II FSK 2806/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Syndyka Masy Upadłości K. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w Z. o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 783/12 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia dochodu niepowodującego powstania zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. postanawia oddalić wniosek.

Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 maja 2011 r. w przedmiocie określenia wysokości dochodu nie powodującego powstania zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. Od powyższego orzeczenia skarżąca spółka wywiodła skargę kasacyjną. Pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. syndyk masy upadłości K. Sp. z o.o. w Z. poinformował, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla K.Wydział VIII Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt [...]) została ogłoszona upadłość spółki, obejmująca likwidację majątku dłużnika. Wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, konieczność zawieszenia postępowania zachodzi jedynie w sytuacji, gdy łącznie spełnione są obie przesłanki wskazane w cytowany powyżej przepisie: podmiotowa – wszczęcie wobec strony postępowania upadłościowego, i przedmiotowa – zaskarżony akt lub czynność muszą dotyczyć przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, np. nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały podstawy do zawieszenia postępowania, ponieważ, mimo wszczęcia postępowania upadłościowego, zaskarżony akt nie dotyczył przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko tego Sądu wyrażone w postanowieniu z dnia 29 października 2004 r., sygn. akt FZ 442/04, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe nie może być uznane za przedmiot wchodzący w skład masy upadłości. Przemawiają z tym dwojakiego rodzaju argumenty. Po pierwsze art. 61 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2012 poz. 1112 ze zm.) stanowi, że z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, na gruncie tego przepisu należy przyjąć wąskie rozumienie pojęcia "majątek", które powinno obejmować jedynie aktywa upadłego, gdyż tylko ta część majątku może służyć zaspokojeniu wierzycieli (por. Zedler Feliks, Komentarz do art. 61 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, LEX, 2011). Po drugie, nawet gdyby przyjąć, że na kształt masy upadłości wpływają także zobowiązania obciążające majątek upadłego, to w przypadku zobowiązania o charakterze publicznoprawnym, co do którego została wszczęta kontrola sądowoadministracyjna, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego nie można mówić o skonkretyzowanym obowiązku, który mógłby determinować stan masy upadłości. Podkreślenia wymaga również fakt, że decyzja objęta kontrolą sądowoadministracyjną wydana została na podstawie art. 21b pkt 2) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) i określono w niej wysokość dochodu nie powodującego powstania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. Rozstrzygnięcie organu podatkowego miało zatem specyficzny charakter i także z tego względu brak jest podstaw do przyjęcia, że dotyczyło ono przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Ponadto, jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, celem art. 124 § 1 pkt 4 P.p.s.a. jest umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do postępowania sądowego. Nie może być ono dłużej zawieszone niż do czasu zgłoszenia udziału przez syndyka, chociaż w art. 128 powołanej ustawy nie wskazano na przesłanki podjęcia postępowania zawieszonego na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 P.p.s.a. (por. M. Romańska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, s. 398 - 399, M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter i inni: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa - Kraków 2006, s. 280 – 281, a także wyrok NSA z 20 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 135/07). Wstąpienie syndyka do postępowania wyklucza zatem możliwość zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej argumenty, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a.