II FSK 797/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dumas (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia WSA (del.) Mirosław Surma, Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] S.K.A. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 października 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 490/16 w sprawie ze skargi A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] S.K.A. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 18 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] S.K.A. z siedzibą w S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 4 października 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 490/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. [...] z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 18 marca 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od ww. wyroku spółka zaskarżyła go w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, zarzucając, iż został on wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. nieuchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, mimo że postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968, z późn. zm.) zwana dalej "u.p.e.a.". W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 59 § 2 u.p.e.a. jest bezzasadny. W niniejszej sprawie kwestią sporną jest umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku ze stwierdzeniem bezskuteczności egzekucji. Organ egzekucyjny umorzenie postępowania egzekucyjnego oparł na stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji, a na etapie postępowania zażaleniowego dodatkowo stwierdzono, że odpadła podstawa do prowadzenia egzekucji na podstawie deklaracji i wystawionego na jej podstawie tytułu wykonawczego nr [...] - w związku z wydaniem przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. decyzji z dnia 30 grudnia 2015 r. (określającej Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. w kwocie 0 zł, nadwyżkę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1 349 zł oraz kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. w wysokości 3.597.038 zł), której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Przyczyny uzasadniające umorzenie zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z powołanego przepisu wynika obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest zatem wszechstronne i dogłębne rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy egzekucyjnej, prowadzące do ustalenia przez organ egzekucyjny w toku postępowania, że zobowiązany nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a., organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Podkreślić należy, że podstawę faktyczną do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowi prawidłowo ustalony stan faktyczny, w kontekście przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a. Autor skargi kasacyjnej nie sformułował zarzutu naruszenia przepisów postępowania , a zatem należy uznać, że ustaleń stanu faktycznego nie kwestionuje. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie wyjaśniające i dokonał oceny istnienia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 2 u.p.e.a. - czy w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z materiału dowodowego sprawy wynikało, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ustalono nieruchomości, z których można zaspokoić należności, a próby dokonania czynności egzekucyjnych w miejscu siedziby Spółki okazały się bezskuteczne, z uwagi na brak w pomieszczeniu wynajętym pod adresem ul. L. [...] w S. (piwnica) majątku podlegającego egzekucji. Egzekucja z wierzytelności okazała się bezskuteczna (z zajętego rachunku bankowego uzyskano jedynie kwotę 11.581,60 zł). Natomiast podjęte przez organ egzekucyjny próby przeprowadzenia egzekucji z obligacji nie przyniosły rezultatu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że skoro organ egzekucyjny wyczerpał możliwości fizycznego przejęcia majątku strony skarżącej, służącego zaspokojeniu należności, uprawniony był umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a, stwierdzając jego bezskuteczność. W tym stanie sprawy stwierdzić należy, że przedstawione powyżej okoliczności nie dają podstaw do uznania za zasadne zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 59 § 2 u.p.e.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.