II FSK 3096/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Jerzy Płusa, , po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1285/18 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 17 września 2018 r. nr. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 1285/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA") oddalił skargę A.T. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a nadto o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1a ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., nr 95 poz. 613 ze zm., dalej: "u.p.o.l."). poprzez błędna wykładnię i przyjęcie, że dla uznania gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą wystarczające jest, poza przewidzianymi w ustawie podatkowej wyjątkami, ustalenie, że grunty pozostają w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, w sytuacji gdy elementem składowym definicji jest nie tylko przesłanka faktycznego posiadania przez określony podmiot, ale również ten określony podmiot przedsiębiorca lub inny, winien prowadzić działalność gospodarczą, a nie hipotetycznie na gruncie podlegającym opodatkowaniu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło tezy zawarte w uzasadnieniu WSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przepis art. 3 u.p.o.l. reguluje zakres podmiotowy podatku od nieruchomości, określając podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, którymi są w szczególności osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1). Jeżeli jednak przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości - stosownie do przepisu art. 3 ust. 3 u.p.o.l. ciąży na posiadaczu samoistnym. Jak z powyższego wynika podatnikiem podatku od nieruchomości jest jej właściciel, chyba że przedmiot opodatkowania znajduje się we władaniu posiadacza samoistnego. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. W przedmiotowej sprawie opodatkowana nieruchomość jest przedmiotem współwłasności i znajduje się we władaniu w wieczystym użytkowaniu osoby fizycznej (skarżącej) i osoby prawnej (Spółki), którym prawo to przysługuje w udziałach równych (po ½). Poza sporem pozostaje natomiast powierzchnia działki oraz to, że w ewidencji gruntów i budynków została ona sklasyfikowana jako zurbanizowane tereny niezabudowane. Uczestnik postępowania (Spółka) w deklaracji podatkowej za 2018 r. wykazał całą powierzchnię ww. działki jako grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy skarżąca wykazała ją jako grunt pozostały, podnosząc w toku postępowania, że nie wykorzystuje swojej części działki do prowadzenia działalności gospodarczej. Stosunek współwłasności wyklucza możliwość zastosowania art. 3 ust. 3 u.p.o.l., jeżeli współwłaściciele są jednocześnie współposiadaczami faktycznie władającymi rzeczą. Tego typu sytuacja wyczerpuje bowiem dyspozycję art. 3 ust. 4 u.p.o.l. ustanowienie solidarnego obowiązku zapłaty podatku oznacza, że każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do uiszczenia całej kwoty należności podatkowej, a zapłata dokonana przez jednego bądź kilku ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z obowiązku zapłaty (por. art. 91 Ordynacji podatkowej i art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego oraz L. Etel, Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, Warszawa 2005, str. 185). Charakter odpowiedzialności jest w danym przypadku uniezależniony od stosunków wewnętrznych między współwłaścicielami, sposobu korzystania z nieruchomości oraz wielkości przypadających współwłaścicielom udziałów. Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznaje zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty Skarżącej naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Stan faktyczny ustalony przez WSA w przedmiotowej nie budzi wątpliwości. Wynika z niego, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości jest Skarżąca oraz Spółka. Zgodnie z treścią deklaracji podatkowej od nieruchomości złożonej przez Spółkę grunty będące współwłasnością są związane z działalnością gospodarczą. Fakt, że Skarżąca nie prowadzi na tych gruntach działalności gospodarczej, jak już wcześniej wyjaśniono, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Podobnie, wzajemne relacje współwłasności co do sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuję na treść art. 183 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Pełnomocnik Skarżącej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił jedynie naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., które w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać za chybione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.