Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II FSK 846/16

Wyrok NSA z 17 kwietnia 2018 r., II FSK 846/16 – egzekucja świadczeń pieniężnych

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
17 kwietnia 2018
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA del. Kazimierz Maczewski (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 362/15 w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 27 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od A. W. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 362/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę A. W. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną i uchylił postanowienie Ministra Finansów z dnia 27 lutego 2015 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 23 maja 2014 r. nr [...]. Podstawę prawną wyroku stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Z wyroku sądu pierwszej instancji wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., na podstawie tytułów wykonawczych z 25 listopada 2013 r. od nr [...] do nr [...], wystawionych przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, wszczął wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne. Tytuły wykonawcze obejmowały należności z tytułu opłat abonamentowych rtv, w łącznej kwocie należności głównej 1.091,40 zł za okres od września 2008 r. do października 2013 r. Celem wyegzekwowania tych zaległości organ egzekucyjny, zawiadomieniem z 31 stycznia 2014 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych, zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności jak i Skarżącej, jako zobowiązanej, doręczono 5 lutego 2014 r. Pismem z 12 lutego 2014 r. strona złożyła skargę na dokonaną czynność egzekucyjną. Wnosząc o uznanie egzekucji za nieuzasadnioną oraz o zwrot zajętej kwoty wraz z odsetkami na konto bankowe, uznała egzekucję za bezzasadną i sprzeczną z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności przez: przeprowadzenie egzekucji w stosunku do osoby nie będącej zobowiązaną, brak wcześniejszych upomnień lub powiadomienia dotyczącego nieistniejącego zobowiązania wobec Poczty Polskiej S.A., wystawienie przez Naczelnika zawiadomienia o zajęciu w stosunku do innej osoby niż wskazują na to tytuły wykonawcze, wystawienie tytułów wykonawczych niezgodnie z przepisami prawa oraz przedawnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Postanowieniem z 23 maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie oddalił skargę jako nieuzasadnioną. W zażaleniu na to postanowienie strona postawiła zarzuty: - brak odniesienia się do większości zarzutów strony; - wewnętrzną sprzeczność, ze względu na zawarte stwierdzenie w zaskarżonym postanowieniu, tj. że o zwrot wyegzekwowanych należności należy zwrócić się do Poczty Polskiej S.A.; - niezgodność ze stanem faktycznym niektórych stwierdzeń, tj. dotyczących doręczenia zawiadomienia o zajęciu 5 lutego 2014 r., podczas gdy strona odebrała je 7 lutego 2014 r. od teściowej, u której przesyłka została pozostawiona przez listonoszkę. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora. Wskazał, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) - dalej: "u.p.e.a." - w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Zdaniem Ministra, organ egzekucyjny nie naruszył w tym względzie przepisów powołanej ustawy. W szczególności, w sposób zgodny z treścią art. 80 § 1 u.p.e.a. zastosował środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12a ustawy. Dochował wszelkich wymogów formalnych w celu zastosowania tego środka, w tym w sposób prawidłowy doręczył zawiadomienia o dokonanym zajęciu, zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności (bank), jak i zobowiązanej na jej adres zamieszkania. Zawiadomienie wydane zostało zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 14 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), obowiązującym na dzień dokonania czynności. Zawierało ono wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 80 § 1 u.p.e.a. Według Ministra, w ramach skargi, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., nie jest możliwe skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych w toku całego postępowania egzekucyjnego. Nie było zatem możliwe skuteczne podnoszenie zarzutów, które stanowiły podstawę do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynności egzekucyjne nie może odnosić się do tych okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą stanowić podstawę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Nie można zatem skutecznie podnieść w ramach skargi na czynności egzekucyjne zarzutów dotyczących podstawy wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, na które przysługuje zobowiązanemu inny środek zaskarżenia. Skarga na czynności egzekucyjne przysługuje wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie. Doręczenie zawiadomienia o zajęciu było skuteczne i zgodne z art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) - dalej: "k.p.a.". Odbioru przesyłki dokonał bowiem pełnoletni domownik - Z. W. (teściowa skarżącej). Strona wniosła skargę do sądu pierwszej instancji, wnosząc o uchylenie postanowienia Ministra oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 i 4 oraz art. 60 § 1 u.p.e.a., w tym o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Skarżąca postawiła zarzuty rażącego naruszenia art. 26 § 5 pkt 1, art. 32 oraz art. 80 § 3, a także art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. Uzasadniając skargę podniosła, że postępowanie egzekucyjnie nie zostało wszczęte, gdyż Skarżącej skutecznie nie doręczono zarówno zawiadomienia o zajęciu, jak i odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenia przesyłki listonoszka dokonała poza miejscem zamieszkania Skarżącej, podczas jej nieobecności, tj. w domu jej teściowej po zmarłym mężu, zamieszkałej w m. G., ul. G. [...]