II FSK 635/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Artur Kot, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 291/19 w sprawie ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki oddala skargę kasacyjną.

Sygnatura akt II FSK 635/20 U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę L. P. i uchylił zaskarżoną nią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki oraz nakazał ściągnięcie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego nieuiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi. Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący: Prezydent Miasta M. decyzją z dnia 25.10.2018 r. orzekł o odpowiedzialności skarżącego za zaległości Spółki Akcyjnej A. [...] w likwidacji w podatku od nieruchomości za rok 2013 oraz za okresy od stycznia do lutego 2014 r. i od lutego 2015 r. do sierpnia 2016 r. w łącznej kwocie 1.245.218,20 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 7.02.2019 r. decyzję Prezydenta Miasta utrzymało w mocy. Uzasadniając uchylenie tej ostatniej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przedwczesne i nie znajdujące oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale było uznanie o braku przewidzianej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749) przesłanki egzoneracyjnej w postaci niezawinionego niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Ponadto Sąd stwierdził, że po negatywnym rozstrzygnięciu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania sadowoadministracyjnego skarżący bez wezwania wysłał wpis od skargi przekazem pocztowym. Wpłata ta nie została zaksięgowana, a ponieważ skarga została uwzględniona, obowiązek uiszczenia wpisu obciąża stronę przeciwną na podstawie art. 200 w związku z art. 223 § 2 P.p.s.a. W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jego uchylenie w całości i odrzucenie skargi, względnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucając naruszenie: 1. art. 58 § 3 w związku z art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. przez ich nieuzasadnione zastosowanie polegające na niewydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, od której nie został uiszczony wpis; 2. art. 132 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 219 § 2 P.p.s.a., przez: - ich nieuzasadnione zastosowanie polegające na merytorycznym rozpoznaniu sprawy i wydaniu wyroku, podczas gdy w sprawie, w której wniesiono nieopłacony środek prawny, nie powinien zostać nadany dalszy bieg, a zatem nie powinien zostać wydany wyrok, - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że spełnione zostały warunki do rozpoznania sprawy, podczas gdy strona wnosząca pismo wszczynające postępowanie nie uiściła wpisu od skargi oraz niezastosowaniu na korzyść strony prawa pomocy; 3. art. 200 w związku z art. 223 § 2 P.p.s.a. przez nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nakazaniu ściągnięcia od organu odwoławczego kwoty 500 zł tytułem nieziszczonej przez skarżącego opłaty sądowej w postaci wpisu od skargi. Skarżący nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z treści tego przepisu wynika, że warunkiem odrzucenie skargi (a także skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania) na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do uiszczenia wpisu od tych środków prawnych. Tymczasem zgodnie z niezakwestionowaną przez wnoszącego skargę kasacyjną relacją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie doszło do wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi pod rygorem jej odrzucenia, bowiem skarżący wpis ten bez wezwania wysłał przekazem pocztowym, a dopiero na etapie wyrokowania okazało się, że taki sposób jego uiszczenia nie jest prawnie skuteczny wobec przewidzianego w art. 219 § 2 P.p.s.a. wymogu uiszczania opłat sądowych albo gotówką do kasy właściwego sądu, albo na rachunek bankowy tego sądu. Dlatego też niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 58 § 3 w związku z art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. i niewydanie postanowienia o odrzuceniu skargi na tej podstawie było prawidłowe, jako że nie wystąpiła wskazywana przez wnoszącego skargę kasacyjną podstawa prawna do odrzucenia skargi. Zarzut naruszenia wymienionych w zarzucie przepisów jest więc niezasadny. Skutkiem nieodrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia wpisu było przyjęcie jej do rozpoznania, a w konsekwencji merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku zamiast postulowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną postanowienia o odrzuceniu skargi. Jak już wyjaśniono, wbrew wywodom, zawartym w skardze kasacyjnej w takiej sytuacji procesowej wniesiony przez stronę środek prawny nie mógł być odrzucony ze względu na niespełnienie przesłanki właściwego wezwania do uiszczenia wpisu, warunkującej możliwość jego odrzucenia. Nie oznacza to przyjęcia, że strona wnosząca skargę uiściła wymagany wpis, ale stanowi konsekwencję wcześniejszego niedostrzeżenia przez Sąd wadliwości w tym zakresie, wynikających zapewne z niezachowania przez skarżącego określonych w art. 219 § 2 P.p.s.a. rygorów uiszczania opłat sądowych. Niezależnie jednak od przyczyny nieodnotowania wpłaty skarżącego na rachunku bankowym Sądu (nieuznania rachunku bankowego Sądu kwotą wpłaty), z przyczyn już wyjaśnionych do odrzucenia skargi z tej przyczyny dojść nie mogło. Nie jest zatem trafny oparty na przeciwnym założeniu zarzut naruszenia art. 132 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 219 § 2 P.p.s.a. Art. 223 § 2 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że przepis ten odnosi się do każdego przypadku nieuiszczenia takiej opłaty, niezależnie od tego, czy obowiązek jej uiszczenia istniał od początku postępowania, czy też powstał dopiero w jego toku oraz niezależnie od przyczyn jej nieuiszczenia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.06.2007 r., II FSK 736/06)/. Odnosząc ten utrwalony pogląd do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że, po pierwsze, należna opłata od skargi nie została uiszczona oraz, po drugie, że wynik postępowania (uwzględnienie skargi) determinuje obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez stronę przeciwną (Samorządowe Kolegium Odwoławcze), zgodnie z art. 200 P.p.s.a. Wbrew zapatrywaniu wnoszącego skargę kasacyjną przyjęta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wykładnia art. 200 w związku z art. 223 § 2 P.p.s.a. jest więc prawidłowa oraz właściwe jest zastosowanie tych przepisów, polegające na nakazaniu ściągnięcia od organu odwoławczego kwoty odpowiadającej nieuiszczonej przez skarżącego opłacie sądowej tytułem wpisu od skargi. Ponieważ żaden z zarzutów, podniesionych w skardze kasacyjnej, nie okazał się uzasadniony, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, toteż Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 184 P.p.s.a.