II FSK 3392/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Wojciech Stachurski, Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 1210/17 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz M. B. kwotę 5400 (słownie: pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1210/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") po rozpoznaniu skargi M. B. (dalej: "Skarżąca") uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: ''DIAS") w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, DIAS wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA, a ponadto o zasadzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., poprzez zastosowanie tego przepisu w związku z art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 oraz 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm., dalej: "o.p."), i uznanie, że zgromadzony materiał dowodowy i ocena poszczególnych dowodów w zakresie rzetelności faktur VAT wystawionych przez firmę Pana A.B. wskazuje na dowolną ocenę dowodów, jak również zostało oparte na niepełnym stanie faktycznym, w sytuacji gdy organ w sposób wszechstronny ocenił cały materiał dowodowy i właściwie uznał, że sporne faktury VAT nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia kwot w nich wskazanych, jako koszty uzyskania przychodu, gdyż nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a dowody zebrane w sprawie w korelacji między sobą mogły być podstawą do zajęcia takiego stanowiska; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., poprzez zastosowanie tego przepisu w związku z art. 187 § 1 oraz 191 o.p., poprzez uznanie, że fakt opłacenia podatku VAT przez firmę wystawiającą i faktyczne działanie na lokalnym rynku nieruchomości oraz przeprowadzenie remontu domu świadczy o rzetelności zakwestionowanych przez organy faktur, w sytuacji gdy faktury muszą być zgodne pod względem przedmiotowym i podmiotowym a okoliczności wskazane przez WSA w korelacji z innymi faktami i dowodami jednoznacznie wskazują, że faktury zostały wystawione jedynie w celu osiągnięcia korzyści podatkowych, mających na celu brak zapłacenia przez Skarżącą podatku dochodowego od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości i nie zostały wystawione w związku z rzeczywistym remontem wykonanym przez Pana A. B. za pośrednictwem firmy Pana T. S.; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., poprzez zastosowanie tego przepisu w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p., poprzez uznanie, że organy w sposób nierzetelni przeprowadziły postępowanie dowodowe w celu wykazania przyjętych z góry niekorzystnych dla Strony postępowania założeń co prowadziło w konsekwencji do naruszenia zasady zaufania do organów państwowych, w sytuacji gdy organy ocenił całokształt materiału dowodowego, który w sposób jednoznaczny wskazuje nierzetelność faktur VAT, których nie podważa brak np. faktur VAT posiadanych przez Pana A.B. w związku z wykonywaniem prac remontowych przez "T." Pana T. S., gdyż z całokształtu materiału dowodowego wynika, że firma Pana T. S. nie mogła wykonać żadnych prac remontowych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej uszczegółowiono powyższe zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny za całkowicie chybiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., poprzez zastosowanie tego przepisu w związku z art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 oraz 191 o.p. Zasadnie przyjął WSA, że zgromadzony materiał dowodowy i ocena poszczególnych dowodów w zakresie rzetelności faktur VAT wystawionych przez firmę Pana A. B., wskazuje na dowolną ocenę dowodów. Również prowadzone postępowanie wyjaśniające zostało oparte na niepełnym stanie faktycznym, gdyż organ nie dokonał w sposób wszechstronny oceny całego materiał dowodowego. Nie wiadomym pozostaje dlaczego organ uznał, że sporne faktury VAT nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia kwot w nich wskazanych, jako koszty uzyskania przychodu. Słusznie bowiem wskazuje WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że z zawartej w dniu 8 stycznia 2007 r. pomiędzy Skarżącą a firmą A. B., należącą do jej małżonka, wykonującą remont, wynika że zakres prac wykonanych na przedmiotowej nieruchomości w J., przy ul. [...], obejmował m.in.: wykonanie częściowego odkopania fundamentów domu w celu oceny odwodnienia i ocieplenia, zlikwidowano starą kotłownię i wykonano nową w innym pomieszczeniu, co oznaczało rozebranie części ścian i postawienie nowych wraz z tynkami i malowaniem, zakup i montaż wyposażenia kotłowni - wszystko w miedzi, rozprowadzenie rur wodnych i wykonanie ogrzewania podłogowego, wyburzenie części ścian i postawienie nowych tak z cegły jak i z płyty gips-karton z uwagi na nową aranżację pomieszczeń, wykonanie oceny ocieplenia poddasza i ścian poprzez częściowe zdjęcie płyty gipsowo-kartonowej i wykonanie odwiertów w ścianie budynku, wykonanie nowych obwodów elektrycznych, wykonanie nowego systemu alarmowego, poprawa poprzez przełożenie nawierzchni podjazdów i chodników wraz z poprawą ogrodzenia i bramy (zob. akta adm. k. 113). Mając na uwadze zeznania stron, pracowników budowlanych, sąsiadów nieruchomości a także nabywcy tej nieruchomości przyjąć należy że na przedmiotowej nieruchomości były prowadzone praca budowlano – remontowe. Opisane wyżej prace można zaliczyć do nakładów na powyższą nieruchomość oraz prac o charakterze remontowym, a wydatki na ich wykonanie stanowią koszty uzyskania przychodów. Poza sporem pozostaje, że Skarżąca w toku postępowania przedłożyła dowody dokumentujące poniesione wydatki, tj. faktury VAT oraz przelewy z rachunku bankowego. Na żadnym etapie prowadzonego postępowania podatkowego, faktury te nie zostały zakwestionowane jako nierzetelne, fikcyjne (nie związane z rzeczywistymi zdarzeniami gospodarczymi). Wbrew twierdzeniom organów podatkowych, z akt sprawy wynika, że firma wystawiająca faktury odprowadzała podatek VAT i faktycznie działała w znacznych rozmiarach na lokalnym rynku nieruchomości. Wykonawca remontu wystawił zgodnie z przepisami faktury VAT, podatek należny VAT wskazany na fakturach został przez Skarżącą zapłacony wraz z ceną nabycia usługi a wykonawca naliczony podatek odprowadził do właściwego urzędu skarbowego. Organ podatkowy nie wykazał, w jakim zakresie opisywane faktury VAT były nierzetelne. Być może pozostaje sprzeczne z logiką oraz doświadczeniem życiowym okoliczność, że dom w Józefowie został sprzedany za cenę 1.100.000 zł, podczas gdy koszt remontu na kwotę 1.169.545,00, zdaniem organu, przewyższa wartość budynku. Jednak również tej sprzeczności organy podatkowe (poza samym stwierdzeniem) nie wyjaśniły. Za zupełnie nie zrozumiałe pozostaje przyjęcie przez organy podatkowe do podstawy opodatkowania, wyłącznie kosztów sporządzenia aktu notarialnego. W stosunku do tych okoliczności, w ogóle nie odniesiono się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy NSA stwierdza, że zasadnie przyjął WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że wobec braku zakwestionowania rzetelności zdarzeń gospodarczych wynikających z wystawionych przez firmę małżonka Skarżącej A. B. faktur VAT, braku jednoznacznego przyporządkowania usług remontowo – budowlanych do poszczególnych nieruchomości, nie obalenia treści zeznań Strony, pracowników budowlanych, nabywcy nieruchomości, sąsiadów potwierdzających wywożenie gruzu itp. świadczących wprost o przeprowadzeniu remontu w znacznych rozmiarach, całkowicie niezasadnej argumentacji dotyczącej niższej ceny zbycia nieruchomości, nie zanegowaniu w sposób przekonywający schematu przepływu środków finansowych, przy przyjęciu rzetelności faktur VAT - stan faktyczny w sprawie nie został ustalony w sposób prawidłowy, a twierdzenia organów wykraczały poza granicę swobodnej oceny dowodów. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.