. Zdaniem Skarżącej, doręczenie w świetle art. 43 k.p.a. jest nieskuteczne, gdyż teściowa nie jest żadną z osób wymienionych w tym przepisie. Wprawdzie zamieszkuje przy tej samej ulicy co Skarżąca, lecz pod innym numerem. Nadto jest osobą starszą, schorowaną, która w ogóle nie wychodzi z domu, nie można zatem wymagać, aby pośredniczyła w przekazywaniu listów. Nie zostały więc spełnione przesłanki, o których mowa w art. 80 u.p.e.a. Organy zastosowały więc środek egzekucyjny (zajęcie rachunku bankowego Skarżącej) przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Skarżąca powołała również argumentację podniesioną we wniesionej uprzednio skardze na wymienioną czynność egzekucyjną. Dodała, że brak było podstaw do egzekwowania należności objętych tytułem wykonawczym, gdyż uległy one przedawnieniu. Wymienione tytuły nie spełniały nadto wymogów formalnych, gdyż wadliwie wskazywały adres skarżącej: m. G., ul. G. [...], podczas gdy organ egzekucyjny wykonał egzekucję w stosunku do A. W., zam. w m. G., ul. G. [...]. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Strona odniosła się do odpowiedzi na skargę i załączyła oświadczenie Z. W., wskazujące m.in. na miejsce zamieszkania autorki oświadczenia. Dokonując kontroli wydanych w sprawie rozstrzygnięć, Sąd doszedł do przekonania, że postanowienia organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. Zgodnie natomiast z art. 26 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Art. 80 § 3 u.p.e.a. ustanawia obowiązek organu egzekucyjnego jednoczesnego z przesłaniem do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego i doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Sąd uznał, że organy pochopnie przyjęły, iż zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami stosownych tytułów wykonawczych zostały prawidłowo doręczone Skarżącej jako zobowiązanej. Z akt sprawy wynika wprawdzie, że korespondencja zawierająca przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych była kierowana na adres skarżącej (G., ul. G. [...], [...] G.), jednakże jako odbiorca tej korespondencji została wskazana Z. W., oznaczona jako pełnoletni domownik, która w świetle oświadczeń Skarżącej nie jest żadną z osób wymienionych w art. 43 k.p.a. Osoba ta zamieszkuje na tej samej ulicy, jednakże pod numerem posesji [...], na co wskazuje także jej oświadczenie. W ocenie Sądu nieuprawnione jest zatem przyjęcie, bez wyjaśnienia tych wątpliwości, że zawiadomienie o zajęciu wraz z tytułami wykonawczymi zostało skarżącej prawidłowo doręczone, a zatem, że egzekucja została skutecznie wszczęta. Ponownie rozpoznając sprawę, organy obowiązane będą wyjaśnić powstałe wątpliwości, co jest niezbędne do prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Sąd uznał zarzuty skargi za zasadne w części związanej z naruszeniem wymienionych przepisów dotyczących tylko zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych (art. 26 § 5 pkt 1 oraz art. 32 u.p.e.a.). Według Sądu, nie podlegał natomiast jego ocenie zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a., gdyż nie stanowił przedmiotu postępowania. Sąd w ramach swoich kompetencji nie jest nadto władny do uwzględnienia wniosków skargi wymienionych w art. 59 § 1 pkt 1 i pkt 4 oraz art. 60 u.p.e.a. Reasumując, Sąd uznał, że wobec nieustalenia w sposób należyty stanu faktycznego w sprawie zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ reprezentowany przez radcę prawnego wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz 43 k.p.a., poprzez przyjęcie, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem tych przepisów k.p.a., podczas gdy organy prawidłowo, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznały, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i odpisy tytułów wykonawczych zostały skutecznie doręczone zobowiązanej, - art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z oświadczenia Z. W., podczas gdy z akt sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, iż korespondencja została doręczona skutecznie zobowiązanej w trybie art. 43 k.p.a., a ponadto z treści oświadczenia nie wynika, aby zaprzeczyła ona doręczeniu przesyłki zobowiązanej, - 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 80 § 3 i z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. poprzez poddanie w wątpliwość samego faktu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, gdy z akt sprawy wynika, że wszczęcie nastąpiło w sposób zgodny z art. 26 § 5 u.p.e.a. Organ wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie wyroku w całości oraz o oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wniesione zarzuty zostały uszczegółowione. