II FSK 2588/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Krawczyk, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 182/17 w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. N. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrokiem z dnia 9 maja 2017 r. o sygn. I SA/Gd 253/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. N. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IS) wydane w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gdańsku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata), która zaskarżyła ten wyrok w całości. Sformułowała również wniosek o uchylenie w całości lub w części zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W ocenie skarżącej zaskarżony wyrok został wydany: 1) z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 110r § 1 pkt 7 w związku z art. 110s § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 156, art. 153 ust. 1 i art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm., dalej: u.g.n.) przez usankcjonowanie oparcia wyceny na operacie szacunkowym sporządzonym nierzetelnie, z uwzględnieniem nieruchomości, których nie można uznać za nieruchomości podobne w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami; 2) z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a) przez usankcjonowanie działania wbrew podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu obywateli, zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej i zasady przekonywania do zasadności rozstrzygnięć; 3) z rażącym naruszeniem przepisu art. 32 w związku z art. 2, art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja RP) przez działanie niezgodne z podstawowymi zasadami demokratycznego państwa prawa, w szczególności niezgodne z zasadą praworządności i równości wobec prawa. 2.2. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem podlega oddaleniu. Wbrew zawartym w skardze kasacyjnej zarzutom, zaskarżony wyrok nie narusza prawa. 3.2. Skarżąca wskazała w skardze kasacyjnej na obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 p.p.s.a., tj. zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak i na naruszenie przepisów postępowania, przy czym zarówno przytoczenie samych podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie w przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 176 w związku z art. 174 p.p.s.a. Sposób sformułowania zarzutów wskazuje przy tym na to, że w rzeczywistości mamy w sprawie do czynienia wyłącznie z zarzutami naruszenia przepisów postępowania. 3.3. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (tj. art. 110r § 1 pkt 7 w związku z art. 110s § 1 u.p.e.a. w związku z art. 156, art. 153 ust. 1 i art. 4 pkt 16 u.g.n. oraz art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a.), jak również zarzuty naruszenia art. 32 w związku z art. 2, art. 7 i art. 8 Konstytucji RP, wskazane w skardze kasacyjnej, zostały sformułowane w zbyt dużym stopniu ogólności. Skarżąca nie wykazała ponadto, że podnoszone przez nią kwestie – przy odmiennej ocenie – doprowadziłyby do innego rozstrzygnięcia sprawy przez WSA w Gdańsku. Tym samym nie uprawdopodobniła, że podnoszone okoliczności mogły mieć potencjalnie istotny wpływ na wynik postępowania przed Sądem pierwszej instancji, co jest wymogiem art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zarzuty naruszenia ww. przepisów postępowania (wbrew wymogowi z art. 176 p.p.s.a.), podobnie jak zarzuty naruszenia art. 32 w związku z art. 2, art. 7 i art. 8 Konstytucji RP, nie zawierają również uzasadnienia. Brak rozwinięcia zarzutów naruszenia przez WSA w Gdańsku przepisów postępowania w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, gdzie skarżąca w ogóle nie odwołuje się do wskazanych w zarzutach przepisów postępowania, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę, a więc zarzuty te są bezskuteczne. Wymaga zaakcentowania, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w jej granicach, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są wyznaczone przy tym przez podstawy i wnioski. Zarówno art. 183 § 1, jak i art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 p.p.s.a., nakładają na stronę wnoszącą skargę kasacyjną obowiązek zredagowania tego środka odwoławczego w sposób, który umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska wojewódzkiego sądu administracyjnego we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania bądź precyzowania zarzutów podnoszonych przez stronę, czy formułowanej na ich poparcie argumentacji (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r., II FSK 861/10 i cytowane tam orzecznictwo). Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy podatkowe. Niezależnie od wskazanych wadliwości skargi kasacyjnej, należy podzielić stanowisko organów administracji oraz WSA w Gdańsku, że zgodnie z art. 153 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 16 u.g.n. rzeczoznawca winien przyjąć do porównania nieruchomości podobne. Trafnie zauważono, że w sytuacji istnienia transakcji dotyczących nieruchomości na tej samej ulicy, właściwym było przyjęcie przez rzeczoznawcę do porównania tych nieruchomości lokalowych. Ich ceny z uwagi na lokalizację winny być bowiem najbardziej zbliżone do ceny nieruchomości skarżącej. Okoliczność, że do porównania przyjęto nieruchomości lokalowe sprzedane przed dniem 13 sierpnia 2015 r., podczas gdy wycena została sporządzona w dniu 30 czerwca 2016 r. nie umniejsza rangi sporządzonej opinii. Należy przyjąć argumentację rzeczoznawcy, który uzupełniając sporządzoną opinię wyjaśnił, że w okresie późniejszym, to jest po sierpniu 2015 r., nie było transakcji sprzedaży nieruchomości lokalowych, które mógłby przyjąć do porównania. Jednocześnie rzeczoznawca wyraźnie stwierdził, czego nie skarżąca nie podważyła, że sytuacja na rynku sprzedaży nieruchomości lokalowych była w całym tym okresie stabilna i nie zaobserwowano tendencji wzrostu cen nieruchomości. Rzeczoznawcy majątkowi sporządzający operaty nie mają możliwości oceny stanu technicznego lokali przyjętych do porównania, nie mają bowiem możliwości wstępu do takiego lokalu i zbadania jego stanu w dacie sprzedaży, a stan taki nie jest w umowach sprzedaży opisywany. Zauważyć jednak wypada, że jeśli rzeczoznawca nie miał możliwości zapoznać się ze stanem technicznym lokali porównywalnych, to opis lokalu skarżącej wskazuje na to, że jego standard był niski, a rozkład i funkcjonalność dostateczna. Zarzut skarżącej, że przyjęte do porównania nieruchomości lokalowe nie spełniają przesłanek definicji nieruchomości podobnej nie jest uzasadniony. W sporządzonym operacie rzeczoznawca uwzględnił bowiem położenie lokalu, wielkość lokalu, instalacje, stan techniczny budynku i stan techniczny lokalu. Analiza opinii prowadzi do wniosku, że przyjęte w niej ceny nieruchomości sprzedanych w 2014 r. były w wyższe niż przyjęte w opinii ceny nieruchomości sprzedanych w 2015 r. Przyjęcie do porównania cen transakcji wcześniejszych nie miało zatem wpływu na określenie wartości nieruchomości, sięgnięcie przez rzeczoznawcę do cen z okresu 2014 r. nie wpłynęło zatem na zaniżenie wartości szacowanej nieruchomości. Stosownie do art. 153 ust. 3 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 tej ustawy, a w myśl art. 153 ust. 4 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w art. 153 ust. 3 u.g.n., po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził. Przytoczone uregulowania wskazują na to, że ustalenia organu mogą być oparte na danych zebranych ponad rok przed sporządzeniem operatu, jeżeli nie doszło m.in. do istotnych zmian cen. W sytuacji braku zmiany cen na rynku nieruchomości za właściwą i przydatną dla prowadzonego postępowania ustawodawca uznaje się zatem opinię, w której przyjęto do porównania ceny nieruchomości sprzed okresu ponad rocznego od daty jej sporządzenia. Taka też sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. 3.4. W konsekwencji zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za niezasadne, a wyrok WSA w Gdańsku za odpowiadający prawu. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.