II FSK 902/15

II FSK 902/15 P O S T A N O W I E N I E Dnia 16 czerwca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "E" sp. z o.o. z siedzibą w L od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Sz 16/14 w sprawie ze skargi "E. sp. z o.o. z siedzibą w L. na bezczynność Burmistrza L w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 10 czerwca 2013 r. o uchylenie decyzji wymierzających podatek od nieruchomości za lata 2001-2012 postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Sz 16/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej jako "Spółka") na bezczynność Burmistrza L. w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 10 czerwca 2013 r. o uchylenie decyzji wymierzających podatek od nieruchomości za lata 2001-2012. Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że pismem z dnia 12 sierpnia 2014 r. Spółka została wezwana do usunięcia braków skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, w postaci nadesłania odpisu z Rejestru Handlowego aktualnego na dzień wniesienia skargi z dnia 26 lipca 2014 r. oraz nadesłania potwierdzonego przez notariusza, adwokata, radcę prawnego pełnomocnictwa udzielonego J.S., a także do nadesłania przetłumaczonych na język polski załączników do pełnomocnictwa. Mimo upływu zakreślonego terminu Spółka nie uzupełniła braków formalnych skargi. Sąd pierwszej instancji nie uznał bowiem wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 18 sierpnia 2014 r. podpisanym przez pełnomocnika, za uzupełnienie braków skargi. Z tych względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), odrzucił skargę. W skardze kasacyjnej działający w imieniu Spółki pełnomocnik zaskarżył w całości postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 ust. 1 i 2 pkt 8 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "k.p.a.", przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie dokonał rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. W uzasadnieniu wskazano, że Spółka nie była w stanie przedłożyć do akt sprawy aktualnego odpisu z Rejestru Handlowego oraz potwierdzonego przez radcę prawnego, adwokata, notariusza pełnomocnictwa, a także przetłumaczonych na język polski załączników do pełnomocnictwa z przyczyn obiektywnych niezależnych od Spółki. Działający w imieniu Spółki pełnomocnik we wniesionych pismach wyjaśnił, że Spółka od wielu lat nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie posiada środków finansowych, które umożliwiłyby uzyskanie wymaganych przez Sąd dokumentów. Jedyny udziałowiec Spółki wyjechał do swojego kraju pochodzenia, a jego sytuacja materialna nie pozwala na jakiekolwiek dofinansowanie Spółki, umożliwiające jej prowadzenie działalności gospodarczej. Spółka od wielu lat nie prowadzi ksiąg finansowych i nie składa żadnych dokumentów do urzędu skarbowego, w tym zeznań podatkowych i bilansów. Spółka nie posiada rachunków bankowych, nie dysponuje środkami finansowymi na dokonanie wymaganych opłat, np. opłaty od wniosku o uzyskanie odpisu z Rejestru Handlowego oraz środków finansowych na opłacenie tłumaczenia dokumentów przez tłumacza przysięgłego. Dalej Spółka wskazała, że Sąd, z jednej strony uznaje jej trudną sytuację materialną zwalniając od kosztów sądowych i ustanawiając pełnomocnika z urzędu, a z drugiej strony uniemożliwia skorzystanie z prawa do sądu nakazując dokonanie czynności pociągających za sobą konieczność poniesienia dodatkowych kosztów. Dlatego działający w imieniu Spółki pełnomocnik wyjaśnił w piśmie z dnia 18 sierpnia 2014 r., że dokonał samodzielnego tłumaczenia z języka niemieckiego na język polski dokumentów załączonych do pełnomocnictwa, jednocześnie wnosząc o uznanie tego tłumaczenia za wystarczające. Spółka na poparcie swojego stanowiska wskazała na orzecznictwo sądowe dopuszczające dokumenty obcojęzyczne, nieprzetłumaczone na język polski, jako dowód w postępowaniu podatkowym (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2012 r. I GSK 164/11, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 stycznia 2009 r. I SA/Go 914/08), stwierdzając, że z faktu, że ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim nakłada na organy administracji publicznej obowiązek dokonywania wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, nie można wywodzić zakazu dopuszczenia nieprzetłumaczonego dokumentu obcojęzycznego jako dowodu w postępowaniu podatkowym. Czym innym jest bowiem dopuszczenie obcojęzycznego środka dowodowego, jako dowodu w postępowaniu, a czym innym wynikający z ustawy o języku obcym wymóg dokonywania czynności urzędowych przez organ administracji publicznej w języku polskim. Wymóg ten jest realizowany w ten sposób, że czynność urzędowa organu podatkowego polegająca na badaniu treści dokumentu obcojęzycznego wymaga dokonania tłumaczenia dokumentu. Nie zmienia to faktu, że dowodem będzie nadal treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie. To ostatnie nie zastępuje dokumentu sporządzonego w języku obcym, lecz służy jedynie ustaleniu, jaka jest jego treść. Tak samo jak nie jest dowodem tłumaczenie zeznania świadka, lecz treść zeznania