II FSK 402/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, , , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 9 lutego 2012 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Go 340/15 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 18 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 9 lutego 2012 r. nr [...]

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Go 340/15, wydanego w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z 18 czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z 9 lutego 2012 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji z 9 lutego 2012 r. We wniosku skarżąca wskazała na art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: P.p.s.a. Podkreśliła, że wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji ma na celu ochronę przez negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności. Chodzi o takie ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. Uzasadniając swój wniosek wskazała, że jest osobą ubogą, mającą znikome dochody. Żyje z pomocy rodziców, zajęciu podlega znacząca część jej pensji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jako podstawę swojego wniosku skarżąca podała art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który je wydał może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis ten reguluje zatem wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez organ administracji publicznej w ściśle określonych ramach czasowych, tj. do czasu przekazania skargi sądowi. Tymczasem w niniejszej sprawie jej przekazanie już nastąpiło, co więcej jest to już postępowanie kasacyjne. Tym samym na obecnym etapie postępowania ewentualne wstrzymanie wykonania decyzji może opierać się wyłącznie na podstawie prawnej określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zarówno aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jak też aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego przepisu wynika, że wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania wydanych aktów wiąże się z obowiązkiem takiego jego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła konkretnych argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Kondycja finansowa skarżącej nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania decyzji z 9 lutego 2012 r. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącej może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania danego aktu. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie są bowiem tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji