II FSK 2507/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz, , , po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1808/15 w sprawie ze skargi E.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2015 r. nr SKO 4011/105/15 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

1. Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 marca 2016 r., I SA/Wr 1808/15, E.L. (zwana dalej skarżącą) złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania w całości decyzji Prezydenta Miasta z dnia 27 listopada 2014 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2015 r. W uzasadnieniu wniosku podała, że wnosi go "z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci wyegzekwowania bezpodstawnie ustalonego podatku od nieruchomości". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. 2. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), mającym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 193 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. 3. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na stronie wnoszącej go. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14, NSA stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącej nie zawiera argumentacji wystarczającej do udzielenia jej ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. To w interesie skarżącej leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Jest to pogląd znajdujący oparcie w dotychczasowym orzecznictwie. W postanowieniu NSA z dnia 2012-01-26, II FZ 13/12 wskazano, że skarżący nie podał żadnych konkretnych informacji na temat sytuacji finansowej. Nadal również swoich twierdzeń nie zobrazował dokumentami źródłowymi. W rezultacie ogólne stwierdzenie skarżącego o spowodowaniu niepowetowanej szkody dla niego i jego rodziny oraz skutków trudnych do naprawienia, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku. 4. Podkreślić przy tym należy, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanej. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem - przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia gdyż przedmiot ten nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla strony. Sytuacją, która spełnia przesłanki z art. 61 § 3 jest m.in. ta, gdy wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby zakończeniem prowadzonej rentownej działalności i zamknięciem przedsiębiorstwa oraz zwolnieniem załogi. Kolejnym przykładem jest ta, gdy wykonanie edycji skutkowałoby koniecznością sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji. Generalnie ryzyko zmniejszenia ilości środków finansowych, które są w posiadaniu strony nie jest przesłanką samą w sobie do wstrzymania wykonania aktu. Ze swej natury bowiem środki te mogą zostać zwrócone. Istotne jest zatem wykazanie, że ewentualny późniejszy zwrot środków nie naprawiłby szkody. Tego strona nie wykazała. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie. Już w 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia 19 czerwca 2008 r. o sygn. akt II FZ 248/08 wskazał, że fakt uregulowania należności podatkowych, który podnosi skarżąca, jest naturalną konsekwencją wykonania decyzji organu podatkowego. Oczywistym przy tym jest, że zapłata lub wyegzekwowania należności jest przyczyną zmniejszenia ilości środków pozostających w dyspozycji dłużnika. Błędem jest powoływanie się na wątpliwą zasadność rozstrzygnięcia - niezależnie od tego, że nie jest to przesłanka z art. 61 § 3 p.p.s.a. umożliwiająca wstrzymanie wykonania - zwłaszcza wobec zgoła odmiennej opinii organów podatkowych. Należy zwrócić uwagę, że świadczenie pieniężne ma – co do zasady- charakter odwracalny, a z akt sprawy oraz wniosku nie wynika, by strona była zobowiązana sprzedać swój dom, albo zamknąć prowadzoną działalność gospodarczą w celu pozyskania stosownych środków. Tym samym uprawnione jest twierdzenie, że w tym konkretnym przypadku obowiązek o charakterze pieniężnym ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi kasacyjnej, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi. W takiej sytuacji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że nie wystąpiły w sprawie okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 5. Z tego względu na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji