II FZ 111/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. B. i P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Po 1142/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 5 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1142/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA") odrzucił skargę M. B. i P. B. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 5 maja 2016 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA podał, że Skarżący w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 12 sierpnia 2016 r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 167 zł, w terminie do jego uiszczenia wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 2 listopada 2016 r., starszy referendarz sądowy oddalił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Na skutek wniesionego sprzeciwu na zapadłe orzeczenie referendarza, WSA postanowieniem z dnia 6 grudnia 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżącym w dniu 21 grudnia 2016 r. ponownie doręczono odpis prawomocnego zarządzenia z dnia 12 sierpnia 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie do uiszczenia skargi, Skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Odrzucając skargę WSA stwierdził, że nieuiszczenie w zakreślonym terminie należnego wpisu sądowego obligowało WSA od odrzucenia skargi. Podkreślił, że kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy nie skutkują przerwaniem biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, w którym sformułowali wniosek o jego uchylenie i nadanie sprawie biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo postanowił o odrzuceniu skargi. W świetle art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis, przy czym pismami, o których mowa w cytowanym przepisie, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został w wyznaczonym terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. WSA rozpoznając sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 2 listopada 2016 r. - orzeka jako sąd drugiej instancji - zatem od postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2016 r. wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie, ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, ponieważ nie przewidują tego przepisy p.p.s.a., a postanowienie to zyskuje walor prawomocności z chwilą jego wydania. Tym samym należy uznać, że zasadnie Skarżący ponownie zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi, którego pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia, nie uiścili. W rezultacie zaistniała podstawa do odrzucenia skargi przewidziana w art. 220 § 3 p.p.s.a., którą WSA prawidłowo powołał w zaskarżonym postanowieniu. W zaistniałej sytuacji upływ terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu obligował WSA do odrzucenia skargi. Uwzględniając, że postanowienie WSA z dnia 6 grudnia 2016 r. o sygn. I SA/Po 1142/16 utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 2 listopada 2016 r. zyskało walor prawomocności, trafnie przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogło uchronić Skarżących przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Obowiązkiem Skarżących domagających się zmiany postanowienia w tym przedmiocie jest wykazanie, że nastąpiła zmiana ich sytuacji majątkowej w porównaniu do tej ocenianej poprzednio. Złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dokonane nawet w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może zatem uchylić skutków prawomocności wydanego bezpośrednio wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.