II FSK 986/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 października 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1104/13 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 28 czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości w wyniku wznowienia postępowania decyzji ostatecznej i określenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia w dniu 22 czerwca 2007 r. udziału w lokalu mieszkalnym postanawia: 1. uchylić postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 7 października 2013 r. i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, 2. oddalić wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Postanowieniem z dnia 7 października 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1104/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 28 czerwca 2013 r. w przedmiocie uchylenia w całości w wyniku wznowienia postępowania decyzji ostatecznej i określenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia w dniu 22 czerwca 2007 r. udziału w lokalu mieszkalnym. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 sierpnia 2013 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Wobec bezskutecznego upływu terminu do uiszczenia wpisu sądowego WSA w Gdańsku odrzucił skargę. Wnioskiem z dnia 31 października 2013 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1104/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił powyższy wniosek jako spóźniony. W uzasadnieniu tego postanowienia WSA w Gdańsku zawarł twierdzenie, że jeżeli strona kwestionuje fakt uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego twierdząc, że został on uiszczony w terminie, a jedynie nieprawidłowo został przypisany do innej sprawy, to negatywne dla strony rozstrzygnięcie w przedmiocie odrzucenia z tego powodu skargi może być kwestionowane przez stronę w drodze skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 29 listopada 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej wraz z skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż z uwagi na oczekiwanie przez skarżącą na rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca bez swojej winy, uchybiła terminowi do złożenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r. WSA w Gdańsku orzekł o przywróceniu skarżącej terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 7 października 2013 r. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwana dalej : "p.p.s.a.") poprzez nietrafne zastosowanie tych przepisów i odrzucenie skargi, w sytuacji gdy wpis od skargi został uiszczony w kasie Sądu, a wyłącznie na skutek omyłki pracownika Sądu został przypisany innej sprawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania – włącznie z orzeczeniem o kosztach postępowania kasacyjnego oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu podniosła, że po otrzymaniu wezwania w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego w swojej sprawie oraz w sprawie męża (sygn. akt I SA/Gd 1105/13), oboje z mężem zdecydowali, że zrezygnują z rozpoznania sprawy męża, uiszczą natomiast wpis sądowy w sprawie skarżącej (I SA/Gd 1104/13). Jednak omyłkowo osoba przyjmująca wpłatę w kasie Sądu spojrzała na drugie z wezwań i na pokwitowaniu wpłaty wpisała dane męża jako wpłacającego i sygnaturę I SA/Gd 1105/13, zamiast prawidłowej I SA/Gd 1104/13. Mąż skarżącej T. R. 31 października 2013 r. złożył do Sądu oświadczenie, w którym cofnął skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. i wskazał, że nie uiścił wymaganej opłaty sądowej. Wskazał również, że zaliczona na poczet jego sprawy wpłata, której dokonał w dniu 6 września 2013 r. winna zostać przypisana do sprawy M. R. W podsumowaniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że ze względu na powyższe okoliczności skarżąca nie uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu sądowego, wpłaconego 6 września 2013 r., a jedynie opłata ta została nieprawidłowo przypisana do innej sprawy. W rezultacie zdaniem skarżącej brak było podstaw do odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż przepis ten nie był podstawą odrzucenia skargi. Rozważenia wymaga zaś zarzut naruszenia art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o nadesłanie akt sprawy I SA/Gd 1105/13 dotyczącej T. R. oraz wyciągu z kwitariusza nr PZ 9072684. Z nadesłanych dokumentów wynika, iż w dniu 6 września 2013 r. uiszczony został wpis sądowy od skargi w kwocie 200,- zł. Wysokość tego wpisu jest identyczna z wysokością wpisu należnego w sprawie I SA/Gd 1104/13. Na pokwitowaniu wpłaty widnieje imię i nazwisko T. R. oraz sygnatura sprawy I SA/Gd 1105/13. Wątpliwości co do woli opłacenia wpisu w sprawie ze skargi T. R. o sygn. akt I SA/Gd 1105/13 powoduje okoliczność, że pismem z dnia 31 października 2013 r. cofnął on swoją skargę i jednocześnie wskazał, iż uiszczona wpłata z dnia 6 września 2013 r. została błędnie zakwalifikowana przez pracownika Sadu do sprawy I SA/Gd 1105/13 zamiast do tej, w której skarżącą była M. R., czyli o sygn. akt I SA/Gd 1104/13. Mając na uwadze to, że sprawy obojga małżonków miały podobny charakter, a skargi od decyzji ostatecznych zostały złożone w tym samym dniu powstają istotne wątpliwości, co do okoliczności i woli opłacenia przez stronę skarżącą wpisu w rozpatrywanej sprawie. Nie można bowiem obecnie jednoznacznie rozstrzygnąć, czy wpis ten został jedynie omyłkowo zarachowany do sprawy męża skarżącej, czy też świadomie nie został opłacony przez stronę. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, dalej zwana: "Konstytucja RP") każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Wynikająca z powyższego przepisu konstytucyjna zasada jest podmiotowym prawem jednostki. Podlega jednak ona pewnym ograniczeniom. Barierą przed nieuzasadnionym korzystaniem z tego prawa są przepisy proceduralne, wśród których wyróżnia się wymogi, jakie winny spełniać pisma wnoszone do sądu przez stronę oraz koszty postępowania. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Jeśli zatem strona opłaciła wpis w żądanej wysokości, to brak było podstaw do stosowania art. 220 § 3 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji postanowieniem z dnia 7 października 2013 r. odrzucił skargę w związku z nieuiszczeniem przez M. R. wpisu od skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zachodzi jednak uzasadniona wątpliwość, czy jednak na skutek omyłki nie zakwalifikowano błędnie wpisu od skargi M. R. na rzecz wpisu od skargi T. R. W takiej sytuacji Skarżąca skutecznie pozbawiona zostałaby swojego konstytucyjnego prawa do sądu. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy koniecznym będzie ustalenie, czy wpis w kwocie 200,- zł zarachowany w sprawie I SA/Gd 1105/13 został zwrócony zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 17 lutego 2014 r. na rzecz T. R. Jeśli tak, to konieczne będzie ponowne wezwanie Skarżącej do jego uiszczenia i podjęcie dalszych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Brak jest natomiast podstawy prawnej do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Zatem w innych przypadkach sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.