II FSK 3692/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia del. WSA Marek Olejnik, Protokolant Natalia Narejko, po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 163/14 w sprawie ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 13 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 163/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. S. (dalej jako: "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 13 grudnia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Stan sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia 23 października 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. [...] określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu 25 października 2013 r. Pismem z dnia 13 listopada 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Powołując się na brzmienie art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej jako: "O.p."), organ podatkowy stwierdził, że odwołanie powinno zostać wniesione do właściwego organu odwoławczego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Stosownie do ww. przepisu termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie upłynął z dniem 8 listopada 2013 r. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego skarżąca wywiodła skargę do Sądu pierwszej instancji. Podniosła w niej, że pismem z dnia 30 października 2013 r. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o przedłużenie terminu do wniesienia odwołania, jednakże pismo to pozostało bez odpowiedzi. Skarżąca wskazywała również, że zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. We wskazywanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że z zestawienie dat doręczenia decyzji skarżącej oraz wniesienia przez nią odwołania, jednoznacznie wynika, że doszło do uchybienia 14-dniowemu terminowi, o którym stanowi art. 223 § 2 O.p. Z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. w sposób bezsprzeczny wynika, że stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz stanowi obowiązek. Zasadnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydać postanowienie stwierdzającego uchybienie terminowi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca. Zarzuciła w niej na podstawie art. 176 i 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."): - mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 151 w zw. z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez nie uznanie pisma skarżącej z dnia 30 października 2013 r. jako pisma w trybie art. 213 § 1 O.p. - niewłaściwą realizację funkcji kontrolnej sądu, a tym samym naruszenie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 1535, poz. 1269 ze zm.; dalej jako: "P.u.s.a.") w zw. z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Przepis art. 174 P.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Zarzucono w niej naruszenie art. 151 w zw. z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. oraz naruszenie art. 1 § 2 P.u.s.a w zw. z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez niewłaściwą realizację funkcji kontrolnej sądu. Naruszenie zaś wszystkich wskazanych przepisów upatrywano w nieuwzględnieniu pisma skarżącej z dnia 30 października 2013 r. Według autora skargi kasacyjnej pismo to spełnia wymogi żądania w trybie art. 213 § 1 O.p. i w związku z tym organ podatkowy powinien wydać decyzję uzupełniającą. W skardze kasacyjnej nie podniesiono żadnych innych argumentów na okoliczność wykazania naruszenia podanych w jej petitum przepisów prawa. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono. Przepis ten zakreśla granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że wyznacza je strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Stosownie do postanowień art. 176 P.p.s.a. uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych, zaś w świetle postanowień art. 174 pkt 2 P.p.s.a. powinno wykazywać, iż zarzucane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zastrzec przy tym należy, że dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie w sposób konkretny wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Zatem granice rozpoznania niniejszej sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczone zostały nie tylko poprzez zarzuty wskazane w petitum skargi kasacyjnej, ale również poprzez sposób w jaki zostały one uzasadnione. W uzasadnieniu zaś autor skargi kasacyjnej w ogóle nie wykazał w jaki konkretnie sposób Sąd pierwszej instancji naruszył wskazane w petitum skargi kasacyjnej przepisy prawa i w ogóle nie wykazał, aby naruszenie tam wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W oderwaniu od przepisów wskazanych jako naruszone, autor skargi kasacyjnej omówił treść pisma skarżącej z dnia 30 października 2013 r. i postawił wniosek, o którym już wspomniano, co do konieczności wydania decyzji uzupełniającej. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie może poddać ocenie zasadności zarzutów wniesionych w petitum skargi kasacyjnej. Związanie bowiem sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej powoduje, iż nie może on zastępować strony i precyzować, czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Niemniej jednak stwierdzić można, iż Sąd pierwszej instancji nie miał żadnych podstaw, by czynić przedmiotem rozważań (co trzeba przypomnieć - w ramach skargi na postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania) treść pisma skarżącej z dnia 30 października 2013 r. W piśmie tym skarżąca wnioskowała o przedłużenie terminu do wniesienia odwołania, podając przyczynę, dla której odwołania nie mogła wnieść w terminie. W piśmie tym nie sposób doszukać się treści, które organ podatkowy powinien odczytać jako wniosek o uzupełnienie decyzji lub sprostowanie. Poza tym w aktach sprawy znajduje się postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 7 listopada 2013 r., którym odmówił on wszczęcia postępowania o przedłużenie terminu do wniesienia odwołania, nie jest więc tak, jak stwierdzono w skardze kasacyjnej, iż pismo skarżącej z dnia 30 października 2013 r. pozostało bez odpowiedzi. Podnoszone przez skarżącą i jej pełnomocnika na rozprawie przyczyny, które wpłynęły na wniesienie odwołania po terminie, pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Tego typu okoliczności mogą być rozważane w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które zresztą skarżąca zainicjowała. Natomiast, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi (art.. 228 § 1 pkt 2 O.p.). W niniejszej sprawie niesporne jest, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną, stosownie do art.184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.