złożonego w języku obcym. Powołując się na treść art. 75 § 1 k.p.a. Spółka wskazała, że przedłożyła poświadczenie pełnomocnictwa udzielone w państwie, w którym dokument został wystawiony poprzez uprawnione organy tego państwa, przetłumaczone przez pełnomocnika we wskazanym wyżej piśmie. Kolejny dokument, przedłożony wraz z pełnomocnictwem to tzw. Apostilla - stanowiąca potwierdzenie dokumentu sporządzonego w jednym państwie umożliwiające legalne użycie dokumentu w innym państwie, zgodnie z Konwencją Haską z dnia 5 października 1961 r., a dokumenty zaopatrzone w klauzulę Apostille uznawane są w Polsce za dokumenty urzędowe. Reasumując, zagraniczne dokumenty urzędowe z klauzulą Apostille mogą zostać przetłumaczone w Polsce w formie dowolnej, przy czym Sąd może wezwać do przedłożenia ich przez tłumacza przysięgłego. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie przyjął tłumaczenia treści dokumentów dokonanego przez pełnomocnika, mimo udokumentowanej wiedzy o braku faktycznej możliwości poniesienia przez Spółkę kosztów tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego. Sąd tym samym naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pozbawił Spółkę prawa do kontroli działalności administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje . Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu. Mając na uwadze treść tej skargi, na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej, sąd uchybił. Wymogiem dla skargi kasacyjnej jest nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale także ich uzasadnienie, co wynika z art. 176 P.p.s.a. Obok wskazania naruszonych przepisów, poprzez podanie ich konkretnych jednostek redakcyjnych, niezbędne jest więc wyjaśnienie, na czym naruszenie to polegało oraz w przypadku podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wykazanie, iż mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno odnosić się nie tylko do każdej nich z osobna, ale także do każdego z poszczególnych formułowanych w ich ramach zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów i wychodzenia poza ramy, które zostały nakreślone w skardze kasacyjnej. Nie jest też powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Należy przy tym podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono, tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych - doradców podatkowych (art. 175 § 1 i 3 P.p.s.a.), aby nadać temu środkowi zaskarżenia charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej. Poczynienie powyższych uwag było niezbędne, wobec wystąpienia uchybień w konstrukcji rozpoznawanej skargi kasacyjnej, które objawiały się w nieprawidłowym formułowaniu zarzutów, co z kolei rzutuje w bezpośredni sposób na możliwość i zakres dokonania merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku w ramach sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej. Jedyny zarzut tej skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 ust. 1 i 2 pkt 8 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niedokonanie przez Sąd rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie Dokonując oceny zasadności tak sformułowanego zarzutu na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną było w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji o charakterze formalnym, tj. postanowienie o odrzuceniu skargi. W tym miejscu należy też przypomnieć, co skądinąd jest kwestią oczywistą, że w postępowaniu przed tym sądem zastosowanie znajdują przepisy P.p.s.a., natomiast nie stosuje się przepisów k.p.a. Trudno zatem dociec, jaki mógłby zachodzić związek pomiędzy wskazanymi w rozpoznawanej skardze kasacyjnej jako naruszone przepisami P.p.s.a. a wymienionymi dalej w tym zarzucie przepisami k.p.a. Pomijając już, że poszczególne artykuły w P.p.s.a. podzielone są na paragrafy, a nie na ustępy, art. 3 § 1 i 2 pkt 8 tej ustawy, bo zapewne o te przepisy chodziło autorowi skargi kasacyjnej, stanowią o zakresie sądowej kontroli administracji publicznej, w tym w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Są to przepisy o charakterze kompetencyjnym. Określają zakres kontroli sądowej i rodzaj spraw poddanych tej kontroli, a Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu nie badał merytorycznie skargi i nie uczynił z tych przepisów podstawy swojego rozstrzygnięcia. Wskazany w skardze kasacyjnej również jako naruszony przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. stanowi, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Również ten przepis nie wykazuje żadnego związku z rozpoznawaną sprawą, a w każdym razie autor skargi kasacyjnej istnienia tego związku nie wyjaśnił. Sąd pierwszej instancji orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., czyli zbadał względy formalne związane z wniesieniem tej skargi. Przepis ten nie został wymieniony w skardze kasacyjnej jako naruszony, co mając na uwadze omówione wcześniej związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej, nie pozwala na dokonanie merytorycznej oceny, czy zastosowany został w sposób prawidłowy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji