II FSK 2359/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia WSA del. Bogusław Wolas (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 6 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wr 1804/15 w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 9 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010r. oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z dnia 9 marca 2016 r., I SA/Wr 1804/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę E. L. (zwaną dalej skarżącą lub podatniczka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2015 r. przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd I instancji wynika, że skarżąca nabyła lokal mieszkalny w dniu 8 kwietnia 2010 r. Lokal został zalany, naprawy nie zostały dokonane. W wyniku zniszczeń skarżąca w lokalu nie mieszkała. Przekonywała, że organy powinny zastosować art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., dalej: u.p.o.l.) przy obliczaniu wysokości podatku od nieruchomości. 3. Organ II instancji, powołując się na art. 6 ust 1 i 2 u.p.o.l. wskazał, że zasadniczą okolicznością decydującą o powstaniu obowiązku podatkowego jest nabycie prawa własności budynku. Dla powstania obowiązku podatkowego nie ma znaczenia nabycie lokalu obciążonego nieusuniętymi dotychczas wadami ani brak możliwości użytkowania lokalu z uwagi na jego zalanie lub względy techniczne. Podatek od nieruchomości jest podatkiem o charakterze majątkowym, co oznacza że obowiązek jego zapłaty związany jest wyłącznie z samym faktem bycia właścicielem przedmiotu opodatkowania- nie ma znaczenia, czy skarżąca w lokalu mieszkała. Organ nie znalazł podstaw dla zastosowania art. 6 ust. 3 u.p.o.l. Zalanie nie ma bowiem cech trwałych. Ponadto organ uznał, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w związku z toczącym się postępowaniem cywilnym w przedmiocie usunięcia wad fizycznych spornego lokalu, nie jest to bowiem okoliczność uniemożliwiająca rozpoznanie sprawy podatkowej. 4. Skarżąca we wniesionej skardze zarzuciła organowi naruszenie: - art. 6 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 8 u.p.o.l. - poprzez uznanie, że nie ziściła się przesłanka wskazana w powołanym przepisie, zgodnie z którą jeśli zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu; - art. 6 ust. 1 u.p.o.l. - poprzez błędne ustalenie momentu powstania zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. 5. Wojewódzki Sad Administracyjny oddalając skargę wskazał, że skarżąca stała się podatnikiem podatku od nieruchomości w momencie nabycia lokalu. Nie ma zastosowania w sprawie art. 6 ust. 2 u.p.o.l., ponieważ budynek istniał przed 2010 r. Strona skarżąca stała się podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu nabycia prawa własności lokalu mieszkalnego, a tym samym moment powstania obowiązku podatkowego powinien zostać wyznaczony zgodnie z regulacją art. 6 ust. 1 u.p.o.l. Sąd podkreślił, że zalanie lokalu bez wątpienia powoduje utrudnienia w korzystaniu z niego zgodnie z przeznaczeniem (lub nawet czasowo w ogóle uniemożliwia to korzystanie). Jednak lokal w dalszym ciągu pozostaje lokalem, który po usunięciu wady będzie spełniał funkcje mieszkalne, tj. zgodne z pierwotnym przeznaczeniem. Charakteru przejściowego tego zdarzenia nie zmienia także i to, że wady fizyczne przedmiotu opodatkowania dotychczas nie zostały usunięte. 6. Powyższy wyrok skarżąca zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, zarzucając sądowi I instancji naruszenie: 1) art. 6 ust. 1 u.p.o.l. - poprzez błędne ustalenie momentu powstania zobowiązania podatkowego. Sąd powinien był uznać, że zobowiązanie podatkowe jeszcze nie powstało, 2) art. 6 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 8 u.p.o.l. - przez uznanie, że w sprawie nie ziściła się przesłanka wskazana w powołanym przepisie, zgodnie z którą jeśli istniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu. Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o: - uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o: - oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 7. Należy wskazać, że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej są powtórzeniem argumentów zawartych w poprzednich pismach skarżącej. Na poprzednich etapach postępowania zarówno organy jak i sąd wyjaśniały stronie, dlaczego zajęły w sprawie takie, a nie inne stanowisko i dlaczego poglądy wyrażane przez skarżącą nie są trafne. Podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, a jego pobór zależny jest od faktu posiadania nieruchomości. W wyroku z dnia 17 marca 2009 r., II FSK 500/08, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje niezależnie (...), jest to podatek o charakterze majątkowym, obciążający właścicieli nieruchomości, bez względu na sposób, w jaki jest ona wykorzystywana". Tym samym jeżeli skarżąca posiada nieruchomość, to nie ma znaczenia, że w niej nie mieszka ze względu na zalanie ścian i brak przeprowadzenia remontu. Niekwestionowany zły stan techniczny budynków, które mimo ich nieużytkownia, nie straciły cech budynku, określonych w ustawie – Prawo budowlane - nie ma wpływu na wymiar podatku od nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2010 r., II FSK 686/09). Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości i tak powstał – skarżąca zobowiązana jest uiścić należny podatek. Należy również wskazać, że nieprzeprowadzenie remontu lokalu nie jest w niniejszej sprawie okolicznością obiektywną, a okolicznością całkowicie zależną od woli strony. To strona decyduje o przeprowadzeniu remontu. Obojętne jest, czy podejmując taką decyzję strona kieruje się brakiem środków, trudnościami technicznymi, czy zamieszkiwaniem w odległym miejscu od nieruchomości. Niewyremontowanie lokalu i wynikające z tego niezamieszkanie lokalu nie mają wpływu na obowiązek podatkowy. Dopiero rozebranie nieruchomości i zgłoszenie tej okoliczności miałoby wpływ na podatek od nieruchomości. Tak długo, jak w sensie fizycznym istnieje nieruchomość, np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2007 r., II FSK 959/06). Art. 6 ust. 3 u.p.o.l. stanowi, że: "Jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu (...)". Ustawodawca tak formułując treść ustawy starał się wyrazić tę generalną zasadę w sposób ogólnikowy, a doprecyzowały ją orzecznictwo i piśmiennictwo. Podniesiono, że mając na uwadze fiskalny charakter podatku od nieruchomości, nie można przyjąć, iż okoliczność zalania lokalu przez wodę deszczową jest powodem, by nie płacić podatku od nieruchomości. Usterka, która uzasadniałaby obniżenie wysokości podatku musiałaby mieć charakter trwały. Zalanie przez wodę i wszczęty remont nie są przeszkodami trwałymi w użytkowaniu. Zacieki bowiem można usunąć poprzez m.in. malowanie i położenie nowych podłóg, a zakończenie remontu zależne jest od woli, chęci i środków, jakimi strona dysponuje. Istotne w sprawie jest to, że bez wątpienia skarżąca nabyła lokal na podstawie umowy z dnia 8 kwietnia 2010 r. zawartej skutecznie w formie aktu notarialnego. Okoliczność zalania lokalu przez wody deszczowe w sprawie wysokości podatku od nieruchomości nie ma znaczenia. Podobny pogląd wyraził już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2017 r wydanym w sprawie sygn. akt II FSK 2507/16 w którym rozpoznawał skargę kasacyjną podatniczki od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 9 marca 2016 r ( sygn. akt I SA/Wr 1808/15) oddalającego skargę na decyzje dotyczącą podatku od tego samego lokalu za 2014 r. 8. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm