II FSK 763/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku B. L. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 października 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 598/18 w sprawie ze skargi B. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 23 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.

1. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 29 października 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 598/18 oddalającego skargę B. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 23 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że wysokość zaległości podatkowych wraz z odsetkami przekracza jego możliwości płatnicze, ponadto został tymczasowo aresztowany i nie ma możliwości zarobkowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2. Wniosek podlega oddaleniu. 3. Wniesienie skargi do sądu z uwagi na art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Również wniesienie skargi kasacyjnej nie wywiera takiego skutku. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może, ale nie musi, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja dotycząca którejkolwiek z przesłanek uzasadniających wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej powinna zostać poparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. W orzecznictwie wskazuje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. W przesłance tej chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki egzekucji, które - raz zaistniałe - powodują na tyle istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, że powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Skarżący powołał się na te przesłanki, ale nie wykazał, aby okoliczności jego sytuacji spełniały zakres co najmniej jednej z nich. Twierdzenia Skarżącego co do jego sytuacji nie zostały poparte żadnymi konkretnymi dokumentami, które odzwierciedlałyby jego stan finansowy i majątkowy. Gołosłowne pozostaje także jego twierdzenie o tymczasowym aresztowaniu. Skarżący wskazał zresztą na typowe, a nie nadzwyczajne, skutki egzekucji świadczenia pieniężnego wiążące się z natury rzeczy z utratą majątku. Ochrona tymczasowa nie służy zaś zabezpieczeniu strony postępowania przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. 4. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W tym miejscu należy też wskazać, że - po pierwsze - zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może m.in. rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na raty, a to może przyczynić się do zachowania stabilności finansowej. Po drugie zaś - w świetle art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. 5. Na koniec wskazać też trzeba, że wniosek Skarżącego został złożony przed wprowadzeniem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (co nastąpiło 14 marca 2020 r.) oraz stanu epidemii (co nastąpiło 20 marca 2020 r.). Nie ma więc przeszkód, aby Skarżący w razie pogorszenia jego sytuacji związanej z obecnymi utrudnieniami w prowadzeniu działalności gospodarczej czy zarobkowaniu złożył ponownie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, powołując się na stosowną dokumentację odzwierciedlającą jego stan majątkowy i finansowy. 6. Wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.