II FZ 1083/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 3246/13 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi E. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 16 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki za poszczególne okresy w podatku od towarów i usług, w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zryczałtowanym podatku dochodowym postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 3246/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") odmówił E. T. (dalej: "Skarżąca") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor IS") z dnia 16 października 2013 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki za poszczególne okresy w podatku od towarów i usług, w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w zryczałtowanym podatku dochodowym. Podstawą prawną wydanego orzeczenia był art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.). Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Skarżąca wniosła skargę na wskazaną wyżej decyzję Dyrektora IS. W skardze zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż jest emerytką i z tego tytułu otrzymuje środki pozwalające na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb własnych i potrzeb związanych z leczeniem ze względu na pogarszający się stan zdrowia. Emerytura stanowi jedyne stałe źródło dochodu. W ocenie Skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby utratą środków koniecznych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem Skarżącej skutki powstałe na skutek egzekucji byłyby niewątpliwie trudne do odwrócenia, nawet późniejszy zwrot środków nie zmieniłby faktu, iż Skarżąca, w okresie objętym egzekucją, nie mogłaby zaspokoić swoich bieżących potrzeb. Skarżąca podniosła ponadto, iż ma problemy zdrowotne. Pismem z dnia 21 stycznia 2014 r. Skarżąca podtrzymała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. WSA uzasadniając swoje rozstrzygnięcie ocenił, że Skarżąca nie uzasadniła należycie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora IS. Nie podała żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, dotyczących jej sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Sąd dodał, że z treści wniosku nie wynika, jakie dochody osiąga, jakim majątkiem dysponuje Skarżąca oraz czy faktycznie wykonanie decyzji, której dotyczy wniosek spowoduje nieodwracalne skutki faktyczne dla Skarżącej. W ocenie Sądu Skarżąca nie wykazała, by wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora IS spowodowałoby dla niej trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Wskazał ponadto, że egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który, ponoszony przez Skarżącą przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i w konsekwencji oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji; 2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że Skarżąca nie wykazała okoliczności stanowiących podstawę uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, mimo że Skarżąca wykazała, że jest emerytką, ma problemy zdrowotne, nie ma majątku. Mając na uwadze powyższą argumentację, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli (1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (zob.: B. Dauter w pracy zbiorowej: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia - znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (zob. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z dnia 15 września 2010 r., II FZ 417/10, z dnia 29 grudnia 2010 r., II FSK 1836/10, z dnia 18 kwietnia 2012 r., II FSK 528/12, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez Skarżącego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. To na wnioskodawcy spoczywa – jak trafnie przyjął na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA - obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo WSA przyjął, że Skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Również z zażalenia oraz dołączonych do niego dokumentów , w ocenie NSA, nie wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Wskazać bowiem należy, że zażalenie Skarżącej sprowadza się do ogólnikowych stwierdzeń oraz powołania orzecznictwa sądowoadministracyjnego dotyczącego kwestii wstrzymania wykonania decyzji. Natomiast z oświadczeń i załączonych przez Skarżącą dokumentów wynika, że jej szacunkowe, średnie miesięczne koszty utrzymania, które ponosi, wynoszą ok. 4.000 zł – 4.200 zł. W tym miejscu zauważyć należy, że jest to kwota znacznie przewyższająca miesięczne dochody Skarżącej, które również zgodnie z jej oświadczeniem wynoszą 3.264 zł. Powyższe powoduje, że oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach złożone przez Skarżącą nie mogą być uznane za wiarygodne. W powyższym zakresie prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.