II FSK 983/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : s. NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 932/18 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 16 sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.

Wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 r., I SA/Gd 932/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R. S. (zwanego dalej wnioskodawcą) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 16 sierpnia 2018 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną, w której zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania w całości decyzji Dyrektora Izby Administracji skarbowej w Gdańsku z dnia 16 sierpnia 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji. W uzasadnieniu wniosku - zawartego w skardze kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika - strona wskazała, że za wstrzymaniem przemawiają: - niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, - okoliczność, że wysokość zaległości podatkowej i odsetek przekracza możliwości płatnicze wnioskodawcy, - trudna sytuacja finansowa strony, - wysokość zaległości podatkowej, - uprzednie przyznane podatnikowi w niniejszej sprawie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego nie podlega uwzględnieniu. Po pierwsze - pod pojęciem "wyrządzenie znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Po drugie - niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jest przesłanką pozytywną, a celem strony jest uprawdopodobnienie jej zaistnienia. Zadaniem skarżącego było wykazanie, że taka przesłankę spełnia, a nie jej cytowanie. Nie jest argumentem przemawiającym za wstrzymaniem wykonania wskazanie, że za wstrzymaniem przemawia "niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". To Sąd wie, ale nie wie w jaki sposób te skutki pojawią się w przypadku wnioskodawcy w jego konkretnej sprawie. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Okolicznościami przemawiającymi za wstrzymaniem wykonania decyzji są np. groźba zamknięcia działalności, w tym zwolnienia pracowników, konieczność sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji po niekorzystnej, niższej cenie. Chodzi o powiązanie przyczyny i skutku, tego we wniosku zabrakło. Zobowiązania podatkowe mają charakter pieniężny, przesunięcia kwot pieniężnych mają charakter odwracalny, można je przesyłać między kontami wraz z odsetkami i samo przesunięcie nie jest definitywne. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a na skutek uwzględniania skargi kasacyjnej zostanie wzruszony. Nie jest zatem argumentem przemawiającym za wstrzymaniem wykonania decyzji sugerowanie, że kwota zobowiązania podatkowego jest bardzo duża i strona obecnie nie ma wystarczających środków. Po trzecie – przyznanie prawa pomocy odbywa się po badaniu zaistnienia innych przesłanek, niż w przypadku wstrzymania wykonania decyzji. Postępowania te są odrębne na tyle, że pozytywne rozstrzygnięcie w jednym postępowaniu nie implikuje podobnego rozstrzygnięcia w drugim, zatem nie jest to argument przemawiający za wstrzymaniem wykonania decyzji. Podsumowując, wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Co więcej, wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, uzależnione jest wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analizując złożony wniosek, zawartą w nim argumentację oraz akta sprawy wskazać należy, że pełnomocnik strony nie uzasadnił wniosku w sposób, który by przemawiał za wstrzymaniem wykonania decyzji bowiem nie przedstawił stosownych argumentów, poprzestał na cytowaniu ustawy i ogólnych sformułowaniach. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 193 w związku z art. 61 § 3 p.p.s.a.