II FSK 3526/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 1954/14 w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18.06.2015 r. oddalił skargę Z. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Od powyższego orzeczenia skarżący wywiódł skargę kasacyjną, po czym w dniu 14.10.2015 r. zmarł. Postanowieniem z dnia 14.02.2018 r. zawieszono postępowanie sądowoadministracyjne, a następnie – po powzięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny informacji o odrzuceniu spadku przez spadkobierców skarżącego i o ustanowieniu kuratora spadku – postanowieniem z dnia 26.02.2020 r. zawieszone postępowanie podjęto. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej P.p.s.a.) stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Wobec braku legalnej definicji pojęcia "praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego" uprawniona jest jego wykładnia gramatyczna, prowadząca do uznania, że chodzi tu o takie prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację. W sprawie, której przedmiotem jest odmowa umorzenia zaległości podatkowych, zasadniczą kwestią jest ocena wystąpienia przewidzianej w art. 67a § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900) przesłanki "ważnego interesu podatnika" jako zespołu okoliczności faktycznych ściśle i wyłącznie związanych z osobą skarżącego, będącego podatnikiem. Przedmiot sprawy o umorzenie zaległości podatkowych (odmowę ich umorzenia) jest zatem bezpośrednio i ściśle związany z sytuacją materialną i bytową określonej osoby - konkretnego podatnika, występującego o ulgę w spłacie ciążących na nim zobowiązań podatkowych. Należy zatem uznać, że przedmiot postępowania w sprawie, w której skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą skarżącego. Można dodać, że w sytuacji odrzucenia spadku przez spadkobierców, rozstrzygnięcie tej sprawy nie może mieć nawet potencjalnego znaczenia dla następców prawnych skarżącego. Dlatego też jego śmierć w toku tego postępowania wobec braku zgłoszenia udziału w sprawie przez osobę, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania, stanowi przesłankę umorzenia postępowania kasacyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a.