstałej rozbieżności, a nie automatycznego przyjęcia, że wezwanie nie zostało wykonane. Pełnomocnik Skarżących wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu celem nadania skardze dalszego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 2.2. Biorąc pod uwagę przywoływany również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepis art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik składając skargę zobowiązany był do przedstawienia Sądowi odpowiedniego pełnomocnictwa lub jego odpisu. Niedostarczenie pełnomocnictwa jest brakiem formalnym uniemożliwiającym dalsze procedowanie w sprawie, w związku z czym pełnomocnik Skarżących został wezwany do jego uzupełnienia w ciągu 7 dni od doręczenia stosownego wezwania. Doręczenie to nastąpiło w dniu 30 lipca 2026 r. We wskazanym terminie pełnomocnik Skarżących złożył za pośrednictwem operatora pocztowego pismo, w którym uzupełniał pozostałe braki formalne wskazane przez Sąd oraz zawierające stwierdzenie, że dołączono do niego odpowiednie pełnomocnictwo. W przesyłce doręczonej do Sądu taki załącznik faktycznie jednak się nie znalazł. Również na prezentacie przystawionej na piśmie pełnomocnika po jego wpływie do Sądu pierwszej instancji nie odnotowano załączników do pisma. Uwzględniając te okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie jest w pełni prawidłowe i w związku z tym zażalenie powinno zostać oddalone. Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów jakie przedstawiała Strona skarżąca, należało zauważyć, że według jej twierdzeń opisywany powyżej brak formalny został uzupełniony zgodnie z wezwaniem wystosowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W złożonym zażaleniu pełnomocnik Skarżących wskazywał, że dołączył do przesłanego pisma pełnomocnictwo, co potwierdzać miało uwzględnienie tegoż pełnomocnictwa w sporządzonej liście załączników do pisma. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można jednak takiej argumentacji uznać za prawidłową. Dla uznania, że braki zostały uzupełnione w terminie koniecznym było, aby pełnomocnik zastosował się do wytycznych wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w przesłanym wezwaniu i faktycznie dołączył pełnomocnictwo, a nie jedynie wymienił je w tekście pisma jako załącznik. Obowiązkiem pełnomocnika w takiej sytuacji jest upewnienie się, że faktycznie zrealizował żądanie Sądu w odpowiedni sposób. W niniejszym przypadku przesyłka dostarczona do Sądu nie zawierała stosownego pełnomocnictwa. Sposób przyjmowania przesyłek oraz ich oznaczania przez sąd administracyjny normowany jest przez Zarządzenie nr 14 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych. Zgodnie z § 4 zdanie 1 przywołanego powyżej zarządzenia na piśmie wpływającym do sądu umieszcza się adnotację zawierającą nazwę sądu, datę wpływu pisma, informację o załącznikach oraz podpis przyjmującego pismo. Na piśmie pochodzącym od pełnomocnika Strony nie znajdowała się żadna adnotacja wskazująca, że pismo to zawierało jakiekolwiek załączniki. Sąd administracyjny nie miał podstaw do uznania, że taki załącznik wraz z pismem przewodnim znajdował się w przesyłce pochodzącej od pełnomocnika Skarżących. Nie sposób więc przyjąć, że rzeczywiście doszło do uzupełnienia braków formalnych. Nieudowodnionym, a nawet nieuprawdopodobnionym pozostaje, że do ewentualnego rozdzielenia pisma i jednego z załączników doszło już po jego wysłaniu. Zarówno w czasie kiedy przesyłka pozostawała w posiadaniu operatora pocztowego, jak i później Sądu, nie zaszły okoliczności, które pozwalałyby przyjąć, że do odłączenia pełnomocnictwa od pisma przewodniego doszło na skutek błędu lub niedopatrzenia któregokolwiek z tych podmiotów. Co więcej, zarówno operator pocztowy jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny są objęte szczególnymi zobowiązaniami w ochronie zawartości tego rodzaju przesyłek, co czyni niemal nieprawdopodobnym, aby doszło do oddzielenia pełnomocnictwa od pozostałej zawartości przesyłki. Na taką możliwość nie powoływał się zresztą sam pełnomocnik Skarżących. Jedynym racjonalnym i obiektywnym wytłumaczeniem zaistniałej sytuacji jest niedołączenie pełnomocnictwa do pisma albo jego odłączenie na skutek niedopatrzenia lub błędu po stronie pełnomocnika. Poza własnymi twierdzeniami pełnomocnik Skarżących nie był w stanie przedstawić żadnego dowodu lub argumentu, który jednoznacznie wskazywałby, że pełnomocnictwo zostało dołączone do przesyłki lub że do jego zagubienia doszło na dalszych etapach komunikowania się pomiędzy stroną a Sądem. