II FSK 3149/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie: NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), WSA del. Wojciech Stachurski, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 905/15 w sprawie ze skargi I. G. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...], [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009 i 2010 od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: zawiesić postępowanie z urzędu na podstawie art 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przedstawionego składowi siedmiu sędziów NSA wnioskiem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2017 r.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skarg I.G. uchylił decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2015 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną oraz poprzedzające je decyzje tego samego organu. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. decyzjami z dnia 25 marca 2013 r. ustalił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 2009 oraz za rok 2010. Na ww. decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 17 marca 2014 r. skarżąca w dniu 16 kwietnia 2014 r. wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 września 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 957/14 skargi oddalił. W dniu 5 stycznia 2015 r. wpłynęła do Izby Skarbowej w Krakowie skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącą do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 957/14. Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie wydał decyzje z dnia 12 lutego 2015 r. odmawiające wznowienia przedmiotowych postępowań. W skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 243 § 1 O.p. w zw. z art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.); art. 120 O.p. w zw. z art. 7 Konstytucji RP, przez ograniczenie prawa do uzyskania decyzji wyłącznie w oparciu o błędną wykładnię art. 243 § 1 O.p., bez wskazania konkretnego przepisu prawa, z którego wynikałoby ograniczenie praw strony oraz poprzez niepodanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę o sygn. akt I SA/Kr 905/15 do sprawy I SA/Kr 906/15, a następnie uchylił zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu wskazano, że toczące się postępowanie sądowe mające na celu zbadanie legalności określonej decyzji nie stoi na przeszkodzie uruchomieniu postępowania mającego na celu wznowienie postępowania w sprawie zakończonej kontrolowaną przez sąd decyzją z zastrzeżeniem obowiązku zawieszenia postępowania nadzwyczajnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Od powyższego wyroku pełnomocnik organu podatkowego wniósł skargę kasacyjną, w której zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a to: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a i w zw. z art. 243 § 3, 120 oraz 240 §1 pkt 5 O.p. poprzez błędne uznanie, wynikające z pominięcia w ocenie legalności zaskarżonych decyzji sfromułowanego w art. 170 p.p.s.a. pozytywnego skutku prawomocności orzeczeń sądowych, że naruszają one prawo i uchylenie decyzji niewadliwych; - art. 243 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprze uznanie, iż organ niezasadnie wydał decyzję o odmowie wznowienia postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi; - art 134 p.p.s.a. poprzez niezbadanie sprawy w jej granicach, przez co naruszona została zasada kontroli opartej o kryterium zgodności z prawem; - art. 54 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że dopuszczalne jest dwutorowe prowadzenie postępowania (w przedmiocie wznowienia na podstawie O.p. oraz sądowoadministracyjnego); - art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 Op. poprzez zawarcie we wskazaniach co do dalszego postępowania zalecenie zawieszenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego z uwagi zagadnienie wstępne, którym, w ocenie Sądu pierwsze instancji, jest postępowanie sądowoadministracyjne. Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik strony skarżącej wniósł o oddalenie skargi kasacyjenj oraz zasądzenie od organu podatkowego na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego oraz zastępstwa procesowego w tym postępowaniu wg norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu jest wiadome, że Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskiem z dnia 13 marca 2017 r. nr BO -4660-33/16 wystąpił o podjęcie w składzie siedmiu sędziów NSA uchwały wyjaśniającej: "Czy w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia i je zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zmianami), czy też w takiej sytuacji powinien odmówić wszczęcia postępowania?" Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (zob. np. wyrok NSA z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 845/05). Warunkiem skorzystania z tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego oraz przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte (zob. np. postanowienie NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 278/11). Dla przedmiotowej sprawy kluczowe jest wyjaśnienie przez skład poszerzony NSA wątpliwości dotyczącej możliwości wznowienia postępowania przed organem administracyjnym w sprawie zakończonej wydaniem rozstrzygnięcia kontrolowanego przez sąd administracyjny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Sąd z urzędu zawiesił postępowanie w tej sprawie do czasu podjęcia uchwały wyjaśniającej z wniosku Prezesa NSA z dnia 13 marca 2017 r. nr BO -4660-33/16.