II FSK 365/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grażyna Nasierowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA del. Alicja Polańska, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1607/14 w sprawie ze skargi W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 24 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 2 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1607/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 24 marca 2014 r. w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej. Z uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wynika, że Burmistrza S. postanowieniem z 8 listopada 2013 r. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w wydanym przez siebie postanowieniu z 7 września 2012 r. dotyczącym wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od środków transportowych - poprzez zastąpienie zwrotu: "wszcząć z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wyżej wymienionemu wysokości zobowiązania podatku od nieruchomości za rok 2009", zwrotem: "wszcząć z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wyżej wymienionemu wysokości zobowiązania podatku od środków transportowych za rok 2009". Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu postanowieniem z 24 marca 2014 r., utrzymało postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu wyjaśniono, że omyłkowe wskazanie w postanowieniu, iż postępowanie zostaje wszczęte w podatku od nieruchomości, zamiast prawidłowo, w podatku od środków transportowych, stanowi oczywistą omyłkę, podlegającą sprostowaniu w trybie art. 215 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). W skardze na postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 215, art. 216 i art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. We wskazanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przywołując art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej wskazał, iż w przedmiotowej sprawie oczywistość omyłki organu wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz lektury postanowienia o wszczęciu postępowania. Sąd wyjaśnił, że skoro w uzasadnieniu postanowienia wielokrotnie powtórzono, iż postanowienie to wszczyna postępowanie w podatku od środków transportowych, w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych znajdują się dokumenty dotyczące właśnie tego podatku, m.in. pisma skarżącego i deklaracja na podatek od środków transportowych, omyłkę w sentencji postanowienia wszczynającego postępowanie, należy uznać za oczywistą. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając naruszenie przepisów o postępowaniu sądowoadministracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 w związku z art. 135, art. 141 § 4 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), przez zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – uznania przez organy podatkowe obu instancji jako "oczywistej", pomyłki w postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości, zamiast w sprawie podatku od środków transportu, – w konsekwencji zaakceptowanie faktu naruszenia art. 165 Ordynacji podatkowej oraz prowadzenia postępowania i gromadzenie materiału dowodowego w sprawie podatku od nieruchomości, a następnie wydanie przez organy podatkowe decyzji wymiarowej dotyczącej podatku od środków transportu. WSA we Wrocławiu oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku nie dokonał wskazania organowi podatkowemu dalszego właściwego postępowania w sprawie, w tym w szczególności nakazanie uchylenia wadliwego postanowienia w związku z istotną naturą błędu; 2) art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej przez zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu naruszenia prawa procesowego, w szczególności art. 215 oraz art. 217 Ordynacji podatkowej i uznanie błędu o istotnym charakterze za oczywistą omyłkę pomimo, że nie posiadała ona ustawowych znamion "oczywistości". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie skorzystało z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o postępowaniu sądowoadministracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, 145 § 1 w związku z art. 135, art. 141 §4 i art. 151 p.p.s.a., przez zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji uznania przez organy podatkowe obu instancji jako oczywistej pomyłki w postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości, zamiast w sprawie podatku od środków transportu oraz dotyczące naruszenia art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121, art. 122 o.p dotyczące zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji omyłki pisarskiej organu podatkowego w postanowieniu o wszczęciu postępowania w sprawie. Należy wyjaśnić, że - zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. - prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje rękojmię, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pozwala poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia oraz prześledzić tok rozumowania sądu. Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji ma przy tym charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiąc dla nich niezbędną płaszczyznę dla należytego wywiedzenia zarzutów skargi kasacyjnej, a ponadto umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie, co jest niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie prawa i gdy w ramach przedstawiania stanu sprawy sąd pierwszej instancji nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 568/08). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania postawione mu przez analizowany przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji podał i wyjaśnił zasadnicze powody uznania, że wydane w sprawie postanowienie odpowiada prawu, a w szczególności prawidłowo odniósł się do kwestii omyłki pisarskiej, z którą skarżący wiąże ww. zarzut naruszenia przepisów postępowania. Z brzmienia art. 215 § 1 w związku z art. 219 o.p. wynika, że organ podatkowy może z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji lub postanowieniu. W sprawie organ podatkowy pierwszej instancji w osnowie postanowienia o wszczęciu postępowania wskazał, że wszczyna postępowanie w podatku od nieruchomości, zamiast w podatku od środków transportowych. Po dostrzeżeniu pomyłki, postanowieniem z 8 listopada 2013 r. dokonał rektyfikacji postanowienia. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że omyłka nie miała istotnego wypływu na wynik sprawy. W treści uzasadnienia postanowienia organ podatkowy jednoznacznie wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte i będzie prowadzone wobec skarżącego w sprawie podatku od środków transportowych za rok 2009, na co także konsekwentnie wskazywał w dalszych pismach procesowych. Nadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie potwierdza, że postępowanie dotyczyło podatku od środków transportowych, a podatnik również nie miał wątpliwości, w jakiej sprawie toczy się postępowanie podatkowe. Oczywistość omyłki organu wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz lektury postanowienia o wszczęciu postępowania, którego oryginał znajduje się w aktach administracyjnych sprawy ze skargi strony na decyzję organu podatkowego drugiej instancji z 28 kwietnia 2014 r. w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2009 r. W tych okolicznościach sprawy nie budzi zatem wątpliwości, iż popełniona przez organ podatkowy omyłka była oczywista i nieistotna. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 p.p.s.a. - oddalił skargę kasacyjną.