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozstrzyganiu spraw zobowiązany jest natomiast opierać się na obiektywnych i udowodnionych okolicznościach faktycznych, co wyklucza wydanie orzeczenia, którego podstawą byłyby jedynie subiektywne twierdzenia Strony postępowania. Oświadczenie pełnomocnika zawarte w uzasadnieniu zażalenia, według którego pełnomocnictwo zostało z całą pewnością dołączone do pisma jest w tym przypadku niewystarczające, aby uznać, że rzeczywiście doszło do uzupełnienia braku formalnego. Jak już wyżej wskazano pełnomocnik Skarżących nie wykazał również innych okoliczności, które potwierdzałyby, że do niewypełnienia zobowiązań w zakresie uzupełnienia braków formalnych doszło na skutek czynników niezależnych od pełnomocnika. Co więcej także okoliczność wymienienia w liście załączników pisma w sposób wyszczególniony pełnomocnictwa nie może stanowić podstawy do uznania że pełnomocnik poprawnie wypełnił swoje obowiązki. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 5 p.p.s.a pisma dostarczane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu powinny zawierać listę załączników. Wpisanie pełnomocnictwa na taką listę realizowało zatem obowiązek pełnomocnika, ale tylko ten który dotyczył obligatoryjnych części przesłanego pisma. W żaden sposób nie można przyjąć, że wskazanie danego załącznika w piśmie jest równoznaczne z jego załączeniem. Uwzględniając pełnomocnictwo w liście załączników pełnomocnik Skarżących nie uzupełnił braku formalnego, jeśli dane pismo faktycznie takiego załącznika nie zawierało. 2.3. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przyjętym powszechnie w doktrynie jak i orzecznictwie poglądem jest, iż wobec profesjonalnego pełnomocnika stosuje się wyższe wymagania co do odpowiedniej staranności niż wobec strony postępowania. Wynika to z faktu, że pełnomocnik zajmuje się zawodowo tego rodzaju czynnościami oraz posiada profesjonalną wiedzę w tej dziedzinie. Ponadto normy etyczne dotyczące wykonywania tego rodzaju zawodu pozwalają na uznanie, że pełnomocnik powinien kierować się odpowiednią starannością przy wypełnianiu wskazanych czynności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik powinien dołożyć wszelkich możliwych starań, aby nie dopuścić do sytuacji, w której pełnomocnictwo nie zostanie złożone w odpowiednim terminie. W niniejszym przypadku natomiast pełnomocnik nie był w stanie wykazać, że do nieuzupełnienia braków formalnych doszło pomimo zachowania przez niego odpowiedniej staranności, zaś niedoręczenie pełnomocnictwa wynika z innych niezależnych od niego okoliczności. Co więcej, zwrócić należy uwagę, że co do zasady obowiązkiem pełnomocnika jest przedłożenie przez niego pełnomocnictwa przy pierwszej czynności wykonywanej w postępowaniu. W niniejszym przypadku pełnomocnik powinien przedłożyć pełnomocnictwo już przy składaniu skargi. Jako profesjonalny pełnomocnik powinien on mieć wiedzę o takim obowiązku. Co do zasady obowiązek ten powinien zostać przez niego wykonany bez osobnego wezwania dokonanego przez Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa w tym miejscu, że możliwość uzupełnienia braków formalnych pisma w dodatkowym terminie jest wyjątkiem od zasady spełnienia wszystkich wymogów formalnych w pierwotnym terminie. Instytucja uzupełnienia braków formalnych ma więc za zadanie łagodzić rygoryzm przepisów prawnych i uniemożliwić sytuację, w której na skutek niewielkich błędów lub niewiedzy jednostka zostałaby pozbawiona możliwości rozpatrzenia jej sprawy przez Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że w takiej sytuacji pełnomocnika obciąża szczególna odpowiedzialność i nie może ona zostać ograniczona tylko na podstawie jego subiektywnych twierdzeń pełnomocnika, który jedynie zapewniał, że załączył do pisma odpowiedni dokument pełnomocnictwa. Samo uwzględnienie pełnomocnictwa w liście załączników nie może być w tym przypadku okolicznością łagodzącą odpowiedzialność pełnomocnika. Nie można przyjąć, że podjęcie przez niego starań w zakresie uzupełnienia braków formalnych jest wystarczające do uznania, że wypełnił on swoje obowiązki w postępowaniu w sposób odpowiedni. 2.4. Z podobnych względów nie można uznać argumentacji przedstawionej przez pełnomocnika w drugim z zarzutów wskazanych w zażaleniu. Pełnomocnik podnosił w nim, że Sąd posiadając wiedzę o uwzględnieniu pełnomocnictwa w liście załączników do przesłanego pisma i powinien najpierw wyjaśnić dokładnie tę kwestię, a dopiero później ewentualnie odrzucić skargę. Z tego rodzaju argumentacją nie można się jednak zgodzić. Jak już wyżej wskazano samo wezwanie do uzupełnienia stanowi odstąpienie od zasady, zgodnie z którą pismo przedłożone Sądowi spełnia wszystkie wymogi formalne. To na pełnomocniku ciążył wpierw obowiązek przedłożenia pełnomocnictwa wraz ze skargą, a wobec niesprostania temu obowiązkowi, konieczność jego późniejszego uzupełnienia w wyznaczonym przez Sąd terminie ustawowym. Pełnomocnik nie może w tym przypadku oczekiwać, że Sąd będzie podejmował dalsze czynności celem wyjaśnienia kwestii będących skutkiem niewystarczającej staranności pełnomocnika. Zauważyć w tym względzie należy, że żaden przepis obecnie obowiązującego prawa nie zobowiązuje Sądu do podejmowania dodatkowych działań w takim przypadku, jeżeli wcześniej prawidłowo wezwał do uzupełnienia braków formalnych. Sąd na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. zobowiązany jest jedynie do wezwania strony do uzupełnienia braków, ale nie jest zobligowany do podejmowania dalszych działań, w tym ponawiania wezwań w razie nieuzupełnienia braków. W tej sytuacji ocenia on tylko czy dany brak formalny został uzupełniony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może dojść również do sytuacji, w której niesprostanie obowiązkom procesowym będzie usprawiedliwione przesłankami nie mającymi znaczenia, takimi jak umieszczenie wymaganego dokumentu na liście załączników do przesłanego pisma. Tym bardziej takie działanie Sądu byłoby niedopuszczalne, jeśli uwzględni się fakt, że przedłożenie pełnomocnictwa w sprawie jest czynnością podstawową w postępowaniu. Niewykonanie tego rodzaju czynności może być usprawiedliwiane tylko doniosłymi okolicznościami, które w sposób oczywisty wskazywałyby, że brak formalny nie został uzupełniony z ważnych powodów. Samo istnienie jakichkolwiek przesłanek pozwalających na przypuszczenie, że brak formalny został uzupełniony, jest w tym przypadku niewystarczające. Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie zatem uznał, że nie zachodziła potrzeba dalszego wyjaśniania kwestii, na które powoływał się później pełnomocnik, gdyż informacje posiadane przez Sąd, w tym opis na prezentacie pisma, były wystarczające do uznania, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w terminie. Z tego też powodu należało uznać, że orzeczenie o odrzuceniu skargi miało podstawy faktyczne i prawne. 2.5. Z tych względów zażalenie należało oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 października 2026
- Hasła tematyczne
- Podatek dochodowy od osób fizycznych
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Maciej Jaśniewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 46 § 1 pkt 5 · Dz.U. 2026 poz. 143
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Łd 221/26 · 4 listopada 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 4 listopada 2026 r., I SA/Łd 221/26 – podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygnatura: I SA/Wr 127/26 · 4 listopada 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 4 listopada 2026 r., I SA/Wr 127/26 – podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygnatura: I SA/Wr 780/25 · 4 listopada 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 4 listopada 2026 r., I SA/Wr 780/25 – podatek dochodowy od osób fizycznych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny