II FSK 876/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku L. V. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej L. V. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 338/18 w sprawie ze skargi L. V. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 24 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2012 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

1. W piśmie procesowym - złożonym wraz ze skargą kasacyjną L. V. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 20 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 338/18 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 24 listopada 2017 r. nr [...] przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2012 r. - został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że egzekucja kwoty ok. 1400 zł spowoduje utratę źródła dochodu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2. Wniosek podlega oddaleniu. 3. Wniesienie skargi do sądu z uwagi na art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Również wniesienie skargi kasacyjnej nie wywiera takiego skutku. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może, ale nie musi, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja dotycząca którejkolwiek z przesłanek uzasadniających wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej powinna zostać poparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Zarówno we wniosku, jak i jego uzasadnieniu Skarżący powołał się na te przesłanki, ale nie wykazał, aby okoliczności jego sytuacji spełniały zakres co najmniej jednej z nich. W jego ocenie dojdzie do "utraty źródła dochodu", co z gruntu należy uznać za błędne sformułowanie, bowiem ani z wniosku, ani z załączników nie wynika, aby Skarżącemu groziła utrata pracy zarobkowej, a jedynie samego dochodu z tej pracy. Zapewne więc Skarżącemu chodziło o "utratę środków na utrzymanie". Skarżący wskazał zatem na typowe, a nie nadzwyczajne, skutki egzekucji świadczenia pieniężnego wiążące się z natury rzeczy z utratą majątku. Ochrona tymczasowa nie służy zaś zabezpieczeniu strony postępowania przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. 4. W orzecznictwie wskazuje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. W przesłance tej chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki egzekucji, które - raz zaistniałe - powodują na tyle istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, że powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W tym miejscu należy też wskazać, że - po pierwsze - zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może m.in. rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na raty, a to może przyczynić się do zachowania stabilności finansowej. Po drugie zaś - w świetle art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.; dalej u.p.e.a.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Przypomnieć też trzeba, że kwota wynikająca z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej to zobowiązanie solidarne ze spółką, co oznacza, że uiszczenie tej kwoty przez spółkę zwolni Skarżącego z konieczności jej uiszczenia. 5. Wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.