II FSK 727/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku E. B. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 470/20 w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 3 czerwca 2020 r., nr 1801-IOD.4102.1.2020 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 rok postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z 27 maja 2021 r., I SA/Rz 470/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę E. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 3 czerwca 2020 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 rok. We wniesionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona uzasadniła powyższy wniosek okolicznością, iż "prowadzenie sprawy przez Dyrektora może spowodować niepowetowaną szkodę w majątku skarżącej, toteż zasadnym jest jej wstrzymanie." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca już na etapie skargi do Sądu pierwszej instancji wnioskowała o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Efektem złożonego wniosku było rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który postanowieniem z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 470/20, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Analiza wniosku doprowadziła Sąd pierwszej instancji do konstatacji, że nie został on prawidłowo uzasadniony, tj. przede wszystkim nie wskazano w nim okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając zażalenie na powyższe postanowienie, stwierdził, że w sformułowanym w niniejszej sprawie wniosku skarżąca nie wskazała, ani nie udokumentowała okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jej stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji, w tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji nie miał możliwości ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania względem Skarżącej środka ochrony tymczasowej. W skardze kasacyjnej Skarżąca ponowiła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym miejscu przypomnieć należy, że oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia jego ponowienia w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 P.p.s.a. (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 538/17, z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 222/17 czy z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I FZ 392/16; orzeczenia dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/, CBOSA). Jednak z ponownego wniosku złożonego przez Skarżącą w niniejszej sprawie nie wynikają żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Całe uzasadnienie wniosku sprowadza się do stwierdzenia możliwości zaistnienia "niepowetowanej szkody w majątku skarżącej". Zatem skarżąca po raz drugi złożyła wniosek niezawierający wymaganego uzasadnienia. Natomiast, jak zostało to już wskazane powyżej, to na wnioskującym o wstrzymanie wykonania spoczywa obowiązek takiego sformułowania wniosku, aby w dokładny i wszechstronny sposób obrazował jego sytuację finansową i majątkową, a tym samym uprawdopodobnił, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do niego zasadne. Obowiązkiem Skarżącej było więc przedstawienie konkretnych, zmienionych okoliczności, które mogą wystąpić w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji, a także poparcie ich stosownymi dokumentami. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził brak podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazać należy, że Skarżąca, wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, działała przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymaga się wyższego miernika dbałości o prowadzone sprawy niż od osób niezajmujących się zawodowo prawem. Taki pełnomocnik powinien wiedzieć, jakie są skutki braku wskazania konkretnych okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu oraz braku poparcia twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji stosownymi dokumentami źródłowymi. Wiedza ta z pewnością była i jest znana pełnomocnikowi Skarżącej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i § 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.