II FSK 3106/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska, , po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 1925/17 w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2018 r. o sygn. III SA/Wa 1925/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi M. P.(dalej: skarżąca) uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jako podstawę prawną powołano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: DIAS, Dyrektor IAS) (reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego), który zaskarżył ten wyrok w całości. Sformułował również wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 148 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; dalej: o.p.). Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono także naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 5 ust. 1-2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1314 ze zm.; dalej: u.e.p.p.). 2.2. Skarżąca nie skorzystała z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów i z tego względu podlega oddaleniu. Wymaga zaakcentowania, że stosownie do art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Z uwagi na datę wszczęcia w rozpatrywanej sprawie postępowania sądowoadministracyjnego (tj. datę wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora IS) znajduje on zastosowanie w tej sprawie. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w sytuacji, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny może sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Rozstrzygane w sprawie kwestie były przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w tym samym składzie, w tożsamym stanie prawnym, w sprawie dotyczącym tej samej skarżącej, zakończonej wyrokiem z dnia 1 marca 2019 r. o sygn. II FSK 3107/18, więc w rozpatrywanej sprawie została zawarta argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu tego wyroku. 3.2. Podkreślić należy, że uważna lektura zaskarżonego do WSA w Warszawie aktu wskazuje, iż zdaniem organu podatkowego skarżąca wiedziała o wydaniu wobec niej podatkowej decyzji administracyjnej jeszcze przed rozmową telefoniczną z pracownikiem organu podatkowego. Zważyć jednak w powyższym kontekście należy, że na okoliczność powzięcia przez skarżącą informacji w tym zakresie organ podatkowy dysponuje dotychczas jednym tylko dowodem, to jest oświadczeniem strony, w którym o tej rozmowie jest mowa. Dopóty więc organ nie przedstawi, nie rozważy, nie przeanalizuje na tę okoliczność innego dowodu, konstatacja w przedmiocie daty powzięcia wiadomości o fakcie i dacie wydania decyzji jest przedwczesna, a w obecnym stanie sprawy jest niedostatecznie uzasadniona. Treść skargi kasacyjnej nie wskazuje, na jaki adres wysłane zostało do skarżącej postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego. Jeżeli jednak, za czym przemawiają okoliczności sprawy oraz argumentacja stron postępowania sądowego, postanowienie to wysłane zostało na ten sam adres, co wydana następnie decyzja, to bezskuteczność bezpośredniego doręczenia wskazanej korespondencji powinna skłonić organ podatkowy do refleksji na temat aktualności wykorzystywanego adresu, a w tym kontekście także do rozważenia wysłania decyzji na inny adres, którym organ podatkowy również dysponował. Przepisy ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników nie regulują problematyki doręczania pism w postępowaniu podatkowym. Tylko dane pochodzące z wymienionej ewidencji stanowić mogą dowód miejsca zamieszkania określonej osoby. Na podstawie art. 180 § 1 o.p. natomiast jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 9 u.e.p.p., podatnik/płatnik ma obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym. W myśl art. 180 § 1 o.p. nie jest jednak sprzeczne z prawem posłużenie się dodatkowo innymi jeszcze posiadanymi przez organ informacjami adresowymi, jeżeli bezpośrednie doręczenie pierwszego pisma w sprawie okazało się bezskuteczne, a próba doręczenia na drugi adres pozwoli na uniknięcie stanu faktycznego pominięcia strony administracyjnego postępowania podatkowego. 3.3. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA w Warszawie, który na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę skarżącej. W konsekwencji, ponieważ postawione w skardze kasacyjnej zarzuty nie okazały się zasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tę oddalił.