II FSK 2589/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1176/16 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W skardze kasacyjnej, wywiedzionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygnatura akt I SA/Gd 1176/16, K. S. (dalej jako: "skarżąca") zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 lipca 2016 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W uzasadnieniu wskazała, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnione jest niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem skarżącej należy wziąć pod uwagę przede wszystkim wysokość kwoty (zaległości podatkowej), która dotyczy zaskarżonej decyzji. Wobec skarżącej orzeczono solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki wraz z odsetkami w wysokości około 160 tys. zł, a ewentualna egzekucja może istotnie wpłynąć na sytuacją majątkową skarżącej. Skarżąca podniosła również, że wykonanie decyzji już stanowi niepowetowaną szkodę dla niej i jej rodziny, ponieważ zostały zajęte rachunki bankowe skarżącej, a rodzina skarżącej nie jest w stanie zaspokoić swoich usprawiedliwionych i koniecznych potrzeb. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."). Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Sąd rozpatrując sprawę ocenia, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, na podstawie konkretnych danych, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. W sytuacji, gdy strona nie wykaże we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Analizując niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim skarżąca nie przedstawiła żadnych konkretnych okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ogólne stwierdzenie, że ewentualna egzekucja może istotnie wpłynąć na sytuacją majątkową skarżącej, nie jest wystarczające dla udzielenia przez Sąd tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać również należy, że skarżąca nie dołączyła również do wniosku żadnych dokumentów źródłowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może być uznane za wystarczające stwierdzenie skarżącej, że "wykonanie decyzji już stanowi niepowetowaną szkodę dla niej i jej rodziny, ponieważ zostały zajęte rachunki bankowe skarżącej, a rodzina skarżącej nie jest w stanie zaspokoić swoich usprawiedliwionych i koniecznych potrzeb". Z uwagi na nieprzedłożenie stosownej dokumentacji Sąd nie ma możliwości weryfikacji twierdzeń skarżącej. Wskazać ponadto należy, że już na etapie skargi do Sądu pierwszej instancji skarżąca wnioskowała o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1176/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że argumenty przytoczone przez skarżącą we wniosku były zbyt ogólnikowe, aby uznać, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżąca nie podała bowiem żadnych konkretnych danych, dotyczących jej stanu majątkowego, pozwalających uznać te obawy za uprawdopodobnione. Odnosząc się do kwestii wysokości kwoty, którą obejmuje zaskarżona decyzja Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że sam fakt istnienia obowiązku uiszczenia nawet znacznej kwoty nie może stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, z którego ten obowiązek wynika. Konieczność zapłaty zaległości i związane z tym uszczuplenie majątku skarżącej są zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem skarżącej było uprawdopodobnienie, że na skutek egzekucji zaległości grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Tego jednak skarżąca nie wykazała. W tych okolicznościach tym bardziej niezrozumiałe jest, że skarżąca, mając świadomość, że lakoniczne uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonanie decyzji nie jest wystarczające dla uzyskania ochrony tymczasowej, konsekwentnie nie precyzuje okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz nie przedkłada stosownej dokumentacji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.