II FSK 2666/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Kwaśniewska-Ciesielska, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1095/19 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 marca 2019 r., nr 0114-KDIP2-1.4010.12.2019.2.MW w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę kasacyjną.

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1095/19, którym Sąd w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 marca 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy nieodpłatne ustanowienie na rzecz skarżącej służebności przesyłu stanowi dla niej podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych "nieodpłatne świadczenie" w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2018r. poz. 1036 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p."). Sąd stwierdził, że strona dokonała prawidłowej wykładni cytowanego przepisu z uwzględnieniem specyfiki nieodpłatnego ustanowienia służebności przesyłu a także biorąc pod uwagę to, że umowa o ustanowienie służebności przesyłu ze swej istoty może być także czynnością nieodpłatną. W związku z powyższym za zasadne uznał zarzuty Skarżącej naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Organ wniósł skargę kasacyjną zarzucając zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ustanowienie na rzecz Skarżącej nieodpłatnej służebności przesyłu poprzez jej ustanowienie w drodze umownej w formie aktu notarialnego w celu wybudowania na cudzym gruncie urządzeń elektroenergetycznych albo w celu zapewnienia możliwości prawidłowego korzystania z już istniejących lub planowanych do wybudowania urządzeń, bez wykazania ekwiwalentności ustanowienia nieodpłatnej służebności, nie powoduje powstania po stronie Spółki przychodu z nieodpłatnych świadczeń, podczas gdy rezultat literalnej wykładni prowadzi do wniosków przeciwnych. Organ zarzucił także naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, ze zm., dalej jako – "o.p.") przez przyjęcie, iż w sprawie znajduje zastosowanie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., w sytuacji gdy jego literalna wykładnia daje wynik zgodny ze stanowiskiem organu interpretacyjnego i tym samym nie istnieją niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisu prawa podatkowego. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie skargi oraz zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. W skardze kasacyjnej sformułowano dwa zarzuty, które w swej istocie odwołują się do naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Zgodnie z tym przepisem: "przychodem (...) są w szczególności: wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń, związanych z używaniem środków trwałych, otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie". Kwestia będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była już wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo: wyroki z 16 marca 2021 r., II FSK 2936/20 i z 21 września 2021 r., II FSK 660/21). W orzeczeniach tych zawarto zbliżoną, obszerną argumentację, która znalazła swoje odzwierciedlenie również w motywach zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jej powielanie za niecelowe. Powołane wyroki są bowiem dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl. Naczelny Sąd Administracyjny wskaże jedynie na kluczowy argument przemawiający za prawidłowością rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Zgodzić się bowiem należy z tym, iż użyte w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. określenie "otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw" należy rozumieć jako niewywołujące przychodu w sytuacji, gdy czynność prawna jest ze swej istoty nieodpłatna. Sąd pierwszej instancji wymienia w tym zakresie sytuacje, gdy nabycie następuje w drodze zasiedzenia służebności przesyłu lub gdy podatnik, korzystając z zasady swobody umów i kształtowania swej sytuacji prawnej, dokonuje czynności prawnej nieodpłatnie, w drodze umowy lub ugody sądowej. Przychód powstałby natomiast w takich przypadkach, gdy pomimo odpłatnego charakteru czynność prawnej podatnik dokonuje jej nieodpłatnie. Z sytuacją taką nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zawarcie przez strony nieodpłatnej umowy służebności przesyłu na podstawie art. 3051 k.c. nie stanowi przychodu dla przedsiębiorstwa, na rzecz którego tę służebność ustanowiono z tytułu niepłatnego lub częściowo odpłatnego otrzymania rzeczy lub praw, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił zatem specyfikę ustanowienia służebności przesyłu i prawidłowo uznał, że nie uzyskano przychodu w rozumieniu cytowanego przepisu. Wskazał bowiem, że umowa o ustanowienie służebności przesyłu ze swej istoty prawnej może być także czynnością nieodpłatną. Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać jako nieuzasadnione. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.