II FSK 272/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia WSA del. Jolanta Strumiłło, , Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 1458/18 w sprawie ze skargi A.U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z 13 września 2019 r., III SA/Wa 1458/18, w sprawie ze skargi A. U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 4 kwietnia 2018 r. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 c) w zw. z art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 27 listopada 2017 r. oraz umorzył postępowanie administracyjne. 2. Pełnomocnik organu interpretacyjnego wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art.165 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "o.p.") w zw. z art. 148 § 1 w zw. z art. 150 o.p. poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że postępowanie podatkowe nie zostało wszczęte w stosunku do podatniczki wskutek nie prawidłowego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, mimo iż przesyłka zawierająca postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego została skutecznie doręczona w trybie art. 150 o.p. w zw. z art. 148 § 1 o.p., a w konsekwencji postępowanie podatkowe zostało skutecznie wszczęte, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 1 w zw. z art. 150 o.p. i art. 9 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji podatników i płatników, poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że w sprawie nie mogła mieć zastosowanie fikcja doręczenia z uwagi na skierowanie postanowienia z 4 sierpnia 2017 r. o wszczęciu postępowania podatkowego na adres, który nie był miejsce zamieszkania podatniczki, podczas gdy przedmiotowe postanowienie zostało skierowane na aktualny adres zamieszkania podatniczki figurujący w rejestrach podatkowych, który nie został przez podatniczkę zaktualizowany, a wskazanie adresu do doręczeń w tej sprawie nastąpiło dopiero w piśmie z 25 sierpnia 2017 r., - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 122 § 1 w zw. z art. 122 oraz art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie organy podatkowe nie uwzględniły wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy w celu ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania lub adresu do doręczeń dla podatniczki oraz nie wyciągnęły wniosków z dokonanych ustaleń, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż miejscem zamieszkania podatniczki jest ul. [...] w W. podczas gdy adres ten, na który skierowane zostało postanowienie z 4 sierpnia 2017 r. o wszczęciu postępowania podatkowego, figurował w rejestrach podatkowych i nie został zaktualizowany przez podatniczkę, a wskazanie właściwego adresu do doręczeń w tej sprawie nastąpiło dopiero w piśmie z 25 sierpnia 2017 r. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącej wniósł o jej oddalenie. 3. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Przedmiotem sporu jest prawidłowość doręczenia skarżącej postanowienia o wszczęciu postępowania z 14 sierpnia 2017 r. na adres jej zamieszkania tj. ul. [...] w W., podczas, gdy w ocenie skarżącej organ posiadał dostateczną wiedzę o faktycznym jej adresie, tj. [...] w W. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej w zakresie naruszenia przez WSA w Warszawie przepisów postępowania. W rozpatrywanej sprawie WSA w Warszawie właściwie ocenił, że głównym przedmiotem sporu w sprawie była skuteczność dokonanego przez organ podatkowy doręczenia ww. postanowienia. Sąd pierwszej instancji słusznie zwrócił uwagę, że ww. adres przy ul. [...] nie był, ani w dacie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, ani w okresie późniejszym, adresem zamieszkania skarżącej. W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że fakt ten był znany organowi pierwszej instancji. W dyspozycji Urzędu Skarbowego W. był akt notarialny z 6 maja 2011 roku, na podstawie którego skarżąca zbyła przedmiotowy lokal mieszkalny nr[...] znajdujący się w budynku przy ul.[...]. Z informacji zamieszczonej na wstępie tego aktu notarialnego wynika, że już w dacie sprzedaży przedmiotowego lokalu skarżąca nie była nigdzie zameldowana. Z oświadczenia zawartego w treści § 8 aktu notarialnego z 6 maja 2011 r. wynika, że skarżąca wymeldowała się z pobytu wskazanego w dowodzie osobistym, zaś z oświadczenia zawartego w treści § 5 przedmiotowego aktu notarialnego wynika, że w lokalu będącym przedmiotem umowy nikt nie jest zameldowany. Należy również zauważyć, że organ podatkowy przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania przeprowadził ze skarżącą rozmowę telefoniczną, w odpowiedzi na którą, skarżąca przesłała do Urzędu Skarbowego W. pismo, w którym wskazała swój aktualny adres. Kopia tego pisma znajduje się w aktach administracyjnych (k. 18 -20 akt administracyjnych), a jego przesłanie do organu pierwszej instancji odnotował również organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona 1 zaskarżonej decyzji). W piśmie tym został wskazany adres do korespondencji przy [...] w W. Widnieje on wraz z innymi danymi dotyczącymi skarżącej (imieniem, nazwiskiem, nr PESEL). Zatem, jak słusznie zauważył Sąd administracyjny pierwszej instancji, już przed datą wydania postanowienia o wszczęciu postępowania organowi pierwszej instancji był znany nowy adres skarżącej, na który winno być doręczone postanowienie o wszczęciu postępowania. Doręczenie na ten adres winno być dokonane przez organ pierwszej instancji tym bardziej, że lokal znajdujący się pod adresem ul. [...] został sprzedany przez skarżącą sześć lat wcześniej. Wobec powyższego bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje, że adres przy ul. [...] figurował jako adres skarżącej w rejestrach organu podatkowego oraz w rejestrach centralnych (SERCE i SSP), na co wskazał organ odwoławczy na stronie 10 zaskarżonej decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że dokonując doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego nie można opierać się bezrefleksyjnie na danych wskazanych w rejestrach, z całkowitym pominięciem okoliczności i danych zawartych w aktach sprawy, którymi w niniejszej sprawie są informacje zawarte w treści aktu notarialnego z 6 maja 2011 r. i piśmie skarżącej z lipca 2011 r. W tych okolicznościach nie można uznać, jak uczynił to organ odwoławczy, że dopiero w piśmie z 25 sierpnia 2017 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o kierowanie korespondencji na adres inny niż znany organowi podatkowemu adres zamieszkania skarżącej i doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania było prawidłowe. W konsekwencji powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie doszło do prawidłowego wszczęcia postępowania podatkowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.