II FSK 2191/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 632/15 którym oddalono skargę R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 18 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 632/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 18 grudnia 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku skarżący zawarł na podstawie art. 61 § 1 z zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. W uzasadnieniu ww. wniosku wskazał, że w stosunku do jego osoby prowadzone jest już postępowanie egzekucyjne w związku z uzyskaniem przez skarżoną decyzję waloru ostateczności w drodze administracyjnej. Jednocześnie obciążenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wpływem spraw powoduje, iż czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy kasacyjnej oscyluje w okresie 36 miesięcy od daty jej złożenia. Brak w tym czasie wstrzymania wykonania skarżonej w sprawie decyzji może doprowadzić do powstania nieodwracalnych, negatywnych konsekwencji dla skarżącego i jego rodziny — co uzasadnia wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący już na etapie skargi do Sądu pierwszej instancji wnioskował o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. Efektem złożonego wniosku było rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 632/15, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że skarżący w złożonym wniosku nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Skoro zatem skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia skarżącemu tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący złożył zażalenia na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, jednakże Sąd pierwszej instancji, postanowieniem z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 632/15, oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W skardze kasacyjnej skarżący zawarł ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. W tym miejscu przypomnieć należy, że oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia jego ponowienia w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 P.p.s.a. (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 538/17, z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 222/17 czy z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I FZ 392/16, orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, CBOSA). Z ponownego wniosku złożonego przez skarżącego w niniejszej sprawie nie wynikają jednakże żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania ww. decyzji, bowiem po raz drugi skarżący złożył wniosek nie zawierający uzasadnienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego mianem uzasadnienia nie można bowiem określić lapidarnego stwierdzenia skarżącego, że brak wstrzymania wykonania skarżonej decyzji może doprowadzić do powstania nieodwracalnych, negatywnych konsekwencji dla skarżącego i jego rodziny. Jak zostało to już wskazane powyżej to na wnioskującym o wstrzymanie wykonania spoczywa obowiązek takiego sformułowania wniosku, aby w dokładny i wszechstronny sposób obrazował sytuację finansową i majątkową wnioskującego, a tym samym uprawdopodabniał, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do niego zasadne. Obowiązkiem skarżącego było więc przedstawienie konkretnych okoliczności, które mogą wystąpić w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji, a także poparcie ich stosownymi dokumentami. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje również, że w sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy aktu rodzącego obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności potwierdzających trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Skarżący nie wywiązał się z ww. obowiązków. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził brak podstaw do udzielenia mu ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazać należy, że skarżący wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji działał przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymaga się wyższego miernika dbałości o prowadzone sprawy niż od osób niezajmujących się zawodowo prawem. Taki pełnomocnik powinien wiedzieć, jakie są skutki braku wskazania konkretnych okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu oraz niepoparcia twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji stosownymi dokumentami źródłowymi. Wiedza ta z pewnością była i jest znana pełnomocnikowi skarżącego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.