II FSK 2396/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Antoni Hanusz, Tomasz Zborzyński, Protokolant Agnieszka Kulesza, po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 183/16 w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 4 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 23 marca 2017 r., III SA/Wa 183/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – w dalszej części powoływana jako p.p.s.a., oddalił skargę A. W. (skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 4 listopada 2015 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego. W skardze kasacyjnej skarżąca zarzuciła mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z: 1) art. 3 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. przejawiające się tym, że Sąd pierwszej instancji, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organów podatkowych, oddalił skargę strony; 2) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niepełne rozpatrzenie zarzutów skargi, ze względu na brak odniesienia się przez sąd do stanu faktycznego sprawy, a jedynie przedstawienie teoretycznych wywodów w kwestii rozumienia pojęcia "zagadnienia wstępnego", 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak konkretnego uzasadnienia (tj. w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego niniejszej sprawy), dlaczego sąd pierwszej instancji nie uznał zarzutów Strony co do istnienia zagadnienia wstępnego, 4) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez aprobatę działań organów polegających na uznaniu, iż przepis ten nie miał w sprawie zastosowania. W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Nie sporządzono odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Z uwagi na datę wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego znajduje on zastosowanie w tej sprawie. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w sytuacji, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny może sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w stanie faktycznym sprawy istniały podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego? Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, że pierwszy z nich ma charakter ogólny i jego zasadność uzależniona jest od tego, czy któryś z pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej okaże się skuteczny. Z tego względu jego ocena może zostać dokonana po ustosunkowaniu się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niepełne rozpatrzenie zarzutów skargi, ze względu na brak odniesienia się przez sąd do stanu faktycznego sprawy, a jedynie przedstawienie teoretycznych wywodów w kwestii rozumienia pojęcia "zagadnienia wstępnego", Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest on zasadny. Po pierwsze, za prawidłowe należy uznać uzasadnienie, w którym sąd dokonuje wykładni pojęcia "zagadnienia wstępnego", a następnie ocenia, czy organ w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zweryfikował jego zaistnienie. Po drugie, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska autora skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu wyroku na str. 9 Sąd wskazał, że "wydanie rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie podatkowej nie jest bezwzględnie uzależnione od uprzedniego wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu prowadzonym przez prokuraturę czy w sprawie karnej (...)". Dokładnie z taką sytuacją faktyczną mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, stąd zarzut braku odniesienia się do stanu faktycznego sprawy nie jest zasadny. Z tych samych powodów brak jest również podstaw do uznania, że uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Skoro Sąd pierwszej instancji przedstawił szeroką argumentację dotyczącą wykładni pojęcia "zagadnienia wstępnego", a także odniósł ją do stanu faktycznego występującego w sprawie, nie było podstaw do uznania, że uzasadnienie wyroku nie zawierało wszystkich elementów wymienionych w powołanym przepisie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełniało wymagania określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., zawierało bowiem: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez aprobatę działań organów polegających na uznaniu, iż przepis ten nie miał w sprawie zastosowania. Za zasadne należało uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, który uznał, że wynik postępowania prowadzonego przez prokuraturę z inicjatywy wspólników B. sp. z o.o. nie stanowi w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego, co w konsekwencji oznacza, że brak było przesłanki do zawieszenia postępowania podatkowego wynikającej z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Sąd pierwszej instancji słusznie zwrócił uwagę, że wykazanie jakiegokolwiek związku między postępowaniami: karnym i podatkowym, nie jest wystarczającą podstawą zawieszenia postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do twierdzenia, że rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uzależnione jest bezwzględnie od wydania orzeczenia w sprawie karnej. Przy ocenie tego związku pomiędzy postępowaniami: podatkowym i karnym, konieczne jest uwzględnienie odmiennych zasad odpowiedzialności i celów tych postępowań. Skoro niezasadne okazały się zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej w pkt 2)-4), to również za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. Jak wykazano powyżej, Sąd pierwszej instancji dokonał właściwej kontroli legalności działalności organów podatkowych i zasadnie oddalił skargę strony. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.