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania stronie skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna organu ma usprawiedliwione podstawy i dlatego podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a, zakres badania zaskarżonego wyroku wyznaczają granice skargi kasacyjnej, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany. Nie dotyczy to jedynie wad prawnych powodujących nieważność postępowania - które w rozpatrywanej sprawie nie występują. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może badać zgodności zaskarżonego wyroku z przepisami nieprzytoczonymi w skardze kasacyjnej, nie może korygować ani uściślać zarzutów skargi kasacyjnej. W przypadku wskazania jako podstawy kasacyjnej naruszenia prawa materialnego należy w sposób wyraźny wskazać postać tego naruszenia, a mianowicie – błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku przepisów prawa procesowego – przepisy ustawy p.p.s.a. oraz wykazanie, że ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Skarga kasacyjna organu oparta została na podstawie naruszenia prawa procesowego, wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz 43 k.p.a., zauważyć należy, że to naruszenie tych przepisów zarzucił organom obu instancji Sąd pierwszej instancji. Przepisy te nakładają na organy administracji publicznej w prowadzonych postępowaniach obowiązek: stania na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7), zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1) oraz przedstawienia w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w uzasadnieniu prawnym - wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd uznał bowiem, że postanowienia organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem tych przepisów, w związku naruszeniem art. 43 k.p.a. – zgodnie z którym: "W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.". Przepis ten reguluje tzw. doręczenie zastępcze pisma, w przypadku nieobecności jego adresata w miejscu zamieszkania. W ocenie Sądu pierwszej instancji naruszenie tych przepisów (w szczególności art. 43 k.p.a.) doprowadziło do powstania wątpliwości, czy skuteczne było doręczenie Skarżącej ww. przesyłki a w związku z tym, czy w ogóle egzekucja została skutecznie wszczęta. Pogląd taki Sąd oparł na twierdzeniach Skarżącej oraz na oświadczeniu jej teściowej, które zostało dołączone do skargi i z którego Sąd przeprowadził na rozprawie dowód uzupełniający (na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.). Wobec powzięcia takich wątpliwości Sąd uchylając postanowienia organów obu instancji nakazał tym organom aby w ponownym rozpoznaniu sprawy wątpliwości te usunęły. Sąd nie wskazał przy tym co powinno zostać wyjaśnione aby nastąpiło usunięcie takich wątpliwości. Uznać należy, że zasadnie w skardze kasacyjnej zarzucono, że to w istocie Sąd dopuścił się naruszenia ww. przepisów postępowania, w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., nie wykazał bowiem w przekonujący sposób, że do ich naruszenia rzeczywiście doszło i że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – jak wskazał w konkluzji uzasadnienia wyroku – skutkujące uchyleniem postanowień obu organów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie w skardze kasacyjnej podkreślono, że nie mogła postać wątpliwość co do faktu wszczęcia egzekucji, skoro zgodnie z art. 26 § 5 p.p.s.a.: "Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.". Ustawodawca zatem w sposób alternatywny określił moment wszczęcia egzekucji, uwzględniając zarazem fakt, że doręczenie zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności może następować przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego – co stanowi jeden z głównych argumentów przedmiotowej skargi na czynność egzekucyjną. Powyższe nie oznacza jednak sprzeczności ze wskazanym przez Sąd art. 80 § 3 p.p.s.a., w myśl którego jednocześnie z przesłaniem do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Przepis ten (w sposób logiczny - wszelka zwłoka w tym zakresie byłaby bowiem nieuzasadniona) nakazuje organowi egzekucyjnemu jednoczesne wysyłanie takich przesyłek zarówno do banku jak i do zobowiązanego. Nie oznacza to jednak wymogu równoczesnego doręczenia takich przesyłek i w praktyce często może dochodzić do wcześniejszego doręczenia (otrzymania) przesyłki bankowi, mając na względzie fakt, że wobec takiego podmiotu nie występują przypadki doręczania zastępczego lub awizowania przesyłek. Ponadto, stosownie do art. 80 § 2 p.p.s.