II FZ 112/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Rudowski, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1245/16 odrzucające zażalenie P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1245/16 w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1245/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie P. B. (dalej "strona", "skarżący") na postanowienie tego Sądu z dnia 21 listopada 2016 r., w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2016 r. w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r. Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 31 października 2016 r., którym oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył zażalenie od powyższego postanowienia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji wskazał, iż w związku ze zmianą brzmienia art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658, dalej "ustawa nowelizująca"), wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje referendarz sądowy, a wojewódzki sąd administracyjny - rozpoznając sprzeciw od takiego orzeczenia - orzeka jako sąd drugiej instancji - zatem od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem z dnia 21 grudnia 2016 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie żądając jego uchylenia i nadania biegu sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Na wstępie wyjaśnić należy stronie, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone bezpośrednio w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w tym katalogu, brak jest też innego przepisu ustawy wskazującego na możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienie, jak to wydane przez sąd pierwszej instancji w dniu 21 listopada 2016 r. W dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła bowiem w życie ustawa nowelizująca, która m.in. zmodyfikowała zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy (w sprawach wszczętych po tym dniu, a taką bez wątpienia jest rozpoznawana sprawa). Jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji zmianie uległ art. 260 p.p.s.a. Przepis ten przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stanowił, że wniesienie sprzeciwu (jeśli nie jest on odrzucony) skutkuje utratą mocy przez zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został ten sprzeciw wniesiony, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługiwało zażalenie (por. art. 260 p.p.s.a. in fine, w brzmieniu sprzed dnia 15 sierpnia 2015 r.). Obecnie w świetle art. 260 p.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym nie wskazuje na zaskarżalność postanowienia wydanego na jego podstawie. W konsekwencji należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o zmianie lub utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z zakresu prawa pomocy. Zasadnie zatem uznał sąd pierwszej instancji, że zażalenie wniesione na orzeczenie, od którego nie przysługuje taki środek zaskarżenia, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.