II FZ 10/23

Dnia 22 lutego 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 października 2022 r. sygn. akt I SA/Bd 462/22 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 23 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym zarządzeniem z 28 października 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 462/22, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wezwał K. M. (dalej jako "skarżący") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 czerwca 2022 r. w kwocie 100 zł. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535, dalej jako "rozporządzenie"). W zażaleniu na ww. zarządzenie, nazywane przez skarżącego w treści wniesionego pisma jako "postanowienie (...) w przedmiocie niezwolnienia z ponoszenia kosztów sądowych", wniesiono o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Przy rozpatrywaniu środka prawnego na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, sąd odwoławczy kontroluje z urzędu prawidłowość wezwania strony do uiszczenia wpisu sądowego. Kontrola ta obejmuje kwestię wysokości wpisu jak i obowiązku strony do jego uiszczenia, a nie przesłanki przyznania prawa pomocy. Dokonując kontroli w powyższym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone zarządzenie nie narusza prawa. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że na stronie ciążył obowiązek uiszczenia wpisu. Skarżący nie należy bowiem do żadnego z podmiotów wskazanych w art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako "p.p.s.a."), tj. podmiotów ustawowo zwolnionych od kosztów sądowych. Po drugie, zgodnie z art. 230 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. O charakterze wpisu od pism wszczynających postępowanie sądowe rozstrzyga art. 231 p.p.s.a. wskazując, że wpis stosunkowy pobiera się tylko w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych zaś sprawach pobiera się wpis stały. Szczegółowe zasady pobierania wpisu w sprawach sądowoadministracyjnych określa rozporządzenie Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Decydujące znaczenie dla ustalenia należnej opłaty sądowej w rozpatrywanej sprawie ma okoliczność, że skarga wniesiona przez skarżącego dotyczy postanowienia Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Zgodnie zaś ze wskazanym w zaskarżonym zarządzeniu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnych, egzekucyjnym, zabezpieczającym wynosi 100 zł. W świetle przedstawionych uwag zaskarżone zarządzenie należało zatem uznać za odpowiadające prawu. Zarządzenie to określa prawidłowo kwotę należnego wpisu od skargi, precyzuje podstawę prawną żądania, zakreśla termin do uiszczenia opłaty sądowej i wskazuje rygor niezastosowania się przez stronę do wezwania. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do uchylenia kwestionowanego w zażaleniu zarządzenia. Jednocześnie wskazać należy, że w treści wniesionego zażalenia skarżący domagał się przyznania pomocy prawnej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z akt sądowych wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawach zainicjowanych przez skarżącego (sygn. akt I SPP/Bd 122/22 oraz I SPP/Bd 179/22) dwukrotnie odmówił mu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniach rozstrzygnięć przywołanych spraw uznano, że sytuacja materialna i finansowa skarżącego wskazuje, że wnioskodawca posiada środki umożliwiające pokrycie kosztów swego udziału w toczącym się postępowaniu, w tym opłacenie zawodowego pełnomocnika. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.