II FSK 841/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jan Grzęda (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia WSA (del.) Alina Rzepecka, , po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 października 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 209/19 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 10 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2012 r. oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 9 października 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 209/19 wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu sprawy M. K. (dalej: skarżący) oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 10 stycznia 2019 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył w imieniu skarżącego jego pełnomocnik wnosząc o jego uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, że skarżący zrzeka się rozprawy. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: – art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej przez uznanie, że ustalony stan faktyczny daje podstawy do stwierdzenia braku przesłanki zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Brak działania skarżącego w celu zameldowania się w zakupionym domu i wykreśleniem hipotek obciążających nieruchomość wynikał ze świadomości, że prawo odkupu zostanie przez sprzedawcę zrealizowane. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: – art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez jego niezastosowanie i uznanie, że uzyskana przez M. K. kwota dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości wynosząca 1.850.000 zł nie podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych, mimo że celem skarżącego było rzeczywiste zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych w rozumieniu tego przepisu. W uzasadnieniu skarżący przedstawił argumenty, które mają stanowić poparcie zarzutów skargi kasacyjnej. Organ podatkowy nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., ani żadna o jakich mowa w art. 189 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Jest to sformalizowany środek zaskarżenia. Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej a nie w jej całokształcie od początku. Zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej powinny być kierowane do sądu. Określenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek podstawy skargi szczegółowo uzasadnić, wskazując, które przepisy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. W tej sprawie skardze kasacyjnej brak precyzji zarówno co do wskazania jej podstaw jak i w sformułowaniu zarzutów. Jako podstawę wniesienia skargi kasacyjnej powołano przepis art. 173 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia, służącym kontroli instancyjnej wyroków oraz postanowień kończących postępowanie, wydanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. Natomiast podstawy skargi kasacyjnej określone zostały w art. 174 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem skargę kasacyjną można oprzeć na: – naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, – albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej określonych w przywołanym wyżej przepisie jest konieczne bo wyznacza granice skargi kasacyjnej – co wskazał wyżej NSA. W myśl art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Warunek ten nie jest spełniony gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze. W tej skardze wskazano, że np. nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisy prawa materialnego można naruszyć w sposób określony w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Ten zarzut miałby raczej odniesienie do podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował również w jaki sposób Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 191 tej ustawy. Powołanie zarzutów w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym jest orzeczenie Sądu (zob. wyrok NSa z 30 października 2019 r. sygn. akt II GSK 838/19). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09) przedstawił pogląd, że zgodnie z zasadą "falsa demonstratio non nocet", nie ma przeszkód, dla których ten sąd nie mógłby samodzielnie zidentyfikować zarzutu naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji. Dokonać tego może, gdy uzasadnienie skargi kasacyjnej zawiera wskazania sposobu rozumienia zarzutu pozwalające na jego merytoryczne rozpoznanie. W tej sprawie pełnomocnik skarżącego nie wskazał podstaw skargi kasacyjnej. Analiza argumentacji zawartej w uzasadnieniu przedmiotowej skargi kasacyjnej również nie dała Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwości usunięcia wad tego środka. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.