II FSK 3995/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. M. i S. M. o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Z. z dnia 24 października 2012 r. zawartego w skardze kasacyjnej A. M. i S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 341/14 w sprawie ze skargi A. M. i S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 20 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.

Wyrokiem z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 341/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę S. M. i A. M. (dalej jako "skarżący", "wnioskodawcy") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, zawarli wniosek o wstrzymanie w całości wykonania decyzji Burmistrza Z. z dnia 24 października 2012 r., w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznych ustalających podatek od nieruchomości za lata 2007 – 2011 oraz ustalających nowy wymiar podatku od nieruchomości za podany okres w wysokości 9.717,00 zł. Argumentując swój wniosek skarżący wskazali, że wykonanie przedmiotowego orzeczenia z całą pewnością spowoduje wyrządzenie znacznej szkody w ich majątku. Podkreślono, że wnioskodawcy są osobami przebywającymi na emeryturze i pobierającymi świadczenie w niewielkiej wysokości. Obydwoje są osobami starszymi i schorowanymi, a wobec skarżącego orzeczono lekki stopień niepełnosprawności na czas nieoznaczony istniejący od dnia 25 lipca 2012 r. Zatem potrzeby wnioskodawców są zwiększone ze względu na konieczność zakupu leków niezbędnych do prawidłowego ich funkcjonowania. Wskazano, że skarżący są właścicielami jedynie nieruchomości, która jest przedmiotem postępowania podatkowego i która jednocześnie jest ich miejscem zamieszkania. Poza tymi środkami i nieruchomością skarżący nie uzyskują żadnych innych dochodów, a także nie posiadają innego majątku, z którego mogłaby zostać przeprowadzona skuteczna egzekucja. Skarżący zauważyli, że wyegzekwowanie poprzez sprzedaż nieruchomości wyżej wskazanej kwoty wraz z odsetkami od zaległości podatkowych pogorszy w znacznym stopniu sytuację podatkową wnioskodawców i pozbawi ich możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a także jedynego dachu nad głową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: np. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na lakoniczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Argumentacja skarżących sprowadzała się jedynie do ogólnikowego przedstawienia ich trudnej sytuacji majątkowej, która nie pozwala im uiścić zobowiązania ustalonego zaskarżoną decyzją. Z powyższego wynika, że wnioskodawcy przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej upatrują de facto w trudnej sytuacji materialnej, na którą się powołują. NSA pragnie zauważyć, że trudna sytuacja materialna oraz dotkliwości egzekucji, nie mieszczą się wśród przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. post. NSA z dnia 6 maja 2013 r., I FZ 159/13). Ponadto wnioskodawcy nie przedłożyli żadnych dokumentów (poza orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności skarżącego z dnia 11 października 2012 r.), które uwiarygodniłyby ich twierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla nich trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Tym samym skarżący uniemożliwili Sądowi zapoznanie się oraz dokonanie pełnej oceny ich stanu majątkowego i możliwości finansowych, co jest niezbędne przy badaniu zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Należy także podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanych. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Skoro wnioskodawcy nie wykazali w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić ich wniosek na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.