II FSK 3623/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia WSA (del.) Nina Półtorak (sprawozdawca), Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi K. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2010 r. sygn. akt II FSK 20/10 oddalającym skargę kasacyjną K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/GL 1144/08 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 15 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. wznawia postępowanie sądowe, 2. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 20/10, 3. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 1144/08, 4. umarza postępowanie sądowe, 5. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w części, 6. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach na rzecz K. M. kwotę 6787 (słownie: sześć tysięcy siedemset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu pozostałych kosztów postępowania sądowego w sprawie.

Wyrokiem z 1 lipca 2010 r. (sygn. akt II FSK 20/10) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną K. M. ("Skarżący"), od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie zryczałtowanego podatku od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że decyzją nr [...] z 6 września 2007 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. ustalił Skarżącemu zryczałtowany podatek dochodowy do osób fizycznych za 2002 r. od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych. Decyzję wydano na podstawie art. 207, art. 21 § 1 pkt 2 i art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1 i 3, art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późń. zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.". Rozpoznawszy odwołanie Skarżącego, decyzją nr [...]1 z 15 października 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa oraz art. 20 u.p.d.o.f., uchylił w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i ustalił Skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w innej kwocie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji, podnosząc przy tym m.in. zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 i 3 u.p.d.o.f. Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i ją oddalił. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący podniósł między innymi zarzut naruszenia art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Wspomnianym na wstępie wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną. Od powyższego wyroku Skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego, żądając zmiany wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak również uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, w której organ ustalił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego. Skargę wniesiono na podstawie art. 272 § 1 i 2 oraz art. 275 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późń. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że decyzje organów zostały wydane na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Tymczasem wyrokiem z 18 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny, w sprawie o sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013, poz. 985), uznał wspomniany przepis, w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej W piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2014 r. Skarżący poinformował, że na podstawie art. 207, art. 244 § 1, art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późń. zm.), decyzją z 5 grudnia 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości swoją decyzję z dnia 15 października 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia 6 września 2007 r., jak również umorzył postępowanie w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GPS 1/10), art. 272 § 1 P.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Mając na uwadze, że w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006 (który był podstawą rozstrzygania w wyrokach NSA i WSA w niniejszej sprawie) z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa Skarżącego do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 P.p.s.a.). Uwzględniając sentencję i uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Sąd w niniejszym składzie uwzględnił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2010 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 20/10, jak również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 1144/08 (art. 282 § 2 P.p.s.a.). Jest bowiem kwestią bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, których sprawa dotyczy, oraz podstawą rozstrzygnięć sądów administracyjnych, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., którego niezgodność z Konstytucją została stwierdzona w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzją z dnia 5 grudnia 2013 r. nr [...] w całości decyzji wymiarowej tego organu z dnia 15 października 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia 6 września 2007 r. oznacza, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe. Okoliczność ta uzasadnia zatem jego umorzenie (art. 282 § 2 in fine P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 1, art. 207 § 2 oraz art. 200 w zw. z art. 276 P.p.s.a. Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., odstąpiono od zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w części dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego na tym etapie postępowania sądowego. Za "przypadek szczególnie uzasadniony", w rozumieniu wymienionego przepisu, Sąd uznał w niniejszej sprawie to, że w dacie orzekania zarówno przez organ podatkowy, jak i sądy administracyjne, art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. pozostawał w obrocie prawnym i korzystał z domniemania zgodności z Konstytucją.