II FSK 849/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku S. B. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej S.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Lu 758/17 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.

Wyrokiem z dnia 16 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę S.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 czerwca 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Od ww. wyroku pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną. Następnie pismem z dnia 26 marca 2018 r. został wniesiony wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako: "P.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" – wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Obowiązkiem sądu jest natomiast wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że w związku z bardzo trudną sytuacją osobistą i majątkową podatnika zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody poprzez przymusowe wykonanie decyzji, która nie zostanie zrekompensowana w przypadku pozytywnego dla podatnika rozstrzygnięcia sprawy i uwzględnienia wniesionej przez niego skargi kasacyjnej. Na skutek toczących się postępowań podatnik zmuszony był do zamknięcia prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Obecnie jego jedynym majątkiem pozostają dwa samochody ciężarowe, które oddał w dzierżawę osobie trzeciej, a otrzymany czynsz dzierżawny stanowi jego jedyny dochód. We wniosku zwrócono również uwagę, że na skutek prowadzonych postępowań podatkowych przeciwko skarżącemu uległ pogorszeniu jego stan psychiczny. Skarżący nie przedłożył jednakże żadnej dokumentacji, potwierdzającej jego sytuację finansową i majątkową. Dlatego też z uwagi na niemożność dokonania oceny czy w sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Co prawda we wniosku została opisana sytuacja finansowa skarżącego, jednakże nie przedłożył on żadnej dokumentacji źródłowej. Powyższe uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny zasadności udzielenia stronie ochrony tymczasowej i obligowało Sąd do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazać należy, że skarżący wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji działała przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymaga się wyższego miernika dbałości o prowadzone sprawy niż od osób niezajmujących się zawodowo prawem. Taki pełnomocnik powinien wiedzieć, jakie są skutki niepoparcia twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji stosownymi dokumentami źródłowymi. Wiedza ta z pewnością była i jest znana pełnomocnikowi strony skarżącej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji