II FSK 3388/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 25 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 827/16 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 22 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od 1 marca do 31 grudnia 2014 r. oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z 15 marca 2017 r., I SA/Ol 827/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z 22 sierpnia 2016 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od 1 marca do 31 grudnia 2014 r. 2. Podatnik, wniósł skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji, zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."): - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2018 poz. 800 ze zm., dalej: "o.p."), poprzez dokonanie błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że budynki gospodarcze o łącznej powierzchni 1 710,96 m2 nie stanowią budynków położonych na gruntach gospodarstwa rolnego służących wyłącznie działalności rolniczej, - naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 2 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm., dalej: "u.p.o.l."), przez przyjęcie przy ustalaniu zobowiązania pieniężnego za okres od 1 marca do 31 grudnia 2014 r. podatku od budynków gospodarczych sklasyfikowanych jako "pozostałe" w wysokości 10.836,08 zł. Skarżący wniósł o: rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie ustalenia zobowiązania pieniężnego za okres od 1 marca do 31 grudnia 2014 r. w stosunku do podatku od budynków gospodarczych sklasyfikowanych jako "pozostałe" w łącznej wysokości 10.836,08 zł., w związku z nieopłaconym w całości i w części zastępstwem procesowym, o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805 ze zm.) w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. 3. Skarga kasacyjna jako niezawierająca uzasadnionych podstaw kasacyjnych podlega oddaleniu. Przedmiotem sporu na etapie postępowania kasacyjnego jest w istocie ocena prawna ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe, zaaprobowanych przez sąd pierwszej instancji, na podstawie których organy stwierdziły, że skarżący z tytułu posiadania w okresie od 1 marca do 31 grudnia 2014 r. gruntów zaliczonych do użytków rolnych jest podatnikiem podatku rolnego, natomiast z tytułu posiadania budynków: mieszkalnego oraz budynków zaliczonych do kategorii "pozostałych" jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Nadto, według organów podatkowych i sądu pierwszej instancji, w sprawie nie znajduje zastosowania zwolnienie podatkowe określone w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., natomiast skarżący wywodzi, że zwolnienie to powinno było znaleźć zastosowanie w sprawie, gdyż budynki gospodarcze położone są na terenie jego gospodarstwa rolnego i służą wyłącznie działalności rolniczej, zaś prowadzona przez niego działalność rolnicza obejmuje suszenie ziół, budynki natomiast wykorzystywane są do przechowywania słomy i siana oraz płodów rolnych, jak też narzędzi rolniczych. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaaprobowane przez sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne organów podatkowych były wystarczające do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Ze zgromadzonego bowiem w sprawie materiału dowodowego – obejmującego m.in.: wypis z księgi wieczystej nieruchomości; protokół z oględzin przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym w 2005 r. co do powierzchni użytkowej budynków; dowody znane organowi z urzędu z prowadzonych postępowań w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za lata 2008-2013 – wynikało, że żaden z budynków położonych na nieruchomości będącej w posiadaniu skarżącego nie służy działalności rolniczej, gdyż w ogóle nie są one wykorzystywane do jakiejkolwiek działalności, a w szczególności do działalności rolniczej. Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne i wyprowadzone z nich oceny prawne organów podatkowych - prawidłowo zaaprobowane przez sąd pierwszej instancji - nie naruszają, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, przepisów art. 122 i art. 187 § 1 o.p. W sprawie bowiem skarżący nie udostępnił organom podatkowym budynków w celu dokonania ich oględzin, a złożona przez skarżącego informacja o przedmiotach opodatkowania z 9 lipca 2014 r., jak prawidłowo oceniły to organy podatkowe, odbiegała istotnie od ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Zatem, organy podatkowe uprawnione były do przyjęcia jako podstawy wymiaru podatku od nieruchomości powierzchnię budynków gospodarczych ustaloną w 2005 r. podczas oględzin przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym w tym roku. Wobec tego, że budynki położone na gruntach gospodarstwa rolnego skarżącego, wprawdzie ujęte w ewidencji gruntów i budynków jako rolne, nie były wykorzystywane na żadne cele, w tym nie służyły wyłącznie działalności rolniczej, to nie mogły podlegać zwolnieniu ustawowemu określonemu w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. Zgodnie bowiem z tym przepisem, zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone w granicach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Zwolnienie przewidziane w tym przepisie ma charakter przedmiotowy i dotyczy budynków gospodarczych lub ich części położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej. Zwolnienie to nie dotyczy określonej kategorii podatników (rolników) lecz wiąże się z rodzajem działalności. Nie zachodzą więc podstawy, aby na gruncie tego przepisu uznawać, że skarżący jako posiadacz gospodarstwa rolnego powinien korzystać z przedmiotowego zwolnienia, skoro zasadniczym kryterium zastosowania tego zwolnienia jest wykorzystywanie budynków gospodarczych lub ich części na określoną ustawowo działalność, tj. działalność rolniczą. Samo kryterium podmiotowe (posiadanie statusu rolnika) nie ma wiążącego prawnie znaczenia na gruncie tego uregulowania, które mogłyby stać się uzasadnioną podstawą uchylenia decyzji wymiarowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nadto, na powyższą ocenę nie mogła mieć wpływu załączona do skargi kasacyjnej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z 20 marca 2006 r. nr Rep. [...] w sprawie zmiany decyzji ostatecznej ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2005, gdyż - jak wynika już z samej osnowy tej decyzji - została ona uchylona w całości, a postępowanie w sprawie przed organem pierwszej instancji umorzone. Zatem, co jest oczywiste, decyzja wymiarowa dotycząca roku 2005 nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Wobec tego, zarówno przywołane zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego jak i naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem budynki gospodarcze, położone na gruntach gospodarstwa rolnego skarżącego, jako niesłużące wyłącznie działalności rolniczej, nie podlegały zwolnieniu ustawowemu, a zatem prawidłowo zostały opodatkowane jako budynki "pozostałe". W konsekwencji wyrażenia tej oceny, należało także stwierdzić, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 133 § 1 p.p.s.a. nie zostały naruszone, bowiem nie było podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji, zaś sąd pierwszej instancji prawidłowo wydał zaskarżony wyrok na podstawie akt sprawy. Nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.". Skarżący nie wskazał wadliwości uzasadnienia w postaci braku wyjaśnienia podstawy prawnej bądź niespójności i niezupełności argumentacji w wymaganym zakresie. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Odnosząc się także do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym (nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu), należy wskazać, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów art. 258 - art. 261 p.p.s.a. Z tego też względu, wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.