II FSK 2617/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Małgorzata Bejgerowska, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 308/16 w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 20 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 308/16 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 20 marca 2013 r. w sprawie M.J. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. i odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Sąd pierwszej instancji przyjął, że wydając zaskarżoną decyzją organ naruszył art. 26 ust. 7a pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. – dalej "u.p.d.o.f."). W ocenie Sądu dokonując jego wykładni uznał za nieuzasadnione odwoływanie się przez organy do regulacji dotyczących obowiązku alimentacyjnego, tym bardziej, że ustawodawca przewidując możliwość zastosowania ulgi rehabilitacyjnej nie zawarł wyłączenia odnoszącego się do osób zobowiązanych do alimentacji. W skardze kasacyjnej organ zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r, poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 26 ust. 7a pkt 9 u.p.d.o.f., w związku z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2015 r. poz. 2082 ze zm.) poprzez błędne uznanie, że podatnik może skorzystać z ulgi na wydatki na usługi opiekuńcze świadczone przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, 2) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 183 § 2 pkt 2 tej ustawy, z uwagi na fakt, iż skarżąca nie miała zdolności sądowej w chwili orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, gdyż zmarła w dniu 20 grudnia 2013 r., o czym organ dowiedział się 16 czerwca 2016 r. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i po myśli art. 188 p.p.s.a. orzeczenie co do istoty sprawy, lub uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Łodzi do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie miała zdolności sądowej, zachodzi podstawa nieważności postępowania przed sądem administracyjnym. Z uwagi na to, że – jak wynika z akt sprawy – strona zmarła w dniu 20 grudnia 2013 r., czyli przed wydaniem zaskarżonego wyroku, tj. zachodzi przesłanka nieważności postępowania. Wobec tego ustosunkowując się do zarzutów skargi kasacyjnej, po pierwsze przedwczesnym było rozpoznanie merytorycznego zarzutu skargi kasacyjnej; po drugie za uzasadniony należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania. Należy zauważyć, że postanowieniem z 18 stycznia 2021 r., sygn. akt II Ns 498/18, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia ustanowił adw. M.W. kuratorem spadku po M.J. Ze względu na fakt zaskarżenia wyroku przez organ, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną w takiej sytuacji uwzględnia ją, uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Będzie on zobowiązany do ponownego przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem stanu sprawy zawisłej przed tym sądem. Ze względu na opisane powyżej okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.