II FSK 2359/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia WSA (del.) Cezary Koziński, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I.C.-K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2094/16 w sprawie ze skargi I.C.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 11 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z 15 marca 2017 r., III SA/Wa 2094/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez I. C. – K. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 11 maja 2016 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. 2. Od powyższego orzeczenia pełnomocnik skarżącej wywiódł skargę kasacyjną, w której wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a w jego następstwie uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. i umorzenie postępowania podatkowego. Wniesiono również o rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie przepisu: 1. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. oraz art. 145 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nie uchylenie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, która podobnie jak uchylona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie obarczona była naruszeniami przepisów prawa materialnego (art. 107 § 2 pkt 2 o.p., art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 233 ze zm., dalej: "p.u.n.") oraz naruszeniami przepisów postępowania (art. 122 ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. dalej: "o.p."), art. 187 § 1 o.p., art. 191 o.p.) w sytuacji istnienia ustawowego obowiązku zastosowania przez sąd przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów wydanych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyn niezastosowania przepisu art. 135 p.p.s.a. i nie uchylenia decyzji organu podatkowego I instancji, pomimo, że ta decyzja była obarczona takimi samymi naruszeniami przepisów prawa materialnego oraz naruszeniami przepisów postępowania jak uchylona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie zaś skarżąca, w ramach wniosków skargi, wnosiła o jej uchylenie. 3. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednakże z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych enumeratywnie w art. 183 § 2 p.p.s.a., co oznacza związanie granicami skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór w sprawie niniejszej dotyczył wystąpienia okoliczności pozwalających na uwolnienie się skarżącej od odpowiedzialności za zaległości spółki. W ramach sformułowanych w skardze zarzutów skarżąca wskazała na naruszenie przepisów postępowania, w związku z pominięciem dowodów, które pozwoliłyby ustalić brak winy skarżącej w niezłożeniu wniosku o upadłość. Stan zdrowia psychicznego członka zarządu spółki może wyłączać jego winę w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki lub niewszczęciu postępowania układowego (II UK 225/10, wyrok SN, z 4 lutego 2011 r., LEX nr 829131). Słusznie, więc Sąd administracyjny pierwszej instancji uznał, że nie jest prawidłowe założenie, iż skoro skarżąca w badanym okresie posiadała pełną zdolność do czynności prawnych, to nie można uznać iż jej stan zdrowia nie uniemożliwiał prowadzenia spraw spółki. Dlatego organ powinien ocenić dostępny, czego nie uczynił wcześniej, w tym zakresie materiał dowodowy, tj. przedłożoną dokumentację medyczną, ustalić i ocenić faktyczne zaangażowanie skarżącej w prowadzenie spraw spółki wyrażające się między innymi w sporządzanych przez nią dokumentach. Dopiero wówczas będzie można ocenić czy jej stan zdrowia pozwalał na świadome kierowanie działalnością spółki, a w konsekwencji czy prawidłowe jest twierdzenie, że nie złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie było zamierzonym działaniem władz spółki. Brak dokonania oceny w wyżej wskazanym zakresie czynił zasadnym uznania przez Sąd pierwszej instancji zarzutu naruszenia przez organy podatkowe art. 122, 187 § 1 oraz 191 o.p., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wyżej wspomnianych czynności nie może przeprowadzić WSA, gdyż w jego kompetencji leży zbadanie zgodności z prawem wydanych rozstrzygnięć podatkowych. Stanowi o tym przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Nie ma więc podstawy prawnej, aby Sąd pierwszej instancji podejmował postępowanie dowodowe. Obowiązek ten spoczywa na organach podatkowych. Natomiast wyeliminowanie z obrotu prawnego obu decyzji podatkowych uniemożliwiłoby przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Dlatego trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tylko decyzję podatkowego organu odwoławczego. Reasumując, należy stwierdzić, iż wyrok Sądu pierwszej instancji, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, nie narusza przepisów prawa. Z tych przyczyn na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną należało oddalić.