II FSK 3150/15

P O S T N O W I E N I E Dnia 22 marca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie: NSA Krzysztof Winiarski, WSA del. Wojciech Stachurski (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 907/15 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...], [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009 i 2010 od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: zawiesić postępowanie z urzędu na podstawie art 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przedstawionego składowi siedmiu sędziów NSA wnioskiem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2017 r.

Wyrokiem z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. I SA/Kr 907/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2015 r., nr [...], wydane wobec M.G. (dalej jako "Skarżący") w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu nieujawnionych źródeł przychodów. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził na wstępie, że istotą sporu w kontrolowanych sprawach jest prawna dopuszczalność wznowienia postępowania podatkowego w celu zmiany lub uchylenia decyzji po wniesieniu skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego. Następnie zauważył, że kwestia ta wywołuje istotne rozbieżności w orzecznictwie. Sąd opowiedział się za poglądem, że toczące się postępowanie sądowe mające na celu zbadanie legalności określonej decyzji nie stoi na przeszkodzie uruchomieniu postępowania mającego na celu wznowienie postępowania w sprawie zakończonej kontrolowaną przez sąd decyzją z zastrzeżeniem obowiązku zawieszenia postępowania nadzwyczajnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. W rezultacie Sąd uchylił zaskarżone decyzje. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie, stawiając między innymi zarzut naruszenia art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "p.p.s.a."), poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że dopuszczalne jest dwutorowe prowadzenie postępowania (w przedmiocie wznowienia na podstawie Ordynacji podatkowej oraz sądowoadministracyjnego), podczas gdy jedyny przypadek dopuszczający możliwość dwutorowego prowadzenia postępowania określa art. 54 § 3 p.p.s.a. stanowiący, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu jest wiadome, że Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskiem z dnia 13 marca 2017 r. nr BO -4660-33/16 wystąpił o podjęcie w składzie siedmiu sędziów NSA uchwały wyjaśniającej: "Czy w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia i je zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zmianami), czy też w takiej sytuacji powinien odmówić wszczęcia postępowania?" Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (zob. np. wyrok NSA z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 845/05). Warunkiem skorzystania z tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego oraz przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte (zob. np. postanowienie NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 278/11). Dla przedmiotowej sprawy kluczowe jest wyjaśnienie przez skład poszerzony NSA wątpliwości dotyczącej możliwości wznowienia postępowania przed organem administracyjnym w sprawie zakończonej wydaniem rozstrzygnięcia kontrolowanego przez sąd administracyjny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Sąd z urzędu zawiesił postępowanie w tej sprawie do czasu podjęcia uchwały wyjaśniającej z wniosku Prezesa NSA z dnia 13 marca 2017 r. nr BO -4660-33/16.