II FZ 105/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. G. i G. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 116/18 którym odrzucono skargę kasacyjną K. G. i G. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 116/18 oddalającego skargę K. G. i G. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 116/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną K. G. i G. G. (skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 116/18, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 listopada 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu 16 lipca 2018 r. pełnomocnik skarżących złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 12 lipca 2018 r. Przesyłka polecona zawierająca odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem została - wobec niemożności doręczenia jej adresatowi – awizowana w dniu 24 sierpnia 2018 r., a następnie awizowana powtórnie w dniu 3 września 2018 r. Przesyłka ta w dalszej kolejności została wydana pełnomocnikowi pocztowemu adresata w dniu 10 września 2018 r. W dniu 10 października 2018 r. (data nadania) pełnomocnik skarżących wniósł skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucając skargę kasacyjną wyjaśnił, że termin na jej wniesienie wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.). W przypadku uchybienia tego terminu wojewódzki sąd administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną (art. 178 P.p.s.a.). Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął bezskutecznie w dniu 8 października 2018 r. Sąd wyjaśnił, że w przypadku niemożności doręczenia pisma w związku z nieobecnością adresata, składa się je na okres czternastu dni w placówce pocztowej, dokonując jednocześnie zawiadomienia o powyższym wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 P.p.s.a.). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej odpis wyroku z dnia 12 lipca 2018 r. wraz z uzasadnieniem wynika, że została ona doręczona w dniu 10 września 2018 r. Niemniej jednak skoro przesyłka ta została awizowana po raz pierwszy w dniu 24 sierpnia 2018 r., a następnie po raz drugi w dniu 3 września 2018 r., to doręczenie - zgodnie z regułą zawartą w art. 73 P.p.s.a. - nastąpiło już wcześniej, tj. z dniem 7 września 2018 r., a co za tym idzie, trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 8 października 2018 r. (dzień 7 października 2018 r. – niedziela, zgodnie z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy; t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 90, był dniem wolnym od pracy). Skarga kasacyjna została natomiast wniesiona w dniu 10 października 2018 r., a zatem już po upływie ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Na ww. postanowienie pełnomocnik skarżących złożył zażalenie, zarzucając naruszenie postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 178 w zw. z art. 73 § 1-3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej skarżących jako wniesionej po terminie, podczas gdy w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do odrzucenia skargi kasacyjnej. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżących wskazywał, że nie otrzymał od pracownika Poczty Polskiej żadnego awiza dotyczącego tejże przesyłki, tj. ani pierwszego, ani powtórnego. O terminie odbioru przesyłki poleconej z WSA w Gliwicach dowiedział się w dniu 6 września 2018 roku w trakcie wizyty w placówce pocztowej [...] w C. Pracownik tejże placówki poinformował pełnomocnika skarżących, iż termin odbioru tej przesyłki upływa w dniu 10 września 2018 r. Bazując na informacji uzyskanej od pracownika placówki pocztowej pełnomocnik skarżących odebrał przesyłkę poleconą zawierającą wyrok Sądu wraz z uzasadnieniem w dniu 10 września 2018 i od tego dnia rozpoczął liczenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Tkwiąc w przekonaniu, że przesyłka polecona została odebrana w terminie, nadał skargę kasacyjną w dniu 10 października 2018 r., a więc z zachowaniem, w jego uzasadnionym przekonaniu, właściwego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie, jako niezasadne, podlega oddaleniu. Stosownie do art. 177 § 1 P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzuci skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu na posiedzeniu niejawnym (art. 178 P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 73 P.p.s.a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających (tj. do rąk adresata lub dorosłego domownika), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy (§ 1), a zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4), tj. po upływie czternastodniowego terminu od pierwszego dnia złożenia pisma w placówce pocztowej. W art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. ustawodawca uregulował instytucję doręczenia zastępczego, która stanowi domniemanie odebrania przesyłki przez adresata. Ma ona miejsce wtedy, gdy adresat, pomimo zawiadomienia go o możliwości odbioru przesyłki, nie podejmuje jej w ciągu czternastu dni od dnia pozostawienia pierwszego awiza. Ostatniego dnia, tj. czternastego dnia od dnia pierwszej próby doręczenia, realizuje się skutek procesowy, o którym mowa w art. 73 § 4 P.p.s.a., a zatem następuje fikcja prawna doręczenia przesyłki adresatowi. Okoliczności tej, tj. uznania przesyłki za doręczoną, nie zmienia późniejsze odebranie jej na żądanie strony. Wydanie przesyłki po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a., w wyniku bezprawnego przetrzymywania jej przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. Dlatego też, fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez skarżącą po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 P.p.s.a., potwierdzony stosownym stemplem pocztowym, nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 P.p.s.a. Również wtedy będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. Jak wynika z akt sprawy, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił daty zdarzeń mających wpływ na ocenę tego, czy pełnomocnik skarżących wniósł w terminie skargę kasacyjną. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej zawierającej wyrok z dnia 12 lipca 2018 r. wraz z uzasadnieniem (k. 150 akt sądowych) wynika, że przesyłkę tę próbowano doręczyć pełnomocnikowi skarżących w dniu 24 sierpnia 2018 r. W związku z nieobecnością adresata przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, o czym w dniu 24 sierpnia 2018 r. poinformowano go poprzez umieszczenie w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki. Niniejszą przesyłkę złożono w placówce pocztowej, zgodnie z treścią art. 73 § 1 P.p.s.a., na okres czternastu dni, mając na uwadze, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia ww. okresu. Czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 4 P.p.s.a., liczony od dnia pierwszego awiza, tj. od dnia 24 sierpnia 2018 r., upłynął w dniu 8 października 2018 r., bowiem jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, z uwagi na to, że 7 października 2018 r. był dniem wolnym od pracy, przesyłkę należało uznać za doręczoną z upływem następującego po nim dnia pracującego. Z tym dniem tj. 8 października 2018 r. należało zatem przyjąć domniemanie doręczenia pisma adresatowi. Niezależnie więc od tego, że ww. przesyłkę faktycznie doręczono pełnomocnikowi pocztowemu adresata w dniu 10 września 2018 r., to skutek określony w art. 73 § 4 P.p.s.a. nastąpił w dniu 8 września 2018 r. i to od tego dnia biegł trzydziestodniowy termin do złożenia skargi kasacyjnej. W tych okolicznościach skoro pełnomocnik skarżących nadał skargę kasacyjną w dniu 10 października 2018 r., to dokonał tego z uchybieniem terminu, co obligowało Sąd pierwszej instancji do jej odrzucenia na podstawie art. 178 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do argumentacji, przedstawionej przez pełnomocnika skarżących w zażaleniu, dotyczącej przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, należy podkreślić, że powyższe okoliczności nie mogły mieć znaczenia dla oceny prawidłowości wydania postanowienia Sądu pierwszej instancji, którym odrzucono skargę kasacyjną. Kwestia ta, przy spełnieniu warunków wynikających z art. 87 P.p.s.a., mogłaby być bowiem przedmiotem oceny jedynie w postępowaniu o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie oddalił.