II FSK 366/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Alicja Polańska, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1609/14 w sprawie ze skargi W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 24 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej. Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący: Burmistrza S. Ś. postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w wydanym przez siebie postanowieniu z dnia 7 września 2012 r. dotyczącym wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od środków transportowych - przez zastąpienie zwrotu: "wszcząć z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wyżej wymienionemu wysokości zobowiązania podatku od nieruchomości za rok 2010", zwrotem: "wszcząć z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wyżej wymienionemu wysokości zobowiązania podatku od środków transportowych za rok 2010". W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił, że błędne wpisanie w orzeczeniu rodzaju podatku nie może być uznane za oczywistą omyłkę pisarską, gdyż stanowi podstawowy element rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu postanowieniem z dnia 24 marca 2014 r. zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy, wskazując, że omyłkowe wskazanie w postanowieniu przedmiotu postępowania (podatek od nieruchomości zamiast podatek od środków transportowych), stanowi oczywistą omyłkę, podlegającą sprostowaniu w trybie art. 215 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.), bowiem już w uzasadnieniu postanowienia zawierającego wskazaną omyłkę przedmiot postępowania określono prawidłowo, a treść składanych przez skarżącego pism w toku postępowania świadczy o tym, że nie miał on wątpliwości, iż przedmiotem postępowania jest podatek od środków transportowych, a nie podatek od nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił naruszenie art. 215, art. 216 i art. 165 § 2 O.p. przez uznanie za oczywistą omyłkę błędu o istotnym charakterze, zmieniającym istotę prowadzonego postępowania. Uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przywołując art. 215 § 1 O.p. wskazał, iż oczywistość omyłki organu podatkowego wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz treści postanowienia o wszczęciu postępowania. Skoro bowiem w uzasadnieniu postanowienia wielokrotnie powtórzono, iż orzeczenie to wszczyna postępowanie w podatku od środków transportowych, w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych znajdują się dokumenty dotyczące właśnie tego podatku, w tym pisma skarżącego i deklaracja na podatek od środków transportowych, omyłkę w sentencji postanowienia wszczynającego to postępowanie, należy uznać za oczywistą. W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zarzucił naruszenie art. 145 § 1 w związku z art. 135, art. 141 § 4 i art. 151 P.p.s.a. przez zaakceptowanie przez Sąd uznania przez organy podatkowe obu instancji jako "oczywistej", pomyłki w postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości, zamiast w sprawie podatku od środków transportu, a w konsekwencji zaakceptowanie faktu naruszenia art. 165 O.p. oraz prowadzenia postępowania i gromadzenie materiału dowodowego w sprawie podatku od nieruchomości, a następnie wydanie przez organy podatkowe decyzji wymiarowej dotyczącej podatku od środków transportu. Podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku nie dokonał wskazania organowi podatkowemu dalszego właściwego postępowania w sprawie, w tym w szczególności nakazanie uchylenia wadliwego postanowienia w związku z istotną naturą błędu. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121 i art. 122 O.p. przez zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 215 oraz art. 217 O.p. i uznanie błędu o istotnym charakterze za oczywistą omyłkę, pomimo, że nie posiadała ona ustawowych znamion "oczywistości". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną ani nie zajęło stanowiska co do jej zasadności w innej formie procesowej. . Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, a to 145 § 1 w związku z art. 135, art. 141 § 4 i art. 151 P.p.s.a. oraz dotyczące naruszenia art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121 i art. 122 O.p. Należy bowiem wyjaśnić, że - zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. - prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje rękojmię, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pozwala poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia oraz prześledzić tok rozumowania sądu. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego ma przy tym charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiąc dla nich niezbędną płaszczyznę dla należytego wywiedzenia zarzutów skargi kasacyjnej, a ponadto umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie, co jest niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej. Artykuł 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawiania stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania postawione mu przez analizowany art. 141 § 4 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podał i wyjaśnił powody uznania, że wydane w sprawie postanowienie odpowiada prawu, a w szczególności prawidłowo odniósł się do kwestii omyłki pisarskiej, z którą skarżący wiąże postawiony zarzut naruszenia przepisów postępowania. Z art. 215 § 1 w związku z art. 219 O.p. wynika, że organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji lub postanowieniu. W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji w osnowie postanowienia o wszczęciu postępowania wskazał, że wszczyna postępowanie w podatku od nieruchomości, zamiast w podatku od środków transportowych. Po dostrzeżeniu pomyłki, postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r. dokonał rektyfikacji tego postanowienia. Należy zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że stwierdzona omyłka nie miała istotnego wypływu na wynik sprawy. W treści uzasadnienia postanowienia organ podatkowy jednoznacznie wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte i będzie prowadzone wobec skarżącego w sprawie podatku od środków transportowych, na co także konsekwentnie wskazywał w dalszych pismach. Nadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie potwierdza, że postępowanie dotyczyło podatku od środków transportowych, a nie podatku od nieruchomości, a i skarżący nie miał wątpliwości, w jakiej sprawie postępowanie to się toczy. Nie budzi zatem zasadnych wątpliwości wniosek, iż popełniona przez organ podatkowy omyłka była oczywista i nieistotna, przeto jej rektyfikacja była i prawnie dopuszczalna, i konieczna. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a., nie orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego ze względu na brak stosownego wniosku od strony wygrywającej sprawę w instancji kasacyjnej.