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 – co również oznacza możliwość – podważaną przez Skarżącą – wcześniejszego wszczęcia egzekucji przed doręczeniem zobowiązanemu zawiadomienia o takim zajęciu i odpisu tytułu wykonawczego. Prawidłowo zatem organ w skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi pierwszej instancji, że nie powstała wątpliwość co do faktu (i momentu) wszczęcia egzekucji, bo nastąpiło to już z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, niezależnie od tego, kiedy nastąpiło doręczenie (odebranie) zawiadomienia i tytułów wykonawczych Skarżącej - w tym samym dniu, przez doręczenie przesyłki jej teściowej, czy dwa dni później (07.02.2014 r.), kiedy odebrała ona przesyłkę od teściowej. Odnosząc się zatem dodatkowo do wskazanych przez Sąd wątpliwości dotyczących skuteczności doręczenia ww. przesyłki Skarżącej stwierdzić należy, że wątpliwości te powstały w związku z twierdzeniem strony, że teściowa nie jest jej domownikiem (jak odnotował doręczyciel przesyłki), nie jest też sąsiadką (bowiem zamieszkuje na tej samej ulicy ale pod numerem posesji [...] - a strona 61), teściowa nie zobowiązała się też do doręczenia przesyłki Skarżącej (zwłaszcza, że od lat z powodu stanu zdrowia praktycznie nie wychodzi z domu) a ponadto doręczyciel nie pozostawił zawiadomienia w miejscu zamieszkania Skarżącej, o miejscu pozostawienia przesyłki. W ocenie Sądu pierwszej instancji te argumenty, potwierdzone w ww. oświadczeniu teściowej strony – w świetle art. 43 u.p.e.a. - rodzą wątpliwości co do skutecznego doręczenia omawianego zawiadomienia Skarżącej. Zauważyć należy, że Skarżąca twierdzi, iż otrzymała przesyłkę dwa dni po jej odebraniu przez teściową (07.02.2014 r. – piątek) i że w terminie podjęła obronę swoich praw, składając przedmiotową skargę na czynność egzekucyjną. Strona nie wykazała więc w żaden sposób, że podnoszone przez nią zarzuty dotyczące niespełnienia wymogów formalnych przy doręczeniu tej przesyłki spowodowały lub nawet jedynie mogły spowodować naruszenie jej ustawowych uprawnień (procesowych lub materialnych). Skarżąca nie podnosiła np., że pozostawienie w miejscu jej zamieszkania zawiadomienia o przechowywaniu przesyłki w placówce pocztowej (stosownie do art. 44 § 1-3 k.p.a., wobec niedopuszczalności – jak twierdzi - doręczenia przesyłki teściowej), gwarantowałoby skuteczniejsze zachowanie jej uprawnień, w szczególności wcześniejsze otrzymanie przesyłki – skoro podkreśla, że bank dokonał zajęcia wierzytelności z jej rachunku bankowego jeszcze przed otrzymaniem przez nią odpisów tytułów wykonawczych. Należy też przy tym zauważyć, że Skarżąca w odpowiedzi na skargę podkreśliła, iż przyjeżdża do miejsca zamieszkania jedynie w weekendy i wskazała – cytując oświadczenie teściowej przedłożone Sądowi – że teściowa z powodu wieku (78 lat) i ograniczonych możliwości ruchowych praktycznie nie wychodzi z domu i z uwagi na to, że przebywa cały czas w domu, często przychodzi do niej listonoszka z różnymi przesyłkami - także poleconymi, o których stara się powiadomić adresata telefonicznie - jednak nigdy nie zobowiązuje się doręczyć przesyłki, bo nie ma takiej możliwości ruchowej, przesyłkę taką oddaje adresatowi w swoim mieszkaniu, jeżeli adresat zgłosi się po nią. W taki właśnie sposób przedmiotowa przesyłka została doręczona Skarżącej lecz poza wskazywaniem, że w adnotacjach doręczyciela i stanowisku organu opisującym sposób doręczenia występują nieścisłości lub nieprawdziwe sugestie, Skarżąca i jej teściowa w istocie przyznają, że przedmiotowa przesyłka została doręczona w sposób aprobowany przez nie, ułatwiający Skarżącej odbiór przesyłek poleconych. Mając powyższe na względzie uznać należy, że Sąd pierwszej instancji nie wykazał w czym upatruje naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a. przez organy obu instancji, a w szczególności nie wykazał istotnego wpływu opisanych uchybień wymogom formalnym określonym w art. 43 k.p.a. na wynik sprawy. Za zasadny należało więc uznać także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. przez przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z oświadczenia teściowej Skarżącej, w zakresie w jakim na jego podstawie Sąd przyjął, że potwierdza ono iż powstały wątpliwości co do skuteczności doręczenia przesyłki - bez dokonania prawnej oceny okoliczności wskazanych w oświadczeniu i zgłaszanych przez Skarżącą zarzutów co do tego doręczenia. Wskazać tu należy, że z dowodu tego nie wynika, iż osoba ta zaprzeczyła doręczeniu przesyłki zobowiązanej, a zarazem potwierdziła, że taki sposób doręczania przesyłek dla Skarżącej jest przez nie przyjęty. Z powodów podanych już powyżej, za zasadny należy też uznać trzeci zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 80 § 3 i z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. przez poddanie w wątpliwość samego faktu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, gdy z akt sprawy wynika, że wszczęcie nastąpiło w sposób zgodny z art. 26 § 5 u.p.e.a. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając skargę kasacyjną organu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd ten przy dokonywaniu kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia uwzględnić powinien wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przy jej uwzględnieniu Sąd pierwszej instancji rozstrzygnie czy Skarżącej doręczono przedmiotowe zawiadomienie i odpisy tytułów wykonawczych – jak uznały organy - czy też wykazywane przez Skarżącą uchybienia formalne skutkują stwierdzeniem niedoręczenia takiej przesyłki. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 marca 2016
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Finansów
Sędziowie
Anna Dumas /przewodniczący/ Antoni Hanusz Kazimierz Maczewski /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny