II FSK 457/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 549/16 w zakresie wniosku I. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 10 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 549/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną przez I. B. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z 10 maja 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego. W dniu 23 marca 2017 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął sporządzony przez radcę prawnego wniosek "o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji", w którym stwierdzono, że rachunek bankowy skarżącego nadal jest zajęty, a wypłaty są wstrzymane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z kolei zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej (podkr. NSA). Uchylona decyzja istnieje nadal w obrocie prawnym, jednakże nie wywołuje już skutków prawnych, tak procesowych jak i materialnych. Stan taki trwa do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu I instancji. Jak wynika z akt analizowanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 30 listopada 2016 r. uchylił kwestionowaną przez skarżącego decyzję w całości, a organ podatkowy wniósł od tego wyroku skargę kasacyjną, która nie została jeszcze rozpoznana. Uchylający zaskarżoną decyzję wyrok Sądu pierwszej instancji nie jest więc prawomocny; w konsekwencji w sprawie skarżącego należy rozważyć, czy obowiązuje regulacja przewidziana w art. 152 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uchylona decyzja administracyjna nie wywołuje skutków prawnych, a więc również nie podlega wykonaniu, chyba że sąd postanowi inaczej. W wyroku z dnia 30 listopada 2016 r. nie ma jednak "innego" postanowienia sądu w tym zakresie. W konsekwencji należy przyjąć, że na mocy art. 152 p.p.s.a. zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku sądu pierwszej instancji. Innymi słowy wydany w sprawie skarżącego wyrok uchylający zaskarżoną decyzję wywiera taki sam skutek, jak wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. Oznacza to, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w O. z 10 maja 2016 r. ze względu na jednoznaczną dyspozycję art. 152 § 1 p.p.s.a. nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 549/16. Na marginesie dodać należy, że nieostateczne decyzje organów administracji nie podlegają co do zasady wykonaniu (art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ‒ Ordynacja podatkowa; Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.). Z akt sprawy nie wynika, by decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 28 grudnia 2015 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności (vide: postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 26 kwietnia 2016 r. o uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i o umorzeniu postępowania w sprawie), co oznacza, że także ta decyzja nie może być wykonywana. Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 152 § 1 p.p.s.a., postanowił umorzyć postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.