II FSK 29/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. K. i M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 274/16 w sprawie ze skargi L. K. i M. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 26 lutego 2016 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r. oraz 2014 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz L. K. i M. K. kwotę 887 (słownie: osiemset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrokiem z dnia 29 września 2016 r. o sygn. I SA/Ol 274/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie - po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. K. i M. K. (dalej: Podatnicy, Skarżący) na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej "SKO") z dnia 26 lutego 2016 r., nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2010r., 2011r., 2012r., 2013r. oraz 2014r. oddalił skargę. Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej "CBOSA". 2. Prezydenta O. decyzjami z dnia 8 października 2015r. wymierzył Podatnikom zobowiązanie w podatku od nieruchomości: za lata 2010-2014. W uzasadnieniach decyzji organ wskazał, że Podatnicy bezspornie są właścicielami i użytkownikami wieczystymi opisanych nieruchomości i tym samym ciąży na nich obowiązek podatkowy w zakresie posiadanych nieruchomości. Zarządca nieruchomości w piśmie z dnia 15 września 2014r. wyjaśnił, że w skład podanej powierzchni użytku wspólnego w budynku centrum handlowego wchodzi: powierzchnia korytarzy wewnętrznych, powierzchnia galerii wewnętrznych, powierzchnia WC wspólnego użytku i powierzchnia wewnętrzna patio. Z powierzchni tej wyłączono powierzchnię klatek schodowych i powierzchnię szybów dźwigowych. W odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 4 listopada 2014r. zarządca dodatkowo wyjaśnił, że obliczenia powierzchni części wspólnych budynku dokonał na podstawie projektu technicznego, po wewnętrznych stronach ścian. W odwołaniach od opisanych decyzji Podatnicy zarzucili, że powierzchnia użytkowa części wspólnych budynku nie została ustalona w sposób prawidłowy. Nie może być do niej zaliczona powierzchnia "wewnętrznego patio", bowiem nie jest ono zadaszone. Ponadto w ostatnim okresie były powiększane (tworzone nowe) lokale poprzez zabranie powierzchni wspólnej. W ocenie odwołujących się pomiarów powierzchni powinna dokonać osoba posiadająca uprawnienia budowlane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzjami z dnia 26 lutego 2016r., utrzymało w mocy decyzje Prezydenta z dnia 8 października 2015r.. W motywach rozstrzygnięć organ II instancji wskazał na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 i 5, art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej "u.p.o.l." oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. z 2010r., nr 193, poz. 1287 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (j.t. Dz.U. z 2000r. nr 80, poz. 903). Jego zdaniem organ podatkowy I instancji obliczył całkowitą powierzchnię użytkową budynku poprzez zsumowanie powierzchni użytkowej wszystkich lokali w budynku (na podstawie ewidencji gruntów i budynków) i powierzchni użytkowej części wspólnych budynku wskazanej w piśmie z dnia 7 lutego 2011r. (uzupełnionym pismami z dnia 15 września 2014r., 4 listopada 2014r. i 8 grudnia 2014r.) przez administratora nieruchomości. 3. Stanowiska stron w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie (Sądem pierwszej instancji). 3.1. Nie zgadzając się z powyższymi rozstrzygnięciami, w skargach złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strony wniosły o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili decyzjom naruszenie: 1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2012 r. poz.749 ze zm., dalej "O.p.") poprzez niezebranie niezbędnego materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, w szczególności brak dokładnego określenia powierzchni nieruchomości będącej podstawą wymiaru podatku, 2. prawa materialnego tj. art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie § 3 pkt 16) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż podana przez zarządcę budynku wielkość powierzchni użytkowej części wspólnych budynku jest prawidłowa pomimo ujęcia w niej niezadaszonego patio, 3. przepisów prawa materialnego tj. art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuznanie danych zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków Gminy Olsztyn za podstawę wymiaru podatku. 3.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalanie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. 4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (Sądu pierwszej instancji). 4.1. Na rozprawie w dniu 29 września 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), połączył sprawy o sygn. akt I SA/Ol 274/16, I SA/Ol 275/16, I SA/Ol 276/16, I SA/Ol 277/16, I SA/Ol 278/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia ich dalej pod sygn. akt I SA/Ol 274/16. Według WSA skargi okazały się niezasadne. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie w sposób prawidłowo ustalono stan faktyczny. Skarżący nie wywiązali się z ciążącego na nich obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 6 u.o.p.l. i nie złożyli organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach, które zawierałyby niezbędne dane do wymiaru podatku. Dokonane wyliczenia nie zostały podważone w postępowaniu podatkowym. Strona skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które podważyłyby ustalony stan faktyczny. 5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 5.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Olsztynie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli Skarżący (reprezentowani przez pełnomocnika – radcę prawnego), który zaskarżyli ten wyrok w całości i oświadczyli, że zrzekają się rozprawy. Sformułowali również wniosek o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W trybie art 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. prawa materialnego, przez: (1) niewłaściwe zastosowanie art.1a ust.1 pkt 5 u.p.o.l. w zw. z §3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz art.21 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne; II. przepisów postępowania, tj.: 1) art.145§1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organy art.122 i art.187§1 O.p. poprzez brak wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, w szczególności przez brak dokładnego określenia powierzchni będącej podstawą wymiaru (niezadaszone patio). 5.2. SKO nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 6.1. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym i uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. 6.2. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych, rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Skarżący konsekwentnie w trakcie całego postępowania zarówno podatkowego jak i sądowoadministracyjnego zarzucali, że powierzchnia użytkowa części wspólnych budynku nie została ustalona w sposób prawidłowy. Nie może być do niej zaliczona powierzchnia "wewnętrznego patio", bowiem nie jest ono zadaszone. Organy podatkowe nie odniosły się do tej okoliczności mimo tego, że ma ona istotne znaczenie dla ustalenia prawidłowej podstawy opodatkowania. Również Sąd pierwszej instancji mimo zarzutów zawartych w skardze w powyższym zakresie skwitował je zdawkowo "Dokonane wyliczenia nie zostały podważone w postępowaniu podatkowym. Strona skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które podważyłyby ustalony stan faktyczny". Zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 1 u.p.o.l. budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Istotnym zatem elementem budynku jest posiadanie dachu. Stosownie zaś do przepisu art.1a ust.1 pkt 5 u.p.o.l. powierzchnią użytkową budynku lub jego części stanowi powierzchnia mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Skarżący wskazywali natomiast, że zarządca wspólnoty budynku w którym posiadają wyodrębnioną własność lokalu użytkowego do powierzchni użytkowej budynku przyjętej także przez organ podatkowy, istotnej z punktu widzenia art.1a ust.1 pkt 5 w zw. art. 3 ust.5 u.p.o.l., zaliczył także powierzchnię niezadaszonego patio (wewnętrznego podwórka) – vide pismo z dnia 15.09.2014 r. Ze znajdującego się w aktach sprawy zdjęcia wynika, że wewnętrzne patio rzeczywiście nie jest zadaszone w sposób trwały, chociaż niezbędne byłyby w tym zakresie oględziny. Ustalając stan faktyczny organy zignorowały ww. okoliczność czym naruszyły normy zawarte w art.122 i art.187§1 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 6.3. Jednocześnie zauważyć należy, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej dla potrzeb odkodowania znaczenia użytego w art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. terminu "kondygnacja" nie można opierać się na definicji z § 3 pkt 16 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie to wydane zostało wyłącznie w celu określenia warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Przewidziane w nim wymagania i normy techniczne dotyczą standardów projektowania i wykonywania budynków na co wskazuje art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Zatem definicja zawarta w § 3 pkt 16 Rozporządzenia ma służyć szeroko rozumianemu procesowi budowy obiektów budowlanych, a nie określaniu podstawy, czy przedmiotu opodatkowania (por. wyrok NSA z dnia 10.02.2017 r. sygn. akt II FSK 3957/15, CBOSA). Przy wykładni znaczenia terminu "kondygnacja", użytego w art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., w pierwszej kolejności należy odwoływać się do reguł znaczeniowych języka etnicznego. 7. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 §1 p.p.s.a. uznając skargę kasacyjną za uzasadnioną uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. O kosztach orzeczono na podstawie art.203 pkt 1 p.p.s.a.