II FSK 334/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 563/14 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 30 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 563/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę K. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 30 grudnia 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Po złożeniu przez skarżącego skargi na ww. decyzję, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1266 zł – w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie była dwukrotnie awizowana pod adresem skarżącego wskazanym w skardze, a to w dniach 28 marca 2014 r. i 7 kwietnia 2014r., a następnie została zwrócona przez urząd pocztowy do tut. Sądu jako niepodjęta w terminie. Sąd pierwszej instancji powołując się na art. 73 oraz art.220 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), stwierdził, iż skuteczne doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu nastąpiło dnia 11 kwietnia 2014 r., a siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie w dniu 18 kwietnia 2014 r. Wobec nieuiszczenia wpisu przez skarżącego w terminie, Sąd odrzucił skargę. Skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia . Postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. Sąd pierwszej instancji przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika) zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 73 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że wskutek dwukrotnego awizowania skarżącemu prawidłowo doręczono przesyłkę zawierającą zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, podczas gdy w rzeczywistości podjęta próba doręczenia przesyłki nie była prawidłowa, a tym samym nie rozpoczął bieg termin do uiszczenia wpisu sądowego, co uniemożliwiało odrzucenie skargi z uwagi na braki fiskalne. Mając powyższe zarzuty na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, a także o przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, liczonych według norm prawem przepisanych, które to koszty nie zostały pokryte w całości ani w części. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że listonosz doręczający przesyłkę oświadczył, że wobec niezastania nikogo w dniu 28 marca i 7 kwietnia 2015 r., w miejscu zamieszkania skarżącego (ul. K.), obydwa awiza pozostawił u teściów skarżącego zamieszkałych w bezpośrednim sąsiedztwie (ul.K.), licząc że oni przekażą te zawiadomienia skarżącemu do rąk własnych przy pierwszej nadarzającej się okazji. Wobec takiej deklaracji skarżący udał się następnie do swoich teściów celem zweryfikowanie tej okoliczności, a ci potwierdzili fakt otrzymania awiza, którego jednak nie przekazali skarżącemu przez roztargnienie. Do skargi kasacyjnej skarżący załączył oświadczenia: listonosza – G. S. oraz swoich teściów – S. i G. T. Zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 334/15, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał pełnomocnika strony skarżącej wyznaczonego z urzędu do przedłożenia, w terminie 7 dni, dokumentu zawierającego oświadczenie Kierownika placówki pocztowej w L. - doręczającej przesyłkę, czy G. S. jest listonoszem w tejże placówce, oraz w jaki sposób i gdzie awizowano ww. przesyłkę. W piśmie z dnia 28 kwietnia 2015 r. Poczta Polska wyjaśniła, że sporna przesyłka została awizowana w dniu 28 marca 2014 r., a następnie 7 kwietnia 2014 r. W dniu 15 kwietnia 2015 r. została zwrócona do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Przesyłkę usiłował doręczyć listonosz – UP L. - Pan G. S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o tym adresata. Zawiadomienie to, w myśl art. 73 § 2 p.p.s.a., wraz z informacją o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Przepis art. 73 § 3 p.p.s.a. określa obowiązek dokonania powtórnego awizowania, natomiast art. 73 § 4 p.p.s.a. precyzuje moment, w którym uznaje się takie awizowane podwójnie pismo za doręczone. Z powyższej regulacji wynika wyraźnie, że dla stwierdzenia skutku doręczenia konieczne jest, po pierwsze, złożenie pisma na okres czternastu dni np. w placówce pocztowej, a po drugie, zawiadomienie o tym adresata. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brzmienie przepisu nie budzi wątpliwości co do tego, które wymogi – zarówno przechowywania przesyłki, jak i zawiadomienia o niej adresata – są z punktu widzenia art. 73 p.p.s.a. istotne. Sąd, badając, czy spełnione zostały przesłanki doręczenia z art. 73 p.p.s.a., musi być w stanie – na podstawie posiadanych od poczty informacji – stwierdzić, czy adresat był zawiadomiony o miejscu przechowywania przesyłki i terminie, w którym można ją odebrać, a także to gdzie, kiedy i z jakiej przyczyny doręczyciel zostawił awizo, oraz czy doszło do powtórnego (i w odpowiednim odstępie czasowym) awizowania tejże przesyłki. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że przesyłka zawierająca wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi była dwukrotnie awizowana w dniu 28 marca 2014 r., a następnie 7 kwietnia 2014 r. W dniu 15 kwietnia 2015 r. została zwrócona do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Informacje te znajdują odzwierciedlenie w piśmie Poczty Polskiej z dnia 28 kwietnia 2015 r. (k- 104 akt sądowych) oraz potwierdzeniu odbioru przesyłki (k-19 akt sądowych). Wątpliwości budzi natomiast kwestia właściwego pozostawienia awiza w skrzynce oddawczej przez listonosza UP L.- Pana G. S. - doręczającego przesyłkę do skarżącego. Z oświadczenia złożonego przez ww. listonosza wynika, że w dniach 28 marca 2014 r., a następnie 7 kwietnia 2014 r. usiłował doręczyć przesyłkę skarżącemu pod jego adresem zamieszkania (ul. K.). Ze względu na nieobecność skarżącego w domu, pozostawił dwukrotnie awizo u teściów skarżącego (ul. K.), w domu położonym w bezpośrednim sąsiedztwie. Okoliczność tą potwierdza także oświadczenie złożone przez teściów skarżącego (k-67 akt sądowych). Twierdzą oni, że w ww. listonosz pozostawił u nich awiza. Ze względu na podeszły wiek, na skutek zapomnienia, nie przekazali skarżącemu awiz. Powyższe informację świadczą o doręczeniu przesyłki z naruszeniem art. 73 p.p.s.a. Skarżący nie został bowiem właściwie poinformowany o przesyłce i nie mógł jej w terminie odebrać, a w konsekwencji uiścić wpisu sądowego od skargi. Uwzględnienie powyższych okoliczności było konieczne. Pozbawienie strony możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, w sytuacji gdy nieuiszczenie wpisu od skargi nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, z powodu nieprawidłowego doręczenia przesyłki, naruszałoby zasadę demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej w skrócie: Konstytucja RP) oraz prawo do sądu (por. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Wobec tego, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 250 – 261 p.p.s.a.