II FSK 2923/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. A. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 717/17 którym oddalono skargę kasacyjną D. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 369/16 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. postanawia wniosek D. A. o przyznanie prawa pomocy przekazać według właściwości do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

Wyrokiem z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 717/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną D. A. (dalej: skarżąca) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 369/16, w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 lutego 2016 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. Od ww. wyroku skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego. Zarządzeniem z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 2923/19, Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi o wznowienie postępowania w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych tj. wpisu od skargi o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania wniosków w przedmiocie prawa pomocy. Kompetencja taka nie wynika ani z art. 15 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) ani z innego przepisu tej ustawy. Zgodnie z art. 254 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się "do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego". Ustawodawca określił zatem, że to wojewódzki sąd administracyjny (sąd pierwszej instancji) jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ustawodawca wskazał, że najpierw zasadniczo orzeka referendarz sądowy, a dopiero w następnej kolejności wojewódzki sąd administracyjny. W art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. przewidziano, że czynności w zakresie prawa pomocy, w tym wydawanie postanowień w tym przedmiocie, należą do kompetencji referendarza sądowego danego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Na zasadzie wyjątku, w art. 258 § 4 P.p.s.a. postanowiono, że w szczególnie uzasadnionym przypadku postanowienie w przedmiocie prawa pomocy może wydać wojewódzki sąd administracyjny oraz że w tej sytuacji stronie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tylko więc w takim zakresie sprawa dotycząca prawa pomocy może być przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy jest dwuinstancyjne. Przekazanie wniosku do wojewódzkiego sądu administracyjnego zrealizuje tę zasadę i gwarantuje możliwość skorzystania ze wszystkich środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, o ile zajdzie taka potrzeba. Podstawę do przekazania wniosku stanowił art. 59 § 1 P.p.s.a., który przewiduje, że jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł o przekazaniu wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy według właściwości do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.