II FSK 3852/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlk. z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I SA/Go 444/14 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 19 maja 2014 r. nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.

1. Zaskarżonym postanowieniem z 10 września 2014 r., sygn. akt I SA/Go 444/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę L. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z 19 maja 2014 r. nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. 2. Uzasadniając postanowienie, WSA wskazał, że zarządzeniem z 24 lipca 2014 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia - w terminie 7 dni - wpisu sądowego w kwocie 2.000 zł pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczony został skarżącej 29 lipca 2014 r. Skarżąca w wyznaczonym terminie nie uiściła wymaganego wpisu sądowego. Zarządzenie nie zostało także zaskarżone. W tej sytuacji WSA odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). 3. W skardze kasacyjnej na to postanowienie podatniczka za pośrednictwem swojego pełnomocnika - adwokata i doradcy podatkowego zarzuciła: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego - art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez odrzucenie skargi, a konsekwencji naruszenie prawa do sądu i do merytorycznego rozpatrzenia sprawy; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. Uzasadniając skargę kasacyjną podatniczka wskazała, że doręczone wezwanie o uiszczenie wpisu było dla niej niezrozumiałe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami, czyli że władny jest do badania tylko tych zarzutów, które zostały skonkretyzowane w tej skardze. Powyższe obliguje więc autora skargi kasacyjnej do prawidłowego konstruowania zarówno zarzutów, jak i ich uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, działający jako sąd kasacyjny, nie został bowiem wyposażony w kompetencje do konkretyzowania, uściślania czy też korygowania zarzutów strony skarżącej. 4.2. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wskazać należy, że powołane w nim art. 58 § 1 pkt 3 i art. 49 § 1 p.p.s.a. nie były przez Sąd pierwszej instancji stosowane, co oznacza, że Sąd ten nie mógł ich naruszyć. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie odnosi się zresztą w żaden sposób do tych przepisów. Pełnomocnik wskazuje w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na niezrozumienie wezwania o uiszczenie wpisu, jednak strona nie zaskarżyła zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, mimo że została w nim pouczona o możliwości wniesienia zażalenia, o sposobie uiszczenia wpisu, o konsekwencjach jego nieuiszczenia i o możliwości wnioskowania o przyznanie prawa pomocy. Wezwanie strony o uiszczenie wpisu opierało się na art. 220 § 1 p.p.s.a. i zawierało rygor określony na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. (vide k. 32 akt WSA), a odrzucenie skargi nastąpiło stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje zaś prawidłowości zastosowania tych przepisów. Tak sformułowanego zarzutu naruszenia przepisów postępowania nie można zatem uznać za skuteczny. 4.3. Powoływanie się autora skargi kasacyjnej na art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności należy również uznać za nieskuteczne. Zgodnie z tym przepisem każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej (...). Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w wyroku z 12 lipca 2001 r. nr skargi 44759/98 w sprawie Ferrazzini przeciwko Włochom uznał, że sprawa podatkowa nie należy do spraw z katalogu spraw cywilnych określonych w art. 6 ust. 1 Konwencji, bowiem sprawy podatkowe należą do głównych prerogatyw władz publicznych i wykraczają poza granice praw i obowiązków cywilnych, niezależnie od skutków finansowych, które wynikają z fundamentalnego obowiązku płacenia podatku (wyrok opublikowany w: M. A. Nowicki, Nowy Europejski Trybunał Praw Człowieka. Wybór orzeczeń 2005, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 2006, s. 562-565). Jednak art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gwarantujący w porządku krajowym prawo do sądu, nie ogranicza prawa do rzetelnego procesu jedynie do spraw karnych oraz cywilnych i może mieć zastosowanie do spraw podatkowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (vide wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt I FSK 980/07; orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazuje się jednak zarówno w orzecznictwie krajowym, jak i w orzeczeniach Europejskiego Trybunał Praw Człowieka prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego. Jego realizacja jest zależna od różnych wymogów proceduralnych – w niniejszej sprawie od uiszczenia wpisu w prawidłowej wysokości. Dla podmiotów, które nie są w stanie uiścić wpisu w wymaganej wysokości w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ustawa p.p.s.a. przewiduje możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a dla podmiotów, które uchybiły terminowi do uiszczenia wpisu, ustawa ta przewiduje możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd pierwszej instancji nie pozbawił strony skarżącej żadnej z tych możliwości służących realizacji zasady prawa do sądu. To strona postępowania nie zareagowała w żaden sposób na wezwanie WSA o uiszczenie wpisu sądowego, pozbawiając się w ten sposób tego prawa. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał w jej uzasadnieniu, w jaki inny sposób WSA miałby naruszyć art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Mimo argumentu, jakoby strona nie zrozumiała wezwania, autor skargi kasacyjnej nie wskazywał, aby strona próbowała się kontaktować z Sądem pierwszej instancji w celu wyjaśnienia swoich ewentualnych wątpliwości. 4.4. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, należało na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.